Αυτο-μώμος

Ένα θέμα για το οποίο έχω ξαναγράψει επιδερμικά αλλά βαριέμαι να ψάξω τις παραπομπές.

Το φθινόπωρο του 1997 πήγα στη Σαλονίκη με την ταχεία των 23:59 για τη συναυλία των U2. Ήτανε μια από τις πιο αστείες και όμορφες περιπέτειες που έχω ζήσει. Φτάσαμε στο λιμάνι αφού είχε τελειώσει ο Πορτοκάλογλου κι είχανε βγει οι Ιρλανδοί. Ωραία, αξιοπρεπής και δυνατή συναυλία. Κάποια στιγμή απευθύνεται ο Μπόνο (ο φίλος του Πάπα, για τους νεώτερους που μας διαβάζουν) στο τρελαμένο κοινό: "Ώρα για πραγματικό ροκ εν ρολ τώρα!" Σκουξιές κι αλαλαγμοί. Κι αρχίζουν το Sugar Sugar. Σε μια εκτέλεση πραγματικά bubblegum. Η κοπέλα κι εγώ βάλαμε τα γέλια αλλά αμέσως μας κόπηκαν: νιώσαμε τη σιωπηρή παγωμάρα γύρω μας. Μούγκα. Αμηχανία. Κοιτούσαμε βλέμματα γύρω μας: απορημένα, σαστισμένα, σχεδόν παρεξηγημένα. Το συγκρότημα στη σκηνή κουνιόταν και χοροπηδούσε σαν τους Monkeys αλλά ο κόσμος φαινόταν να έχει πλέον σκοτοδίνες κι αναγούλες. 'Μα γιατί το κάνουν αυτό;'

"Ο Έλληνας δεν καταλαβαίνει τον αυτοσαρκασμό, δεν τον καταλαβαίνει με τίποτα", είπε η κοπέλα.

Τόσα χρόνια μετά, έρχομαι κι εγώ να συμφωνήσω: ο σημαντικότερος παράγοντας κύρους σε αυτόν τον τόπο είναι να είσαι βαρύς και σοβαροφανής. Αν όχι να δίνεις έμφαση κι εφέ σε ό,τι κάνεις, τουλάχιστον να το προωθείς μανικά κι επίμονα, ενώ παράλληλα να βερνικώνεις και να γυαλίζεις ανελλιπώς την προς τα έξω εικόνα σου.

Προς Θεού, όπως με συμβούλευε και η μάνα μου όταν ήμουν παιδί και ο ποιητής Κ. (δύο πολύ διαφορετικοί άνθρωποι μεταξύ τους): ποτέ μην υποτιμάς τον εαυτό σου, ποτέ μη μειώνεις το έργο σου, ποτέ μην ψέγεις την εικόνα σου. Γενικά ο αυτοσαρκασμός απαγορεύεται: άμα εσύ ο ίδιος δε σέβεσαι ό,τι κάνεις, οι άλλοι θα επαυξήσουν.

Μια συμβουλή που δυσκολεύομαι πολύ να ακολουθήσω.

Φυσικό επόμενο

(όπως έλεγαν και στον καιρό μου):

ένα


δύο


τρία

Αδυναμίες

Κανονικά τον Πασχαλίδη δεν τον αντέχω καθόλου.

Πλην όμως...

Κι άλλο meme στα όρθια

Λοιπόν, επειδή γνωστός (αν και ψευδώνυμος) πορνογράφος αρσενοκοίτης μπλογκάς με προκάλεσε, συμμετέχω στο meme. Όσοι με γνωρίζουν (αυτός δε με γνωρίζει, αλλά κατά τη δική του ομολογία, "δεν πρέπει να εμπιστεύεσαι τις αδερφές") ξέρουν ότι ο καλύτερος τρόπος να με τσιγκλίσεις να κάνω κάτι είναι να πεις "α, ξέρω ότι δεν μπορείς / δε θες να το κάνεις".

Λοιπόν το meme λέει να μιλήσουμε για τη σχέση μας με πέντε αμαρτίες: πορνεία, μαλακία, αρσενοκοιτία, αιμομιξία και μοιχεία. Λοιπόν (σαρακοστιάτικα):

Μαλακία: ξέρω ότι θεωρητικά έχω υποστηρίξει το δικαίωμα σε αυτή αλλά εμένα δε μ' αρέσει. Είναι σαν το τσιγάρο που δεν το γουστάρω κι όμως το φουμάρω. Ίσως γιατί την άρχισα πολύ αργά (στα δεκαεφτά) κι είχα ήδη χάσει τον εφηβικό ενθουσιασμό, ίσως γιατί δεν έχω καλή τεχνική και θα πρέπει να το συζητήσω με τον εαυτό μου (αλλά πρέπει να είμαστε ανοιχτοί και ειλικρινείς). Ίσως γιατί 'κάτι' μού λείπει την ώρα της μαλακίας -- και πάντως σπάνια μπόρεσα να φτιαχτώ απλώς και μόνο στη σκέψη πραγματικών γυναικών ή καταστάσεων. Ίσως γιατί δε διαθέτω ζωηρή φαντασία.

Πορνεία: μπα. Ποιος (ή ποια) θα με πλήρωνε εμένα. Βέβαια, η δουλειά που κάνω είναι μιας μορφής πεζοδρόμιο: πουλάω τα θέλγητρά μου και τον χρόνο μου, αλλά αν το πιάσουμε τώρα έτσι πολύ φιλοσοφικά καήκαμε. Τα παραπάνω πάντως δεν εμποδίζουν τη συμβία μου να ισχυρίζεται ότι θα έπρεπε να γνωριστώ με ζάπλουτους ώριμους (μάλλον τυφλούς) κυρίους με αχανείς περιουσίες. Προφανώς νομίζει ότι είμαι ακόμα εικοστριών. Τώρα, να πληρώσω εγώ; Αντιλαμβάνομαι ότι πάντα μια επαγγελματίας ξέρει τι κάνει, πράγμα που από μια ηλικία και μετά γίνεται σημαντικό, αφού χάνεις την υπομονή σου να εκπαιδεύεις Ρίτες. Αντιλαμβάνομαι και τους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης. Αλλά δεν έτυχε. Είμαι και καρμίρης.

Αρσενοκοιτία: Τι να πω: δεν έχει βρεθεί το κατάλληλο παιδί. Φυσικά κι υπάρχουν άντρες που τους βλέπω και λέω 'μμμμ'. Όμως καθόλου δεν έχω χορτάσει τις γυναίκες ακόμα (παρασάγγας απέχω από αυτό). Δε μ' αρέσει και πώς μυρίζουν οι άντρες. Επίσης, οι άντρες ανατομικά δε διαθέτουν... ε, μη με βάλετε τώρα να γίνομαι προφανής και χυδαίος.

Αιμομιξία: Ουχ, όχι. Χάθηκαν οι γυναίκες; Πάντως ξέρω κάποιον που ισχυρίζεται ότι πήγαινε για χρόνια με τη θεία του. Αυτό. Σόρυ.

Μοιχεία: Είμαι θλιβερή περίπτωση: άμα είναι δεσμευμένη φεύγω μακριά κι όταν είμαι δεσμευμένος δεν ξενοπηδάω. Πριν, ωστόσο, με ανακηρύξετε χαλβά ή άγιο: μία γυναίκα την απέσπασα με δόλο, ξελόγιασμα, αποπλανητικό πειθαναγκασμό και φλογερές επιστολές και περιπτύξεις από σταθερότατη σχέση / αρραβώνα που πήγαινε για γάμο. Δηλαδή, σε απλά ελληνικά, τον κεράτωνε τον άνθρωπο μαζί μου ένα τρίμηνο.

Το μπαλάκι (αν κι εφόσον): helion, rakasha, sykia, kukuzelis, thas (ναι, είμαι κωλόπαιδο, το ξέρω).

Big Mak

Ακούω διαρκώς πια για την "αδιαλλαξία" των Σκοπίων. Η λέξη "αδιαλλαξία" είναι ακόμα μια καραμέλα (όπως τόσες και τόσες άλλες) που πιπιλίζουμε μυκτηρίζοντας όσους δε συμφωνούν μαζί μας και δεν είναι έτοιμοι να αποδεχθούν τους όρους μας. Είτε "εμείς" είμαστε το ελληνικό κράτος, είτε απλώς είμαστε συνομιλητές σε μια συζήτηση πολιτική ή σε μια κουβέντα προσωπική.

Γιατί θα έπρεπε η Δημοκρατία της Μακεδονίας να δείξει διαλλακτικότητα (πια); Δεκατρία χρόνια μετά την άρση του εμπάργκο του Παπανδρέου (πράξης αγυρτείας και ωμού διπλωματικού εκβιασμού ανάλογης με το τι κάνουν οι ΗΠΑ στην Κούβα) και 120 αναγνωρίσεις μετά, έχοντας πρόσφατα σηκωθεί από τη διαπραγματευτική αδράνεια του βορβόλακα μέσα στο φέρετρο, διαμηνύουμε στο μικρό κράτος ότι το μόνο μας επιχείρημα είναι το λεγόμενο δίκαιο της ισχύος και η προνομιακή μας θέση στα διεθνή κλαμπ των ισχυρών. Με μια ολίγη από καζουισμό, φυσικά, και συνωμοσιολογία εσωτερικής κατανάλωσης.

Επιπλέον, ως κράτος έχουμε την απαίτηση να αλλάξουν το όνομά τους. Εξ όσων γνωρίζω, ένα προηγούμενο υπάρχει: η επιβολή διπλής ονομασίας στην Ιρλανδία από τη Μ. Βρετανία. Και εκεί η στυγνή ισχύς (και αποικιοκρατική εν προκειμένω) που κάνει ό,τι θέλει, γιατί μπορεί.

Φυσικά, αυτό είναι αδικία. Αδικούμε και εκβιάζουμε τη Μακεδονία. Σε μια παρωδία διεθνοποίησης, έχουμε κι έναν διεθνή διαμεσολαβητή ο οποίος προτείνει ανόητες ονομασίες όπως Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Μακεδονίας. Διπλωμάτης είναι αυτός; Έχει υπόψη του πώς ονομάζεται η Democratic Republic of Korea; η Μεγάλη Λιβυκή Αραβική Τζαμαχιρία; Οι Ηνωμένες Πολιτείες του Μεξικού (Estados Unidos Mexicanos); Το Μπρουνέι Πόλη-της-Ειρήνης; ή μήπως μας κοροϊδεύει ίσως;

Βεβαίως η Ελλάδα έχει ξανασυνταχθεί με την αδικία. Κράτος είναι. Ξεχάστε τον Μακρυγιάννη και το "θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε". Τα κράτη δεν είναι φορείς δικαίου: οι πολιτικά σκεπτόμενοι και ηθικοί άνθρωποι (οργανωμένοι ή μη) είναι φορείς δικαίου. Η Ελλάδα έχει αδικήσει και προώρισται να ξαναδικήσει: αναγνωρίσαμε το Ισραήλ de jure μόλις τη δεκαετία του '90, κάνοντας εμπόριο κι άλλα πολλά μαζί του στο μεταξύ. Δηλαδή ποια ήταν η επίσημη στάση μας μέχρι τότε; "Η καταστροφή του κράτους του Ισραήλ"; Συνεχίζω: ανεχτήκαμε όσο γινόταν τη ρατσιστική Νότια Αφρική. Πολεμήσαμε στο πλευρό των Σέρβων σε όλα τα πεδία τη δεκαετία του '90. Ασκούμε αποικιακή πολιτική στην Παλαιστίνη μέσω του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Στηρίζουμε τη στυγερή κατοχή του Ιράκ (τη στηρίζουμε). Αυτά είναι κάποια πρόσφατα παραδείγματα. Αδικούμε γιατί μπορούμε.

Ιστορικά, η απαίτηση απόλυτης ιδιοκτησίας του ονόματος αποτελεί απλώς την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξελληνισμού της (δικής μας) Μακεδονίας, που ξεκίνησε το 1913. Παγιώθηκε με την ανταλλαγή το '23-'24 και το άδειασμα από μουσουλμάνους, συνεχίστηκε με το ξαναγράψιμο της ιστορίας της περιοχής (καθ' ημάς σταματάει το 146 π.Χ. κι επανεκκινεί το 1908), προχώρησε με τον εξαναγκασμό σε αφομοίωση των Σλαβομακεδόνων, ενώ μετά ήρθαν οι Ναζί και μας πήραν τους Εβραίους, ενώ με τον Εμφύλιο σφραγίσαμε και τους ΕΑΜοβούλγαρους στο κούτελο και ησυχάσαμε. Στο μεταξύ ξαναστορίσαμε τις εκκλησίες, εξελληνίσαμε τα τοπωνύμια, ξεριζώσαμε τα ποντιακά (τώρα τα ψάχνουμε), τα καππαδοκικά και τα τούρκικα των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων που εποίκισαν τη Μακεδονία -- μη μας έρθει κανα κακό από πουθενά αλλού.

Εν έτει 2008 υποκρινόμαστε ότι ανέκαθεν κατείχαμε αποκλειστικά τον τόπο, τα ονόματά του -- τα πάντα του. Και κρώζουμε για την ψυχή μας και τις ευαισθησίες μας, στρουθοκαμηλίζουμε ότι ο όρος 'Μακεδονία' (σε χρήση ως γεωγραφικός όρος για την περιοχή που δείχνουν οι 'αλυτρωτικοί' χάρτες τουλάχιστον ολόκληρο τον 19ο αιώνα -- άμα σφάλλω να με διορθώσει ο Πετεφρής) ανήκει σ' εμάς.

Λυπάμαι κύριοι: ο όρος "μακεδόνας" ανήκει φυσικά σε όσους ζουν εκεί αλλά και σε όσους νεκρούς έζησαν κάποτε εκεί, πριν την ελληνική μπουλντόζα και τους μεγαλέξανδρούς της: σε μουσουλμάνους, σε εβραίους και σε σλάβους (εξαρχικούς και πατριαρχικούς), σε αρμένηδες, σε αλβανούς, σε βλάχους ή δεν ξέρω τι. Κυρίως σε αυτούς, νομίζω.

Υποσημείωση: Η "Θεσσαλονίκη" του Μαζάουερ λέει πολύ λίγα για τα παραπάνω. Θα ήταν όμως χρήσιμο να αντικαταστήσει το πεπτωκός βιβλίο ιστορίας. Αν μη τι άλλο, είναι η πηγή του γνωστού 'συνωστισμού', παρότι μιλάει πολύ πιο γενναία και δυνατά, στη σελίδα 358:

[...] Kemalist forces massacred thirty thousand Greek and Armenian civilians in cold blood, while an estimated quarter of a million terrified refugees crowded the waterfront. (έμφαση δική μου)
[...] οι κεμαλικές δυνάμεις σφαγίασαν εν ψυχρώ τριάντα χιλιάδες Έλληνες και Αρμένιους αμάχους, την ώρα που περίπου 250.000 τρομοκρατημένοι πρόσφυγες συνωθούνταν στην προκυμαία

Έτσι γράφεται η ιστορία, νομίζω. Με στοιχεία και παρρησία. Όχι με τα ελληνικά μισόλογα και τις νεφέλες μας.

Υποσημείωση ύστερη: Προτού προτάξετε τον σχετικισμό στην υπηρεσία του κυνισμού, θυμηθείτε: ο σχετικισμός είναι απόλυτος στο ότι ισχύει για όλους. Άρνο;

Υποσημείωση υστερότερη (8/3): Δείτε τα σχόλια!

123

Ανταποκρίθηκα στην πρόσκληση της xilaren, ακολουθώντας τις οδηγίες της helion.

1. πιάνουμε το βιβλίο που βρίσκεται πιο κοντά μας αυτή τη στιγμή

Όπως εξήγησα στην xilaren, δεν έχω βιβλία εδώ μέσα. Πήγα λοιπόν μέσα στη βιβλιοθήκη. Μυθοπλασίες του Μπόρχες, μετάφραση Αχ. Κυριακίδη, εκδόσεις Ύψιλον.

2. το ανοίγουμε στη σελίδα 123 (αν είναι μικρό, παίρνουμε το επόμενο κοντύτερα σε μας, που έχει τουλάχιστον 123 σελίδες)
3. βρίσκουμε την πέμπτη πρόταση
4. αντιγράφουμε τις επόμενες τρεις, δηλαδή την έκτη, έβδομη και όγδοη και

Ο Χλάντικ είχε περάσει τα σαράντα. Αν εξαιρέσεις μερικές φιλίες και πολλές συνήθειες, η ζωή του όλη ήταν η προβληματική άσκηση της λογοτεχνίας· όπως όλοι οι συγγραφείς, μετρούσε τις αρετές των άλλων με βάση τα ολοκληρωμένα έργα τους, και ζητούσε από τους άλλους να τον μετρούν με βάση αυτά που οραματιζόταν ή σχεδίαζε.

Ήμουν εξαιρετικά γουρλής, αφού αυτό είναι από την καρδιά του διηγήματος Το μυστικό θαύμα, ενός από τα αγαπημένα μου.

5. βρίσκουμε άλλους πέντε ατυχείς να τους πασάρουμε το παιχνίδι

Κανέναν, είμαι φιλεύσπλαγχνος. Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως τον Ολντ Μπόυ, αν δεν τον έχουνε καρφώσει άλλοι.



Δεύτερο meme, από εδώ (4 Μαρτίου):

Λοιπόν, η γκρουπάρα μας με την αλμπουμάρα της:

Τα κομμάτια:

1. One-name study
2. Avilla, Missouri
3. John Barker
4. WRA
5. Matchpot
6. Odžaci
7. The Dotty Mack Show
8. Omen III: The Final Conflict
9. Williamson Act
10. Convex optimization
11. Canal 2

Μπόνους τρακ:

12. Radio10

Λοιπόν, ελπίζω να τελειώσαμε με τις εκδικήσεις και τα αντίποινα. Τσάο.

Νομικές φλυαρίες

Στις 28 Φεβρουαρίου διάβασα μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση εδώ. Εκεί λέει ο Τελεολογικός ότι

Οι Αμερικάνοι έχουν μόνο μία φράση στο Σύνταγμά τους, εμείς φλύαρα άρθρα που δεν ξεκαθαρίζουν τελικά την ίδια την ελευθερία του λόγου.

Δείτε και την ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών που ακολουθεί εκεί μεταξύ του Τελεολογικού και του Όνειρου.

Φρονώ ότι η θολή διατύπωση κάποιων θεμελιωδών αρχών στο ελληνικό σύνταγμα δεν οφείλεται ούτε στην έλλειψη ευγλωττίας, ευφράδειας και ελληνομάθειας των συντακτών του, ούτε στην αδυναμία του Έλληνος για "κομψές διατυπώσεις". Εικάζω ότι επίτηδες είναι διατυπωμένες έτσι, ώστε να μην είναι απόλυτες, ώστε να επιδέχονται φαλκιδεύσεις "όπως σχετικός νόμος ορίζει". Ίσως σφάλλω, θα χαρώ να ακούσω την άποψη νομικών. Ξέρω πάντως πως στην Ελλάδα έχουμε μακρά παράδοση στρεψοδικίας και νομικής διγλωσσίας, κάτι έχει πάρει το αυτί μου για την κατάχρηση τροπολογιών και την πολυνομία: έτσι θολώνουν τα νερά, το έργο των δικαστών δυσχεραίνεται και όλοι είμαστε εντάξει.

Έτυχε την ίδια μέρα (28/2) το πρωί να έχω κάνει ένα σχετικό τσατ με ένα φίλο. Ας τον ονομάσουμε Κουρκουμπίνη, 'Κ' για συντομία. Παραθέτω:

[...]

Κ: το γερμανικο συνταγμα ειναι καλο ομως

[...]

Κ: τουχεις ριξει καμια ματια?
me: το γερμανικό σύνταγμα; όχι

[...]

me: έχω κοιτάξει το καναδικό και το ιταλικό. το ιταλικό έχει εντυπωσιακό προοίμιο
Κ: ναι? δηλαδη?
me: (βέβαια οι Ιταλοί είναι μαλάκες)
Κ: ουουουυ!
me:

Art. 1.
L'Italia è una Repubblica democratica, fondata sul lavoro. La sovranità appartiene al popolo, che la esercita nelle forme e nei limiti della Costituzione.
Art. 2.
La Repubblica riconosce e garantisce i diritti inviolabili dell'uomo, sia come singolo sia nelle formazioni sociali ove si svolge la sua personalità, e richiede l'adempimento dei doveri inderogabili di solidarietà politica, economica e sociale.

καταλαβαίνεις;

Κ: ΡΕ ΣΥ
δεν ξερω γρυ ιταλικα
me: ωχ
πάμε
Κ: ουτε λατινικα εχω μαθει ποτέ!
αστο τωρα
me: Η Ιταλία είναι μια δημοκρατική πολιτεία (ρεπούμπλικ) θεμελιωμένη στην εργασία!
Κ: οχι οκ τα πρωτα τα καταλ
περιμενε
ευκολο ειναι
me: :-)
Κ: ναι τα καταλαβα ολα
me: Κοίτα άρθρο ΕΞΙ:

La Repubblica tutela con apposite norme le minoranze linguistiche.

έξι !
Κ: tutela?
me: αναγνωρίζει, προστατεύει
Κ: a, ok
me: ναι, όπως στην Ελλάδα
Κ: αυτο ετοιμαζομουν να γραψω
οτι
μα κι εμεις το κανουμε αυτο! με τα ελληνικα!
me: όχι
το ελληνικό Σύνταγμα δε μιλάει για γλωσσικές μειονότητες
http://www.parliament.gr/politeuma/default.asp
Κ: αφου θα μας γαμησουν οι εξωγηινοι αμερικανοι αμα δεν το κανουμε!
γιατι, αν μιλουσε?
me: θα σέρναμε το Κράτος στα διακστήρια
δικαστήρια
Κ: χαχαχαχα
ΧΟΧΟΧΟΧΟ!
ΧΟ
me: στα διακτινιστήρια
Κοίτα το άρθρο 3:

Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα.

Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους
άρα, άλλο ελληνικός λαός
άλλο ελληνικό έθνος
να μην ξεχνιόμαστε
Κ: ναι
me: αυτό είναι υπαινιγμός αλυτρωτισμού
Κ: αυτο ειναι και το βασικοτερο προβλημα εκει κατω
ναι!!
ναι!
me: ή μήπως όχι;
(χουάχ)

[...]

me:

Άρθρο 2:
2. H Eλλάδα, ακολουθώντας τους γενικά αναγνωρισμένους κανόνες του διεθνούς δικαίου, επιδιώκει την εμπέδωση της ειρήνης, της δικαιοσύνης, καθώς και την ανάπτυξη των φιλικών σχέσεων μεταξύ των λαών και των κρατών.

Στο ιταλικό:

Art. 11.

L'Italia ripudia la guerra come strumento di offesa alla libertà degli altri popoli e come mezzo di risoluzione delle controversie internazionali

Η Ιταλία αποστρέφεται / καταδικάζει τον πόλεμο...
Κ: ναι καταλαβα
αργω λιγο, αλλα οκ
me: Λοιπόν
πήραμε τη δόση μας
και σήμερα
Κ: εξαιρετικα αποκαρδιωτικα αυτα
τις προαλλες…
me: (το άρθρο 11 του ιταλικού είναι πάνω από εκείνο που ορίζει τη σημαία του κράτους)

[...]

Πριν κλείσω, προσέξτε ότι το ιταλικό σύνταγμα "αναγνωρίζει και εγγυάται τα απαραβίαστα δικαιώματα του ανθρώπου, είτε ως ατόμου, είτε μέσα στους κοινωνικούς οργανισμούς όπου αναπτύσσει την προσωπικότητά του" (nelle formazioni sociali ove si svolge la sua personalità). Με μια παρόμοια διάταξη στο ελληνικό σύνταγμα θα αποθαρρυνόταν (ως, ας πούμε, αντισυνταγματικό) το όργιο ετεροπροσδιορισμού ομάδων και μειονοτήτων που καθημερινά εκτυλίσσεται στην Ελλάδα.

Anniversaire

Τρία χρόνια Sraosha και Rakasha:

συνέπεια, ποιότητα, ψευδωνυμία!

Χρόνια πολλά σύντεκνε / ξάρφε / κουμπάρε / ζμπέθερε / μάστορα / σύντροφε / φίλε Rakasha.

Ο νοσταλγός

Αμάν, πού με πήγε η Κιμ του akindynos (βλέπε εδώ):

Η πρώτη μου τσόντα (αν και αυτό που σε φτιάχνει στα 12 σε συγκινεί για πάντα):



Επίσης, η ογδονταρία! Τώρα γελάω, αλλά το 1985 είχα εντυπωσιαστεί:

Chipre Libre!

To make a Cuba Chipre Libre properly, fill a high ball glass with ice and half fill with cola. In a cocktail shaker, combine 2 shots of white rum zivania with the juice of half a lime, add ice and shake. Strain the mixture over the coke - the rum zivana and lime juice mix should float over the coke.

Love never dies

υποενότητα από την Education Sentimentale του Sraosha

Όσο σκιώδης, συνεσταλμένος και σχεδόν αντικοινωνικός είμαι στον πραγματικό βίο, τόσο δημοφιλής και κοινωνικός έχω γίνει στα φόρα του διαδικτύου. Φυσικά, στο διαδίκτυο ισχύει το σοφό δι' εσόπτρου και εν αινίγματι -- όπως όμως και στον πραγματικό βίο. Έτσι, όταν ένας καινούργιος φίλος σχολίασε ότι κάτι που του είπα του φάνηκε 'πολύ ανθρώπινο', μπήκα (ως συνήθως) σε σκέψεις.

Θυμήθηκα τον ενθουσιασμό που είχε προκαλέσει ο Δράκουλας του Κόππολα στην παρέα μου όταν ήμουν σ' εκείνη την ηλικία. Το χαρακτηριστικό της ταινίας για 'μένα, πια, είναι η έμφαση στην ερωτική ιστορία του Κόμη και της Μίνας, η αντιμετώπισή τους ως τεράτων από τέρατα-υπερασπιστές της τάξης του κόσμου, όπως ο Βαν Χέλσινγκ, σαφώς πιο αιμοδιψή και αποτροπιαστικά.

Ο Κολλητός μου και η κοπέλλα του είχανε κολλήσει άγρια με την ταινία. Εγώ δεν πήγαινα να τη δω ακριβώς γιατί πήγαιναν όλοι τότε, όπως είπα (να αναφωνήσω κι εγώ φαρισαϊκά: "με τα μυαλά που φόραγα, θε μου σ' ευχαριστώ που δεν έγινα δανίκας"). Ψηνόμουν όμως και με απασχολούσε το Love never dies, το σλόγκαν της ταινίας. Υπήρχαν άλλωστε οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Από τη μια, είχα μια πολύ μυστήρια ερωτική εμπλοκή, σχεδόν δρακουλιάρικη: αλλόκοτο σεξ (π.χ. στα μισο-όρθια στη μέση της Καλλιδρομίου, ευτυχώς εκείνη τη νύχτα πλημμύρισε η Αθήνα κι όλοι είχανε λουφάξει, αλλιώς όλο και κάτι θα μας πάταγε), απότομες εναλλαγές διαθέσεων (δε θέλετε να ξέρετε), ανεξιχνίαστα κίνητρα, μουτζουρωμένα συναισθήματα ("όχι τώρα, σε τέσσερα χρόνια" -- "μπα;"), απρόσμενες ακυρώσεις και διαψεύσεις (σ' εσένανε που μ' έστησες ξανά στο ραντεβού και βάλε), πολλή μαλακία. Επιπλέον, η κοπέλλα του Κολλητού τα είχε ρίξει σ' εμένα (νομίζω πως την έχω ξαναπεί την ιστορία), αλλά εγώ την έκανα πάσα στον Κολλητό (που την ήθελε (;) τρελά αλλά δεν είχε το θάρρος -- τότε) αν και μου άρεσε: όσο απωθητικό μού ήτανε το σώμα της ("σανίδα", έλεγε ο Κολλητός), άλλο τόσο θελκτικό ήταν το πρόσωπό της (αναγεννησιακής καλλονής) και το πνεύμα της. Δηλαδή υπήρξε σοβαρότατο ενδεχόμενο. Αλλά εγώ, κύριος. Κύριος ήρθα, κύριος φεύγω. Σαν τον Κόμη Βλαντ, δηλαδή.

Ο Κολλητός τα χάλασε με την κοπέλλα του παραδεχόμενος τελικά ότι είναι γκέι. Έκτοτε ξεσάλωσε και δε χρειάστηκε να του ξανακάνω πάσα κανένανε. Η δικιά μου η περίπτωση τα έφτιαξε με έναν φρενοβλαβή ίκαρο (κωλοστολές) από τον οποίο χώρισε σχεδόν αμέσως. Μετά παντρεύτηκε. Εγώ στο μεταξύ μετανάστευσα. Στο πρώτο δωμάτιο της ξενητειάς έβαλα την αφίσα της ταινίας (την οποία είχα δει στο μεταξύ): κατάμαυρη, με το σλόγκαν φάτσα φόρα: Love never dies. Όταν πρωτομπήκε στο δωμάτιο, "This place looks like Hell. And I see you enjoy erotica, not porn" είπε ο καλός μου φίλος που έγινε στα 40 του πατέρας στις 12 του μηνός (αφού ούτε καν η στειρότητα, ή υπογονιμότητα, δεν είναι αθάνατη).

Το σλόγκαν, όπως αντιλαμβάνεστε, με είχε απασχολήσει πολύ στο μεταξύ σαν μάντρα, όχι σαν περιεχόμενο. Η αγάπη ουδέποτε πίπτει. Μαγιλίκι, αφθαρσία, βρυκολάκιασμα δηλαδή; Στάση; Όχι, μου είπε κάποτε ιεροκήρυκας και νυν μητροπολίτης, η αγάπη δεν είναι κατάσταση είναι διαρκές αγώνισμα (προσέξτε ορολογία δια χειρός Giannaras εδώ, ε;)

Αυτά λοιπόν. Πάω να δαγκώσω κανα λαιμό και να ξαπλώσω στο φέρετρο, όπως θα έλεγε κι ο πρώιμος Χάρυ Κλυν.

Lust, Caution

Get a life.

Παύση

Είμαι, κατά κάποιον τρόπο, παιδί του Τσαγκαρουσιάνου. Νομίζω ότι το έχω ξαναπεί: το 01, εκείνη η υπέροχη επίθεση νέου στησίματος, νέων κειμένων, νέων εικόνων στον "γαμάω" κόσμο του Κλικ, έκανε τη ζωή μου ομορφότερη τότε και τελικά, με το να επευλογεί τις ευαισθησίες μου, με καθόρισε. Πάντοτε λοιπόν παρακολουθώ τα κείμενα του Σ.Τ. με ενδιαφέρον και συμπάθεια.

Αρθρογραφώ πάνω από ενάμισυ χρόνο σε εφημερίδα, επί χρήμασι (είπαμε: να μη χαλάμε την πιάτσα). Έχω γράψει μια μονογραφία που μού εξέδωσε ολλανδικός εκδοτικός οίκος, τριανταπέντε επιστημονικά άρθρα (τα δέκα είναι της προκοπής) κι έχω παρουσιάσει εξηνταπέντε ομιλίες και ανακοινώσεις. Το μυθιστόρημα που τελείωσα το 2003 πέρασε τον πρώτο κύκλο απορρίψεων (από πέντε εκδότες), στους οποίους το έστειλα κατόπιν προτροπών του Κουκουζέλη, και ετοιμάζεται για δεύτερο κύκλο: προχτές το έστειλα στο Μελάνι, κατόπιν παραινέσεων και πιέσεων του George Le Nonce αυτή τη φορά.

Ο λόγος που τα γράφω όλα αυτά είναι για να σας δώσω κάποια συμφραζόμενα ώστε να εξηγήσω ότι δεν είμαι ακριβώς λυσσασμένος να δημοσιευτώ και ότι, στον βαθμό που είμαι, το παλεύω αλλιώς. Επίσης, για να εξηγήσω ότι με κολακεύει αφάνταστα που ο Σ.Τ., σχεδόν νεανικό ίνδαλμά μου, επέλεξε να καλύψει τη μισή του στήλη σήμερα με ένα ποστάκι από εδώ μέσα. Ελπίζω αυτά τα δύο σημεία να έγιναν εντελώς σαφή. Συνεχίζω.

Αυτό που με πρόσβαλε και με ενόχλησε είναι ότι το έμαθα από την xilaren (ευχαριστώ!) πριν λίγες ώρες (είχα πάει να πάρω ρούχα στις εκπτώσεις και μετά πήγα στο γυμναστήριο -- Ελευθεροτυπία δε διαβάζω, έτσι κι αλλιώς).

Να υπενθυμίσω ότι στην πλευρική στήλη αυτού του μπλογκ λέει ξεκάθαρα ότι επιτρέπονται διάφορα αλλά ότι "δεν επιτρέπεται η αντιγραφή χωρίς άδεια".

Φυσικά ούτε είμαι σε θέση να επιτρέπω ούτε έχω πρόθεση να απαγορεύω οτιδήποτε, ούτε είμαι κανας μισότρελος να απειλώ με δικαστήρια και τέτοιες κακομοιριές. Ωστόσο: η πλευρική στήλη δηλώνει ξεκάθαρα κάποιες επιθυμίες μου ως παραγωγού των εδώ κειμένων. Θα αποτελούσε λοιπόν ένδειξη καλών τρόπων και στοιχειώδους ευγένειας να γίνουν κάπως σεβαστές οι επιθυμίες μου αυτές: αν όχι να μου ζητηθεί εκ των προτέρων η συγκατάθεση να αναδημοσιευθεί το ποστάκι μου (την οποία με χαρά θα έδινα), τουλάχιστον να ενημερωθώ εκ των υστέρων.

Τέλος, το μπλογκ δεν είναι "του Sraosha" (όπως λέει εδώ, στο τέλος). Είναι και του Rakasha. Αυτό θα γίνει ξεκάθαρο στους προσεχείς μήνες, αφού ο Sraosha θα πάψει να γράφει εδώ μέσα για ένα διάστημα, εάν δεν υπάρξει κάποιου είδους "συγγνώμη". Παρότι είμαι ο ψευδώνυμος μαλάκας και παρότι ο Σ.Τ. είναι το σχεδόν νεανικό μου ίνδαλμα. Κάπως πρέπει να γίνει σαφές ότι κι ο ψευδώνυμος μαλάκας μπορεί να έχει λόγο για το πού εμφανίζονται κείμενά του. Σίγουρα πάντως διαθέτει αξιοπρέπεια.

υπεροψία και μέθη

Εν μέρει για να εξακριβώσω μια εποχή,
εν μέρει και την ώρα να περάσω...

Και ο νοών νοείτω, κτλ.

Ο ρουφιάνος, ο τσάτσος

(γιατί δεν μπορώ ν' αγιάσω)

Κάθε μέρα στις 6 παρά που κάθομαι να πιω καφέ, το Mega Κύπρου προβάλλει τις εκπομπές του ρουφιάνου, του μαστροπού, του μαυλιστή. Ο παχύς κύριος, χρησιμοποιώντας τη δύναμη που του δίνει το κουτί του διαβόλου, το όπιο των μαζών, μας ερεθίζει τις αισθήσεις, μας σπρώχνει ανερυθρίαστα κι απροκάλυπτα στον κόσμο των ηδονών, στον βούρκο της αμαρτίας. Αποτελεσματικότερος από τον πιο γλυκομίλητο τσάτσο, τον πιο παραστατικό ρουφιάνο, τον πονηρότερο πορνοβοσκό, παρουσιάζει μπροστά μας αναρίθμητα θέλγητρα, εικόνες που σου καρφώνονται στο μυαλό, φαντασίες και λογισμούς που σε κάνουν να αναπλάθεις μυρωδιές κι αρώματα σαγηνευτικά, που κάνουν το στόμα σου να υγραίνεται. Επιπλέον, προβάλλει (με κοντινά πλάνα!) διάφορους έκφυλους που γεύονται όσα εσύ πίσω από το γυαλί στερείσαι, υποδαυλίζοντας τους πόθους, κεντρίζοντας την επιθυμία και παρακινώντας σε όχι απλώς να εκτονωθείς στιγμιαία, αλλά να κυλιστείς ατέλειωτα στον βόρβορο της απόλαυσης μέχρι λιποθυμίας, αποπληξίας.

Για τον Μαμαλάκη εκείνο μιλάω και τα φαγιά ('φαγάκια') που μοστράρει μπροστά στη μύτη μας (Μαμαλάκη, είσαι κι ο πρώτος! έστω και σε επανάληψη).

Εκκοσμίκευση (αντί σχολίου)

καὶ ἀπῆλθα πρὸς τὸν ἄγγελον λέγων αὐτῷ δοῦναί μοι τὸ βιβλαρίδιον. καὶ λέγει μοι, Λάβε καὶ κατάφαγε αὐτό, καὶ πικρανεῖ σου τὴν κοιλίαν, ἀλλ' ἐν τῷ στόματί σου ἔσται γλυκὺ ὡς μέλι.
(Αποκάλυψις 10, 9)

Οι λειτουργοί των τριών μονοθεϊστικών πίστεων έχουν ένα πολύ δύσκολο έργο:

Διαχειρίζονται ("κηρύσσουν") μια (εξ ορισμού) εξ Αποκαλύψεως διδασκαλία, η οποία ωστόσο δεν αφορά βασικές αλήθειες για το σύμπαν (λ.χ. τη μάζα του ηλεκτρονίου, τη δομή του κυττάρου, την ύπαρξη μικροοργανισμών, τη φύση της νόησης ή της συνειδητότητας) αλλά ηθικές διδασκαλίες, με την ευρεία έννοια. Με άλλα λόγια, οι μονοθεϊστικές θρησκείες προτείνουν έναν τρόπο ζωής. Αυτός ο τρόπος ζωής διαδίδεται και επιβάλλεται είτε υπό την απειλή τιμωριών (Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός, Ισλάμ) είτε με την υπόσχεση / ως προϋπόθεση / ως πρόγευση της Ανάστασης και της Αιώνιας Ζωής (Χριστιανισμός, Ισλάμ), είτε λόγω της ιδεολογικής αδράνειας που συνεπάγεται η συμμετοχή σε μια κοινότητα.

Διαχειρίζονται ("ποιμαίνουν") επίσης και την κοινότητα όσων ενστερνίζονται (συνειδητά ή λιγότερο συνειδητά) αυτή τη διδασκαλία. Μάλιστα, και στις τρεις θρησκείες διαχειρίζονται τις κατά τόπους κοινότητές τους βάσει ενός συστήματος διαδοχής (Ααρών, Απόστολοι, Προφήτης), ωστόσο (όπως είναι αναμενόμενο) υπάρχουν απαιτήσεις να ευθυγραμμίζονται οι λειτουργοί εξωτερικά (υποκρισία) ή ουσιαστικά (αγιότητα) με όσα κηρύσσουν.

Τα παραπάνω επί της αρχής θα τους εμποδίζαν να κάνουν τα εξής:

να αναμιγνύουν τη διδασκαλία που τους παραδόθηκε με κατά τόπους και κατά καιρούς δημοφιλή ιδεολογικά συστήματα και σχήματα (π.χ. κομμουνισμό, γνωστικισμό, απολυταρχία, χιλιασμό, δυισμό, ιδεαλισμό, αγνωστικισμό, μυστικισμό, θετικισμό κτλ.). Μπορούν βεβαίως να ντύσουν ποικιλοτρόπως την Πίστη τους με τις 'κατάλληλες' ορολογίες και ρητορικές (οι χριστιανοί με νεοπλατωνισμό ή αριστοτελισμό ή μυστικισμό ή κομμουνισμό ή εθνικισμό, οι μουσουλμάνοι με αριστοτελισμό ή μυστικισμό ή εθνικισμό, οι ιουδαϊστές με νεοπλατωνισμό ή αριστοτελισμό ή μυστικισμό ή κομμουνισμό), δεν μπορούν όμως ποτέ πραγματικά να συνθέσουν την εξ Αποκαλύψεως διδασκαλία με κάτι άλλο, ανθρώπινο. Αυτό φυσικά δεν εμποδίζει κάποιους να προχωρούνε σε τέτοιες συνθέσεις επί της ουσίας ("συγκρητισμούς" ή "αιρέσεις"): π.χ. ο Εβραίος ψευτομεσσίας της Σαλονίκης, ο Τζαλαλαντίν Ρούμι, η Θεολογία της Απελευθέρωσης κι ο Εθνικοχριστιανισμός του Φράνκο ή της Ελλάδας.

να ζούν ανοιχτά και ανενδοίαστα όπως τους επιτρέπει η θέση τους, δηλαδή ως ιερατείο, ως μια τάξη άεργων πριγκήπων δηλαδή. Τρανές εξαιρέσεις, οι χριστιανοί επίσκοποι ανά τους αιώνες.

Αυτές οι σκόρπιες σκέψεις μόνο.

Ο παχύς ισορροπιστής

Ο πρωθυπουργός μπορεί να μην είναι ιδιαιτέρως ικανός, είναι όμως τυχερός. Μέρες τώρα αναζητούνταν διέξοδος από τον ασφυκτικό κλοιό της συνδιαλλαγής (ατς! είμαι και πολύ Πρετεντέρης). Πάνω στην ώρα σχωρέθηκε ο εθνικός (ο εθνικότερος μετά τον Παλαιών Πατρών) Αρχιεπίσκοπος.

Φιου.

Χωρίς επώνυμο

Το δελτίο ειδήσεων του κρατικού καναλιού, της ΝΕΤ, αναφέρθηκε στο δελτίο του πριν λίγο στο Μέγα Τιμητή ('Κήνσορα' στα ελληνικά) με το μικρό του όνομα μόνο.

Προς το παρόν, ευτυχώς, ο Κωνσταντίνος παραμένει Γλύξμπουργκ ή Χριστιανός ή Ντεγκρέτσια ή τι γράφει το διαβατήριό του τέλος πάντων. Μέχρι να τον ανακαλέσουμε κι αυτόν για να μας σώσει -- όπως τον άλλο ανεπώνυμο καιροσκόπο, τον Αλκιβιάδη (Κλεινίου Σκαμβωνίδη).

Babel

Ψάχνοντας να βρω υλικό για να απαντήσω σε φιλολογικές ερωτήσεις (όλα για το κοινό μου, όλα για τους αναγνώστες: ισχύς μου η αγάπη του λαού), βρήκα ολόκληρο το κείμενο της Βαβυλωνίας του Βυζάντιου.

Το ABS σώζει ζωές

Το μόττο αυτού του μπλογκ αφορά φυσικά και αυτούς που γράφουν εδώ μέσα, όχι μόνον τους αναγνώστες -- ιδίως το απόσπασμα "μέμνασο απιστείν". Πρέπει να προσπαθούμε να δυσπιστούμε ακόμα και απέναντι στις δικές μας εντυπώσεις, ιδέες και πεποιθήσεις. Σταματάω εδώ και προχωρώ στο ψητό προτού ο πολύς Αθήναιος μού την πέσει με σχολιάρα ότι είμαι σπουδαιοφανής κι ότι με βαριέται.

Το ψητό: πήγα για καφέ με τον Ελληνογερμανό. Εδώ και ένα μήνα (ναι, ξέρω, το έχω παρακάνει) προετοίμαζα ένα ποστάκι το οποίο εν ολίγοις θα έλεγε τα εξής:

ότι η Ελλάδα δεν είναι υπανάπτυκτη ή ουραγός, παρά αποτυχημένη: ένα αποτυχημένο κράτος, μια αποτυχημένη κοινωνία που παρακμάζει χαρωπά κι ανεπίγνωστα.

Αυτό το ποστάκι το κλωθογυρίζω αλλά δεν το γράφω εδώ κι ένα μήνα λοιπόν. Είπα όμως το ρεζουμέ των παραπάνω στον Ελληνογερμανό ξεκινώντας με το εξής στοιχείο: καφές €1,20 στην Ιταλία, €4 στην Αθήνα, €4,90 στη Λευκωσία.

Μετά μιλήσαμε για τους χαμηλούς ελληνικούς μισθούς και τις υψηλές τιμές στην Ελλάδα. Ο Ελληνογερμανός παραδέχτηκε ότι οι τιμές στη Γερμανία είναι χαμηλότερες και οι μισθοί ψηλότεροι. Ανέφερα την Ισπανία (που ευημερεί) και την Ιταλία. Αναρωτήθηκα τι θα απογίνει ο κόσμος στην Ελλάδα. Είκασα ότι από εκεί που 90% των ελλήνων ήτανε "μεσαία τάξη", όπως στην Ολλανδία, θα αποκτήσουμε μια ωραία ανοιχτή ψαλίδα: 30% πλούσιοι - 70% φτωχοί, κι αν είμαστε τυχεροί.

Ο Ελληνογερμανός αντέτεινε ότι οι μισθοί είναι κάπως καλύτεροι και οι τιμές αρκετά χαμηλότερες στην Ισπανία αλλά ότι τα ενοίκια και η αγορά γης βρίσκονται σε δυσθεώρητα ύψη -- καμμία σχέση με Ελλάδα. Ότι έτσι κι αλλιώς η Ισπανία είναι μια τεράστια πολυάνθρωπη χώρα. Επισήμανε ότι καλύτερα να αφήσουμε την Ολλανδία απ' έξω, ανήκει σε άλλο κόσμο. Πρότεινε να μείνουμε στον Νότο και στην τάξη πληθυσμού της Ελλάδας και να δούμε τι γίνεται λ.χ. στην Πορτογαλία. Συγκρίνοντας την Πορτογαλία με την Ελλάδα, "πού θα προτιμούσες να ζεις;", με ρώτησε. Πάντως και εκεί ο λόγος μισθών και τιμών είναι σαν της Ελλάδας.

Φρέναρα. Δεν ξέρω αν έχει δίκιο αλλά με έβαλε να ξανασκεφτώ ολόκληρο το θέμα από την αρχή.

Δηλαδή καλά έκανα και δεν το πόσταρα.

Δύο κοάν

Ι.
Λέει ο φίλος: "Εσύ είσαι καυλωμένος, εγώ θωρώ βάρκες. Simple."

ΙΙ.
στον Μ. Φάις

Μου πήρε τόσα χρόνια να καταλάβω πως μόνον όταν γράφω είμαι ελεύθερος. Μόνον όταν γράφω δεν περιορίζομαι από συμβάσεις όπως να ακούγομαι φυσιολογικός κι απλός, να μη γίνομαι μελό, πομπώδης ή βαρύς.

Εκλεχτικές (sic) συγγένειες

ή 'Award winning design' ή 'Αν ήταν το βιολί πουλί'

Saharnyi Town

Είδα το εξαιρετικό "Sugar Town: οι γαμπροί" μόλις σήμερα. Το γέλιο μού κόπηκε στα 7 λεπτά, όταν ο Κίμων Τσακίρης άρχισε συστηματικά να μας χτυπάει κατακέφαλα με την αποξένωση, τη χοντράδα, τη μοναξιά, την ασχήμια και την πλήξη της επαρχίας.

Βλέποντας πάντως την ταινία κατάλαβα πολύ περισσότερα πράγματα για την Ελλάδα από ό,τι κατανόησα συζητώντας το ζήτημα κυκλικώς κι ακαταπαύστως τις τελευταίες δεκαετίες.

Πολύ εύλογη είναι μία σκηνή προς το τέλος, όπου οι ρωσίδες υποψήφιες νύφες τελικά ξεναγούνται και φιλοξενούνται στην (προκατακλυσμιαία) Ζαχάρω. Περισσότερο κι από την αναπόφευκτη βουβαμάρα της επαρχίας, τους κάνουν εντύπωση οι άντρες. Μία από τις γυναίκες αυτές λέει μάλιστα ότι στη Ζαχάρω το πρόβλημα είναι οι ίδιοι οι (ανύμφευτοι) άντρες, οι οποίοι είναι άβουλοι σαν μικρά παιδιά.

Όπως λέει κι η Κουρού, βάλ΄ τα στη σειρά.

Beware

Νομίζω ότι το έχουμε παραξηλώσει με τον αντιαμερικανισμό. Τώρα και το γκουγκλ στην αντιαμερικανική συνωμοσία:

Η φτώχεια, οι χαρές κι η αποφορά της

A skinny lad with tow hair stringy under a foreignlooking cap was offering her arbutus in a basket. She bought a bunch and pressed her nose in it. May woods melted like sugar against her palate. The whistle blew, gears ground as cars started to pour out of the side streets, the crossing thronged with people. Ellen felt the lad brush against her as he crossed at her side. She shrank away. Through the smell of the arbutus she caught for a second the unwashed smell of his body, the smell of immigrants, of ElIis Island, of crowded tenements. Under all the nickelplated, goldplated streets enameled with May, uneasily she could feel the huddling smell, spreading in dark slow crouching masses like corruption oozing from broken sewers, like a mob.

John Dos Passos, Manhattan Transfer (The Burthen of Nineveh)

Σκέφτομαι αυτό το ποστάκι εδώ και βδομάδες. Για πρώτη φορά, κράτησα και σχετικές σημειώσεις. 'Αχρηστες. Πάμε λοιπόν, κρατώντας στον νου το παραπάνω απόσπασμα, που βρήκα εκ των υστέρων.

Πριν τα Χριστούγεννα πήγα στο τοπικό εκπτωτικό σούπερ μάρκετ να πάρω πέντε πράματα. Είναι εκπτωτικό γιατί εκμεταλλεύεται την ελεύθερη αγορά: φέρνει πολωνικό νεσκαφέ, ολλανδικά δημητριακά, πορτογαλικούς χυμούς, ουγγρική νιβέα, λετονικά ζιλέτ, δανέζικα μπισκότα, ισπανικές γκοφρέτες και ούτω καθεξής. Πήρα τι είχα να πάρω και στάθηκα στην ουρά για το ταμείο και είδα ότι δίπλα στις τσίχλες και τις σοκολάτες και τα παρόμοια είχανε στήσει μια προθήκη με στρινγκάκια προστυχούτσικα για μια λίρα (€1,71) το ένα. Σάρκασα από μέσα μου, ήταν όλα τους το κακό τους το χάλι. Αμέσως όμως ένας άλλος νόμος (που λέει κι ο Απόστολος Παύλος) υπερίσχυσε μέσα μου. Κοίταξα τους άλλους στην ουρά: γεωργιανές νοικοκυρές, ινδούς που αγοράζουνε ρύζι με το τσουβάλι, βούλγαρους μεροκαματιάρηδες, χτίστες από την Ουκρανία. Συνειδητοποίησα ότι ένα τέτοιο χθαμαλό και προορισμένο να ξεφτίσει και να ξεχειλώσει στρινγκάκι μπορεί να χάριζε μια ή δύο νύχτες έκστασης σε κάποια ζευγάρια που πάνω από μια λίρα δε θα είχανε να διαθέσουν για να ζήσουν τ' όνειρο, ή απλώς μια φαντασίωση του συρμού, όπως όλοι μας λαχταρούμε. Ό,τι μου φαινόταν εμένα κωμικό κι ευτελές μπορεί για κάποιους να γινόταν, να έγινε, ερωτική έκπληξη και το κλου ('χάιλαϊτ' το λεν οι νέοι) μιας νύχτας, αφορμή γλυκασμού και αψιάς κλινοπάλης.

Μετά γύρισα σπίτι, έφτιαξα καφέ κι άνοιξα τηλεόραση. Η τηλεόραση τις απογευματινές ώρες είναι πλήρως καλυμμένη από μεξικάνικα εδώ. Δεν εννοώ τσίλι, μπουρίτο, τάκο -- εννοώ σήριαλ. Μαλακίες. Καρικατουρίστικες ερμηνείες (ό,τι φαίνεται κάτω άπό τη μεταγλώττιση), ημίγυμνοι άντρες, μπαλκονάτες γκόμενες με το βυζί απ' έξω (για έναν ήπιο απογευματινό αναμμό). Μετά πάλι ο άλλος νόμος μίλησε μέσα μου. Ποιος είμαι εγώ που θα κρίνω ό,τι δίνει χαρά κι αναψυχή (φτιαγμένο να πασάρει επίφαση ρεαλισμού στις πιο σουρεάλ κι αφηγηματικά αγκυλωμένες πλοκές) στον απλό κοσμάκη; Πόση ενέργεια, πόσα λεφτά, πόσα χρόνια απαιτούνται για να μπορέσεις να χαρείς τον Αντρέι Ρουμπλιόφ (η αγαπημένη μου ταινία); Ούτε μπορώ να υπολογίσω. Ενώ η Φλορισιέντα κι η Καρλότα κι ο Χουάν ο Ντερμπεντέρης κι η Πιπέτα η Παρθένα τι απαιτούν; Τίποτα. Προσφέρουν έλεο και φόβο, διασκέδαση και χαρακτήρες ανέλπιστα οικείους δωρεάν.

Πριν πάρουμε από τον φτωχό, αμόρφωτο και αποκλεισμένο κόσμο τα φτηνιάρικα στρινγκάκια και τα χαζά του σήριαλ, πρέπει να σκεφτούμε καλά αν πραγματικά μπορούμε να του δώσουμε ό,τι χρειάζεται για να χαρεί κάτι καλύτερο, Γιατί είμαι από αυτούς τους αντι-σχετικιστές 'εσσενσιαλιστές' οι οποίοι πιστεύουνε πως όντως υπάρχει κάτι 'καλύτερο'.

Πριν κλείσω, και σε συνάρτηση με το απόσπασμα του Ντος Πάσσος: αρκεί να μείνεις άνιφτος, άπλυτος, αξύριστος, χωρίς αλλαξιές για δυο μέρες -- μόνο και μόνο επειδή αποκλείστηκες σε κάποιο αεροδρόμιο μακριά από τις αλλαξιές σου και από μια ντουζιέρα -- για να νιώσεις τη μυρωδιά του ξένου να αναδίδεται από το σώμα σου. Για να σιχαθείς εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου, για να αισθανθείς αναξιοπρεπής και καχύποπτος απέναντι στον ίδιο τον εαυτό σου ενώ στέκεσαι στην ουρά του transfer desk, καθώς η αποφορά κι η απλυσιά του πρόσφυγα, του κουρελή, του μετανάστη διαχέεται από πάνω σου ανεξέλεγκτη και ποτίζει τα ρούχα σου. Για να μυρίσεις όπως μυρίζει όποιος αφήνει πίσω του ένα σπίτι για να βρει ένα μέλλον -- κι ας είσαι απλώς τράνζιτ εσύ, με το ωραίο σου διαμέρισμα για τελικό προορισμό.

Αυτό με τον Χριστό το ξέρετε;

Κάγκελα Παντού -- Ήχος πλάγιος του β'

Την άποψή μου για τη μουσική παιδεία στην Ελλάδα και τα μουσικά αντανακλαστικά μας την έχω γράψει εδώ. Απόψε σκέφτηκα τους στίχους των ελληνικών τραγουδιών ακούγοντας στον Μελωδία την εκτέλεση του 'Κάγκελα Παντού' με τον Αλκίνοο Ιωαννίδη. Η αντίδρασή μου ήταν αυθόρμητο και καταιγιστικό γέλιο (δεν το ξέρετε, αλλά το γέλιο μου παγώνει το αίμα -- όμως αυτό είναι μια άλλη κουβέντα, τι χρωστάτε τώρα κι εσείς να σας ζαλίζω με παρενθέσεις): η επικά αριστερή ψαλτική φωνή του Κύπριου αδερφού Ιωαννίδη έκανε τη συγκεκριμένη ερμηνεία να ακούγεται σαν παρωδία. Δηλαδή κάτι σαν τις εκτελέσεις του 'Μόνοι πάνω στη γη' από τον ίδιο τον Πανούση.

Κι επειδή τα γέλια σταματημό δεν είχαν, είπα να διαλογιστώ πάνω στον στίχο του 'Κάγκελα Παντού' για να καλμάρω και να βγάλω τον σκασμό. Έτσι αντιλήφθηκα ότι είναι από τα λίγα ελληνικά τραγούδια των οποίων ο στίχος πρωτοτυπεί όσον αφορά τη διάθεση. Δηλαδή: αν απογυμνώσετε από τη μουσική του το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι (ό,τι έχει πάθει δηλαδή η αρχαία λυρική ποίηση), και αν εξαιρέσουμε τη μελοποιημένη ποίηση, κάτι μουρλομπγιόρκ τύπου Μ. Κριεζή / Λένα Πλάτωνος, κάτι σεμνολετριστές όπως η Νικολακοπούλου καθώς και τους Σαββόπουλους & υιούς, Τρύπες & υιούς ή τον Σωκράτη Μάλαμα, θα βρεθείτε μπροστά σε μια θαυμαστή ομοιογένεια διάθεσης: αυτή του κλαψοκλάματος, του κλαψονταλκά και της κλαψοκλάψας. Πολλή κλάψα. Πολύ κλάμα. Δυστυχία. Χωρισμός. Πόνος. Ανείπωτος.

Ενώ το σκεφτόμουν αυτό μεταφέρθηκα στα 1978. Όχι σωματικώς. Το καλοκαίρι του '78 (αλλά και κατόπιν) πηγαίναμε στο Αυλάκι για μπάνια με εκδρομικό. Στο εκδρομικό πάντα η ίδια κασέτα, του Πάριου. Πάντα. Βαριόμουνα στη διαδρομή, βαριόμουνα και τον Πάριο. Ήξερα όμως ότι ανάμεσα στα λυπητερά τραγούδια όπως 'λυπήσου με', 'μη φεύγεις μη', 'θα με θυμηθείς', βρέχει, κρυώνω, πεθαίνω, σβήνω, λιγώνομαι υπήρχε και ένα χαρούμενο προς το τέλος: το 'Τώρα τέρμα στα λάθη'. Ήξερα ότι όταν θα ακουγόταν αυτό το ένα χαρούμενο τραγούδι, θα πλησιάζαμε σπίτι πια (πράγματι, το 'Τώρα τέρμα στα λάθη' έπεφτε εκεί κοντά στο Πεντάγωνο).

Μετά μεταφέρθηκα στα 1996, νοερά πάντα. Είχε έρθει στην Ελλάδα η ελληνοελβετή ξαδέρφη μου, η Θέα. Πήγαμε στην παραλιακή: ήθελε ελληνικό κλάμπιν η κοπέλα. Τότε, παιδιά μου, είχαν ήδη αρχίσει (όχι και τόσο) δειλά-δειλά να μπασταρδεύουνε με σκυλοπόπ τα προγράμματα στα χορευτάδικα. Κι επειδή ο ρυθμός του τσιφτετελιού βγάζει από μέσα μας τον δεν-ξέρω-ποιον στον καθένα, όταν τελείωσε ο τραγουδιάρης τον αμανέ και η Θέα το λίκνισμά της, με ρωτάει (η Θέα) τι έλεγε το τραγούδι. Της εξήγησα ("πονάω, βογγάω, χτυπιέμαι και σέρνομαι") και το βρήκε 'διασκεδαστικό, όλο πόνο και χωρισμούς, δηλαδή, όπως τα ιταλικά τραγούδια'.

Να αφεθούμε λοιπόν μοιρολατρικά στη μεσογειακή μας ταυτότητα ως καθοριστική της θεματολογίας και της διάθεσης των τραγουδιών μας; Όχι: δείτε τα δημοτικά τραγούδια ή τα ρεμπέτικα ή ακόμα και το ελαφρύ τραγούδι (ξέρετε: 'εγώ θα σ' αγαπώ και μη σε νιάζει', 'μόνο κοντά σου', 'να το πάρεις το κορίτσι' κτλ.).

Αν το ψάξετε λίγο θα δείτε ότι γενικά υπάρχει ένα 'συμβολικό' έλλειμμα χαράς (ή, αν θέλετε, ποπ διάθεσης) στην ελληνική κοινωνία. Αυτό στο τραγούδι εκφράζεται κυρίως με δύο τρόπους: πρώτον, με την αλγολαγνική εμμονή σε θέματα πόνου, θλίψης, χωρισμού. Σύμβολο αυτής της εμμονής, ο κακόφωνος βάρδος, το ελληνικό τοτέμ, ο πτωχοαλαζόνας (όπως τον αποκάλεσε ο Φάις) Καζαντζίδης, και μάλιστα ο Καζαντζίδης της περιόδου εκείνης που οίμωζε τουρκοκαραμουζάτα κι αβάσταχτα για ξενιτειές και βάσανα, μανούλες, δυστυχίες -- την ώρα που του κόλλαγαν πεντακοσάρικα και χιλιάρικα διάφοροι που ούτε να ξενιτευτούν αναγκάστηκαν, ούτε βάσανα ένιωσαν πέρα από την απόρριψη της κονσοματζούς. Μιλάω για τη συγκεκριμένη φάση, γιατί ο Καζαντζίδης, με μια κιθάρα στο χέρι, είπε και πολλά από τα λεγόμενα 'ελαφρολαϊκά', αδίκως επισκιάζοντας τον καημένο τον Γαβαλά (ο οποίος μάλλον ήτανε πολύ κυριλέ για τους κιμπάρηδες καυλοκαμένους μαμάκηδες) ή και τον πάρα πολύ μεγάλο Ζαμπέτα...

Δεύτερον, εκφράζεται με τα βικτωριανά μας ήθη. Άσκηση: πιάστε ένα οποιοδήποτε τραγούδι, λ.χ. αυτά εδώ, κάτι ποιητικό και δυστυχισμένο από τους Πυξ-Λαξ ή και το ωραιότατο 'το πλοίο θα σαλπάρει'. Μεταφράστε τα στα αγγλικά. Βάλτε θαυμαστικό στο τέλος κάθε στίχου. Σαν τι μοιάζει; Σαν ελάσσονα βικτωριανά ποιηματάκια. Νοσταλγίες και πόνοι, θλίψεις και χωρισμοί, πάθη σεμνά χωρίς κορμιά, υγρά και τσαχπινιές. Θυμάμαι (πάλι) ότι όταν μάθαινα αγγλικά και μετέφραζα στίχους τραγουδιών από το Μουσικόραμα για τους φιλοπερίεργους γονείς μου είχα μεγάλο πρόβλημα: όλο για σεξ και χασίσια μιλάγανε (οι στίχοι, όχι οι γονείς). Σύμβολο της σεμνοτυφίας μας: η (μάνα της ΑΕΚ πλέον) Δέσποινα Βανδή και το τραγούδι 'Σεξ', πιο συγκεκριμένα. Τι λέει εκεί ο μουσηγέτης Φοίβος; ότι η Δέσποινα φαντασιώνεται, τρίβεται, τεντώνεται, σέρνεται, χαϊδεύεται. Αυτά. Τέλος. Αυτό είναι το στιχουργικό σεξ στο ελληνικό τραγούδι: άιντε το πολύ μαλακία. Και βεβαίως δεν είμαστε σε αυτό το μπλογκ κατά της μαλακίας, όμως από μόνη της δε φτάνει. Υπάρχουνε κι άλλα.

Τελικά δεν είναι τυχαίο που για χρόνια κυκλοφορούσε τόσος πολύς μεταφρασμένος στίχος στο ελληνικό πεντάγραμμο.

Επίμετρο: Ο Καρράς (που κάνει τον Καζαντζίδη να ακούγεται μπελ κάντο) και 'οι άλλοι', ένα δυνατό κείμενο του βυτίου.

Από την άλλη, επανερχόμενος σε αυτά που έλεγα πιο πάνω για τα πεντακοσάρικα και τα χιλιάρικα, πάντοτε αναρωτιόμουνα πού τα βρίσκουν τόσα λεφτά όσοι τα τρώνε στη 'νύχτα', γιατί η 'νύχτα' είναι ακριβή. Από κάποιον τα στερούν, ε; όπως ο σχωρεμένος ο ξάδερφός μου. Ενώ εγώ, λ.χ., και να 'θελα να ζήσω την παρακμή, δεν τα έχω, μανούλα μου...

Ο μονόλογος του Γύφτου

Αντίθετα με άλλους, νομίζω ότι ο Λαζόπουλος βρήκε τον δρόμο του τώρα τελευταία στο Αλ-Τσαντίρι.

Τους πρώτους μήνες του σώου απλώς ανακύκλωνε ανούσιους διδακτισμούς και κάποιες μανιέρες των Μήτσων, οι οποίοι τελικά ήταν εξώφθαλμα προφανείς κι εκβιαστικοί: θυμάμαι το επεισόδιο που είχε αφιερώσει στην απόσυρση του Καραμανλή από τα κοινά ή στον θάνατό του, δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από κακογραμμένο σχολικό σκετς. Θυμάμαι επίσης ένα παλιότερο επεισόδιο στο Αλ-Τσαντίρι αφιερωμένο στο λιβάνισμα του Χάρυ Κλυν, με τον Κλυν παρόντα. Βαρετά πράγματα.

Τώρα τελευταία κάνει ενδιαφέρουσα και ουσιαστική κριτική σάτιρα -- ας πούμε ότι η 'κριτική σάτιρα' είναι ένα είδος πιο πολιτικό και πιο υπεύθυνο από επιθεωρησιακούς μπουφονισμούς. Ουσιαστικά κάνει πολιτικό stand-up comedy πια, κάπως σαν τον Μαρκ Τόμας.

Βεβαίως, και στο πάντα προφανές των στόχων του και στην οξυδέρκεια και οξύτητα της κριτικής του και στη "ρητορική κι ευαισθησία" του μοιάζει πάρα πολύ με μπλογκάς. Έχω φτάσει μάλιστα σε πολλά να ταυτίζομαι μαζί του: αυτή η περσόνα που εδώ κι έξι μήνες έχει υιοθετήσει, του "μέσου νου", δεν είναι μακριά από το μπλογκικό ήθος· ταυτόχρονα όμως απέχει παρασάγγες από τους υπερφίαλους δαιμόνους της τηλεοπτικής Ιεράς Εξέτασης.

Τώρα, όσον αφορά τη μεροληψία του και τις απροκάλυπτες προτιμήσεις του, ε, σατιρικός καλλιτέχνης είναι, όχι ο Δαλάι Λάμα. Ο αναμάρτητος (μπλογκάς, δημοσιογράφος κτλ.) πρώτος τον λίθον -- και ούτω καθεξής...

Cuniculus albus

Πώς να διαλέξει κανείς μεταξύ αυτού



κι αυτού; (Ολόκληρο το Twelve είναι καταπληκτικό, τι Dylan, τι Stones, τι Doors -- πράματα και θάματα.)

Opus Dei

Ι.

Η Μαυρομιχάλη είναι ένας από τους αγαπημένους μου δρόμους στην Αθήνα, και στον κόσμο. Θα τα πούμε άλλη φορά για τους αγαπημένους μου δρόμους όμως. Απλώς θέλω να σας πω ότι δεν πρόκειται για μένανε απλώς για έναν δρόμο που έχω ανεβοκατεβεί πάρα πολλές φορές. Και τον έχω ανεβοκατεβεί πάρα πάρα πολλές φορές. Αν κι εσείς τον έχετε λοιπόν ανεβοκατεβεί πάρα πολλές φορές, ιδίως τη δεκαετία του 80, θα έχετε προσέξει ότι πέρα από τα νεοκλασσικά, τα ωραία διαμερίσματα, τον Φούρνο και το Άλφαβιλ, το καφενείο Πανελλήνιον κι άλλα πολλά, η Μαυρομιχάλη έχει ένα μυστήριο κτήριο, στο τετράγωνο των εκδόσεων Οδός Πανός (αλλά αυτές έχουν είσοδο από Διδότου).

Αν και το κτήριο είναι πολύ μυστήριο, αν και μοιάζει με δημόσια υπηρεσία στην οποία μπαινοβγαίνουν πολλοί, αν και έχει ένα περιστύλιο πάνω στους στύλους του οποίου τότε, τη δεκαετία του 80, υπήρχαν κορνιζωμένες αφίσες 'Την ειρήνη ο Χριστός τη δίνει', αν και πρόκειται για ένα πολύ μυστήριο κτήριο, που λέτε, ποτέ κανείς λαύρος δημοσιογράφος δεν κατήγγειλε ότι εκεί έχουν έδρα σκοτεινές δυνάμεις που απεργάζονται τη διάβρωση του ορθοδόξου φρονήματος του ελληνικού λαού. Γιατί. Επειδή εκεί είναι η έδρα του σωματείου ορθοδόξου εσωτερικής ιεραποστολής ο 'Μέγας Βασίλειος'. Δηλαδή μιάς από τις μείζονες συνιστώσες αυτού που αποκαλούμε 'Ορθοδοξία' τον 20ο αιώνα στην Ελλάδα.

Πριν ξεκαθαρίσω τι είναι αυτή η οργάνωση σε όσους ξύνετε (δικαιολογημένα) το τριχωτό της κεφαλής σας με απορία, να σας πω λίγο για το κτήριο. Το σοβάτισμα και οι ψευδοαψίδες 'ορθοδοξίας', που εισήγαγε στις ελληνικές αρχιτεκτονικές πρακτικές η Ασπροβάλτα, τα ευαγή ιδρύματα μητροπόλεων και οι ξενώνες του Αγίου Νεκταρίου Αιγίνης, είναι πρόσφατες επεμβάσεις. Τη δεκαετία του 80 το κτήριο ήταν ολόκληρο όπως η αγέλαστη (μπρουταλιστική;) μοντερνιά που ακόμα φαίνεται ακάλυπτη στα δεξιά.

Η πόρτα του κτηρίου πάντα κλείνει αμέσως μόλις ανοίξει, με έναν από τους πιο σφιχτούς επαναφορείς θυρών που μου έχουν κλείσει πόρτα στα μούτρα ποτέ. Οι άνθρωποι περνούνε σβέλτα και σιωπηλά αυτή την πόρτα ιδίως όταν έχουν κότσους και ταγιέρ, είτε μουστάκια και ρετρό κουστούμια, είτε ράσα. Τη νύχτα αράζουν στο περιστύλιο οι ευγενικές και κουρασμένες τροτέζες της Μαυρομιχάλη ("Καλησπέρα σας, κύριε."). Όσοι χρησιμοποιούν το κτήριο την ημέρα δεν ξέρω πώς το βλέπουν αυτό.

Ενδεχομένως με απαξιωτική παραίτηση. Σ' αυτό θα επανέρθουμε.

Μέσα το κτήριο μυρίζει λίγο σαν μεγάλο δικηγορικό γραφείο και λίγο σαν παλιό σαλόνι επί της Πατησίων (ή σα σαλόνι ρετιρέ στον έβδομο της Βασιλίσσης Όλγας, Σαλονικάριοι). Το σωματείο ορθοδόξου εσωτερικής ιεραποστολής ο 'Μέγας Βασίλειος' ήτανε τη δεκαετία του 80 (δεν ξέρω τώρα πια) ένα πρόσχημα μέσα από το οποίο η Αδελφότης Θεολόγων ο 'Σωτήρ' (αυτούς μάλλον τους έχετε ακουστά) μανατζάριζε τις οργανώσεις νέων και νεανίδων του, τη ΓΕΧΑ, και άλλα πολλά. Στο τεράστιο κτήριο υπήρχανε και κάποια γραφεία στο ισόγειο που κάτι είχανε να κάνουν με τα γνωστά εκπαιδευτήρια Ελληνική Παιδεία. Διέθετε τρεις ή τέσσερις ορόφους γεμάτους κενές αίθουσες και κενά γραφεία καθώς και μια μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων στην οποία, όταν τράβαγες κάτι κόκκινα πετάσματα, αποκαλυπτόταν ένα ξυλόγλυπτο τέμπλο που έκρυβε μιαν Αγία Τράπεζα: έτσι γινόταν παρεκκλήσιον. Αυτά τα κενά δωμάτια χρησίμευαν για εντευκτήρια των χριστιανικών ομάδων νέων του Σωτήρος / Μεγάλου Βασιλείου (τους ανεκδιήγητα αποκαλούμενους Χαρούμενους Αγωνιστάς), της ΓΕΧΑ, ενίοτε εθνικών οργανώσεων όπως η ΣΦΕΒΑ ή η ελληνοκυπριακή Δράσις-ΚΕΣ, αλλά και για εξομολογήσεις. Αυτές οι τελευταίες γίνονταν σε ηχομονωμένα γραφεία δίπλα σε αίθουσες αναμονής με τις καρέκλες τοποθετημένες τοίχο-τοίχο όπου περίμεναν καθισμένοι εκπρόσωποι του ενός φύλου μόνο, με στήσιμο που έβλεπες σε αίθουσες αναμονής παλαιομπουρδέλων (προ 1991, δηλαδή) -- Θε μου σχώρα με.

Αν η οργανωτική δομή αυτού του πνευματικού καρτέλ σάς φαίνεται ασαφής και συγκεχυμένη είναι γιατί όντως είναι. Κάποτε ρώτησα φίλο μυστακοφόρο, "αφιερωμένο" στον Σωτήρα: "ρε συ Εξακουστωδιανέ, ο 'Μέγας Βασίλειος' ανήκει στην αδερφότητα;" "Ε όχι δα!" απάντησε ο πρώην αθλητής. Λεπτομέρειες δεν έμαθα ποτέ, σιγά μην τις έλεγαν σ' εμένα τον Πέρση. Ποια είναι νομικά η σχέση 'Μεγάλου Βασιλείου', 'Σωτήρος', ΓΕΧΑ και των διάφορων οργανώσεων-δορυφόρων, δεν έχω την παραμικρή ιδέα.

Φυσικά τα μονολιθικά κτήρια (έχουνε κι άλλα, λ.χ. στους Αμπελοκήπους -- Βαθέος και Μεγάλου Σπηλαίου γωνία, νομίζω), οι μπερδεμένοι και αδιαφανείς (διαπλεκόμενους τους λένε τώρα) σύνδεσμοι ανάμεσα σε σωματεία, κοινωφελή ιδρύματα, οργανισμούς, σκιώδη διοικητικά συμβούλια κτλ. είναι γνωστό φαινόμενο παγκοσμίως και -- τελικά -- μπανάλ. Το πνευματικό καρτέλ Σωτήρ-Μέγας Βασίλειος-ΓΕΧΑ-τρέχα γύρευε έχει όμως ενδιαφέρον για τέσσερις λόγους:

α. Προετοίμασε το έδαφος (ίσως εν αγνοία του) για την ενοριοκρατία-γεροντοκρατία-δεσποτοκρατία που τείνει να εγκαθιδρυθεί στην ελλαδική Ορθοδοξία, πείθοντας γενιές και γενιές ότι Ορθοδοξία σημαίνει Παράδοσις-Ελλάδα-αγαμία.

β. Αυτό το ιδιότυπο ιδεολογικό μόρφωμα (Παράδοσις-Ελλάδα-αγαμία) έχει διαρρεύσει ευρέως, κάπως όπως τη σκαπουλάρουν τα βαρέα μέταλλα από τις χωματερές και μολύνουν υδροφόρους ορίζοντες, και έχει περάσει στη διατροφική αλυσίδα πολλών, ακόμα κι όταν δεν έχουν απολύτως καμμία σχέση με χριστούς κι εκκλησίες.

γ. Το καρτέλ ήταν απίστευτα δημοφιλές στον τομέα 'εκπαίδευση των νέων' με άκρες σε δημόσια σχολεία, στρατόπεδα, νοσοκομεία και ούτω καθεξής.

δ. Ευθύνεται εν πολλοίς για α) τον κανονικότατο ενοχικό ευνουχισμό και β) την ενστάλαξη δεξιών αντανακλαστικών σε χιλιάδες Έλληνες. Ούτε που θέλω να σκεφτώ τα καημένα τα κορίτσια που στέλναν οι γονείς τους στις Χαρούμενες Αγωνίστριες, ακούγονταν τρελά πράγματα...

ΙΙ.

Η παιδαγωγική μέθοδός τους αντίστοιχη με αυτή των καθολικών νεολαιών: στη σφαίρα του ιδιωτικού εμφυτεύαν ενοχή χωρίς ποτέ να μιλάν ανοιχτά για το σεξ (ή εναντίον του) και στη σφαίρα του πολιτικού καλλιεργούσαν την καχυποψία απέναντι σε οτιδήποτε αμφισβητεί τα καθεστηκότα. Η στάση τους όταν νουθετούσαν τα παιδιά κατά των πάρτυ, του σινεμά, της τηλεόρασης, του 98% των βιβλίων, του ποτού, του 70% της μουσικής, του καπνίσματος, του θεάτρου, των εκδρομών, των χαζοφλέρτ, των εξόδων ακόμα και σε ταβέρνες, των καφετεριών, των παρεών με πιο τσαμπουκαλεμένα και ξεβγαλμένα παιδιά, ακόμα και στα πλαίσια του να παίξεις μπάλα, και πάει λέγοντας ήτανε συνήθως η απαξίωση. Διακριτική απαξίωση.

Η στάση τους απέναντι στην πολιτική, στις απεργίες, στον κοινοβουλευτισμό, στα (εργατικά) κινήματα, σε κάθε λογής αγώνες, στα κόμματα, ήτανε απαξιωτική παραίτηση: δε βαριέσαι, τα κόμματα χωρίζουν, η πατρίδα ενώνει. Ναι, αυτό το πρωτοάκουσα πριν είκοσι και βάλε χρόνια. Απέναντι όμως στη διακριτική απαξίωση και στην απαξιωτική παραίτηση δεν μπορείς να αρθρώσεις αντίλογο. Έτσι, τα στοχευμένα υπονοούμενά τους πάνε κατευθείαν στον πάτο, στο υποσυνείδητο, που λένε.

Αν τους πίεζες λίγο, όπως έκανα εγώ συστηματικά ως φιλοπερίεργος και μικρομέγαλος μαθητής, το έπαιρναν εσχατολογικά το θέμα: όλα αυτά, τελικά, είναι του κόσμου τούτου. Εξοικειωνόσουν εκεί μέσα τελικά, δηλαδή, με έναν ιδιότυπο καλβινίζοντα μηδενισμό, χωρίς όμως χιλιαστικά οράματα, μπαρκόουντ κι αντιχρίστους, με την ευσέβεια και την καθωσπρέπεια των νοικοκυραίων: αταξική, απολίτικη, ανερωτική.

ΙΙΙ.

Μπήκα στις μαθητικές ομάδες τους στα δώδεκα και -- αντίθετα με τα περισσότερα παιδιά -- με δική μου πρωτοβουλία και με δυσφορία εκ μέρους των δικών μου. Ήθελα να μάθω περισσότερα για τη Θεολογία και τα κατηχητικά μού φαινόντουσαν παιδαριώδη. Όσους γνώρισα εκεί μέσα, αφιερωμένους της Αδελφότητας και φοιτητές ομαδάρχες, στις κατασκηνώσεις και στις κυριακάτικες συνάξεις, τους άλλαζα τα φώτα. Αυτοί μάς έλεγαν ιστορίες για τα κακά της ζηλοφθονίας κι εγώ γύρναγα την κουβέντα στο αν ο Χριστός εγκρίνει την ατομική ιδιοκτησία. Ήδη στα δώδεκα ήμουνα ήδη πεπεισμένος για τρία πράγματα: ότι άλλα αυτά που μας ζητάει ο Θεός και άλλα όσα προστάζουν οι θρησκείες, ότι το σεξ είναι εξ ορισμού "καλό πράγμα" (αφού το επινόησε ο Θεός και λένε ότι είναι και πολύ ωραίο) και ότι όποιος δεν απολαμβάνει την τέχνη είναι δυστυχισμένος. Ξέρω, αφέλειες, αλλά ήμουνα μόλις δώδεκα τότε. Και μικρομέγαλο. Οπότε, σε αυτούς τους τομείς, η έκθεση στη διακριτική απαξίωση των 'οργανωσιακών' δεν είχε σοβαρά αποτελέσματα: απλώς έγινα ακόμα πιο δειλός με τα κορίτσια, εξιδανίκευσα ακόμα περισσότερο το σεξ και στερήθηκα τρία εφηβικά χρόνια καλό διάβασμα. Όμως σχεδόν τα κατάφεραν σε ένα πράγμα: να με κάνουνε δεξιό.

Έφυγα τέσσερα χρόνια μετά αγαναχτισμένος με τη φρικτή αισθητική που διέπει όλα τα προϊόντα του καρτέλ: αφελής και άνοστη λογοτεχνία, νατουραλιστικές ζουγραφιές αισθητικής κινεζικού σοσιαλιστικού ρεαλισμού / εντύπων Μαρτύρων του Ιεχωβά, ανυπόφορα τραγούδια κνίτικου ήθους και τεχνοτροπίας, "αγωνιστικές" συλλογικότητες άνευ αντικειμένου -- ένα αισθητικό σύμπαν φτωχό, μίζερο και ευτράπελα κουτό. Έφυγα χωρίς να σκεφτώ κάποια βασικά πράματα, όμως. Ούτε κοίταξα πίσω.

ΙV.

Είπα ότι πήγα με δική μου θέληση. Χρόνια και χρόνια μετά συνειδητοποίησα ότι ανήκα σε μια μειοψηφία. Τα άλλα αγόρια (θυμηθείτε ότι τίποτε δε γίνεται μεικτό εκεί) είχαν σταλεί πακέτο από τους γονείς τους.

Κάποια από αυτά ήταν περισσότερο παιδιά της πιάτσας, "ζωηρά" τα λέγαμε τότε. Ίσως απλώς να τα είχανε πιάσει να την παίζουνε στο μπάνιο με καμμιά από τις γυμνασιακές τσόντες ή να καπνίζουνε. Έμοιαζαν πάντως πολύ με τα παιδιά που σήμερα λέμε 'αλβανάκια', μόνον που τότε δεν υπήρχαν Αλβανοί, αφού οι Αλβανοί ήταν οι απρόσωποι σταλινικοί καταπιεστές των βορειοηπειρωτών αδελφών μας. Τα είχανε στείλει ν' ακούσουνε τα λόγια του Θεού, να φρονιμέψουνε με μπάσκετ.

Άλλα ήτανε ξεκάθαρα δειλά παιδιά χριστιανικών (δηλαδή οργανωσιακών) οικογενειών. Τα κοροϊδεύαμε λίγο, ήτανε σαν να είχανε δραπετεύσει από ορφανοτροφείο της Φρειδερίκης.

Πάρα πολλά (πάνω από το θρυλούμενο 10%) ήτανε γκέι υπό άνθιση, τα είχανε στείλει οι γονείς να συναναστραφούν αγόρια, να κάνουνε φιλίες, να παίξουνε μπασκετάκι -- κι έτσι να γίνουν άντρες. Τι να πω. Πάντως αυτά τα παιδιά έγιναν τελικά γκέι (όπως το περιμέναμε). Τότε απλώς ασχολιόντουσαν με τη διακόσμηση των αιθουσών και το τραγούδι.

Υπήρχαν και περιπτώσεις παιδιών με βαριά προβλήματα συμπεριφοράς, από αυτά που δε συναντούσες στο τότε σχολείο. Μάλλον τα έστελναν κι αυτά για να κοινωνικοποιηθούν, να ημερέψουν ακούγοντας τον λόγο του Θεού...

(Γράφοντάς τα αυτά θυμήθηκα ένα σωρό περιστατικά, τα περισσότερα από αυτά ευτράπελα.)

V.

Υπάρχουνε δύο κλασικά βιβλία για τον κόσμο των οργανώσεων: το γνωστό 'Καταφύγιο Ιδεών' του Γιανναρά (το οποίο αναφέρεται στα τέλη της δεκαετίας του 50 και στη δεκαετία του 60). Ένα άλλο είναι το 'Η γέννηση του χριστιανοφασισμού στην Ελλάδα' του Γιώργου Μουστάκη. Αυτό δεν το έχω διαβάσει, δεν ξέρω.

Ελπίζω να σας έπεισα ότι η μονολιθικότητα του κτηρίου στη Μαυρομιχάλη δεν είναι μακριά από τον πρωτοφασισμό των ιδεών που καλλιεργούνταν εκεί μέσα. Πάντως, τώρα ξέρετε τουλάχιστον πού πάνε όλοι αυτοί οι ρασοφόροι που κατηφορίζουν τρέχοντας τη Μαυρομιχάλη.

Είμαστε σοβαροί;

στον Καλό Λύκο "Μη μιλάς για σεξ, ρε μαλάκα: θα σε περάσουν για στερημένο ή γραφικό." (συμβουλή από τις πρώτες μέρες μου ως μπλογκά)
Χωρίς σχόλια και περισπούδαστες αναλύσεις, παραθέτω μια ταινία μικρού μήκους της Λουκίας Ρικάκη. Ως μια πράξη αντίδρασης (και όχι "αντίστασης", έλεος πια με τις καταχρήσεις λέξεων).

Σε μια χώρα (σε έναν κόσμο, δηλαδή) όπου το χασίς παρουσιάζεται ως η αιτία όλων των κακών (της Κρήτης) -- ενώ είναι ξεκάθαρο ότι είναι το Χρήμα, η Αθεΐα και η Επιθυμία (χάχα!), όπου οι τυραννίες ενίοτε θεωρούνται "μια κάποια λύσις" και όπου ο έρωτας αποτελεί είτε υπόθεμα έννομης συμβίωσης, είτε δεξιοτεχνικός άθλος επιπέδου ρυθμικής γυμναστικής, είτε μαλακία-καραγκιοζιλίκι.

Δύο ανακοινώσεις

Παρακαλώ την προσοχή σας.

Αύριο θα πάμε εδώ:



Επίσης, το νέο σουξέ με πολλή αγάπη από τον γάτο του Sraosha στον γάτο τον Rakasha:

Colorless green ideas sleep furiously

Και τώρα

Εγώ κάθομαι και βήχω.
Και μες στην κίτρινη σπηλιά,
Kοιμούνται δυόμιση σκυλιά,
Kάνοντας ποδήλατο στο τοίχο.

Από τον Μπερεκέτη, μελοποιημένο από τον dsyk, βίντεο κλιπ του Μπερεκέτη και του Κουκουζέλη.

Ένα στα γρήγορα στον Αμαζόνιο

Έψαχνα να παραγγείλω βιβλία και μουσική. Λόγω της έλλειψης βιβλιοπωλείων εδώ και του ότι η μουσική κοστίζει ακριβά (CD σε προσφορά πάνε γύρω στα €20!), δοκίμασα το play.com και το amazon.co.uk -- το δεύτερο το εμπιστευόμουν από τον καιρό που ζούσα στη Βρετανία. Το πρώτο αποδείχτηκε άλλο ένα παράδειγμα βρετανικής αναξιοπιστίας (γνωρίζετε, αγαπητοί αναγνώστες, ότι τίποτε δε λειτουργεί στη Βρετανία, ότι από παραγωγικότητα είναι για τα κλάματα κι ότι σε εξυπηρέτηση πελατών συναγωνίζονται την Ελλάδα, έτσι;), το δεύτερο πανάκριβο. Σύρθηκα λοιπόν κι εγώ μέχρι το αμερικάνικο amazon.com κι έκανα τη δουλειά μου σαν άνθρωπος: η ίδια μπάζα στο αμερικανικό κόστιζε καμμιά 80αριά ευρώ λιγότερο από όσο στο co.uk!

Εκεί που έψαχνα τα πραγματάκια που θα ψώνιζα, διάβαζα παράλληλα σχόλια χρηστών. Είδα κάποιον να απαντάει σε μια κυρία που έλεγε ότι πιστεύει στον Θεό αλλά είναι λεσβία, της έλεγε ότι δεν είναι κακό να αγαπάς μια γυναίκα, να κάνεις σεξ μαζί της είναι κακό. Αν μισογελάτε ήδη με τα αμερικανάκια, διαβάστε το 'Γενετήσια ορμή και ηδονή' από εδώ και θα σας κοπεί ο γέλως. Ένας άλλος μάς καλούσε να αποκηρύξουμε τη θεωρία της εξέλιξης και να πιστέψουμε στη Βίβλο. Και τα λοιπά.

Αυτά δε μου κάναν εντύπωση. Μου έκανε εντύπωση ότι πολλά σχόλια χρηστών για εκλαϊκευτικά επιστημονικά βιβλία (βιβλία popular science) κυμαινόντουσαν περίπου ως εξής: "ενδιαφέρον θέμα, το εξηγεί ωραία αλλά με πάρα πολλές θεωρίες", "δεν καταλαβαίνω γιατί χρειάζεται ο τάδε τόση θεωρία για να μας εξηγήσει το δείνα".

Τέτοιες κουβέντες ξενίζουν αν σκεφτεί κανείς ότι στον χώρο της εκλαΐκευσης έχουνε γίνει τις τελευταίες δεκαετίες θαύματα: πολλοί επιστήμονες φαίνονται να έχουνε καταλάβει ότι αν θέλουνε να 'μαθητεύσουν τα έθνη' πρέπει να ξεπεζέψουν από το καλάμι. Έτσι έχουμε δει λόγου χάρη βιβλία για την κβαντομηχανική χωρίς ούτε μία εξίσωση ή εξαίσιο βιβλίο για τον λόγο φ (τη χρυσή τομή) με όλα τα σχετικά μαθηματικά (συμπεριλαμβανομένων και θεωρημάτων της ευκλείδειας γεωμετρίας) τακτοποιημένα σε παράρτημα.

Κι όμως, διαβάζοντας τα σχόλια χρηστών, είχα την εντύπωση ότι όσο περισσότερο πρόθυμος γίνεται ο κόσμος στο να κατανοήσει τα βασικά της πολύτροπης και κατακερματισμένης επιστημονικής γνώσης, τόσο λιγότερο πρόθυμος είναι να καταβάλει κάποια προσπάθεια προς αυτόν τον σκοπό. Τελικά τα σχόλια μου έδωσαν την εντύπωση ότι κυρίως τα βιβλία που δίνουν καθαρά αφηγηματικές αναπτύξεις (λ.χ. 'η ιστορία της ανακάλυψης του ατόμου' ή 'του ηλεκτρισμού') ή κάπως επιδερμικές εκθέσεις (σε αντίθεση με αναλύσεις, επεξηγήσεις ή ερμηνείες) του θέματός τους δεν συγκεντρώνουνε παράπονα. Επίσης, μου φάνηκε ότι όσο περισσότερες σχηματικές, αγοραία εγελιανές, αντιθέσεις περιέχει ένα εκλαϊκευτικό βιβλίο, τόσο το καλύτερο, ιδίως άμα έχουνε χαρακτήρα προσωπικής αντιζηλίας ή αντιπαλότητας: Δαρβίνος εναντίον Λαμάρκ, Παστέρ εναντίον..., Λόρδος Κέλβιν εναντίον..., Αϊνστάιν εναντίον κβαντομηχανικής, Μπορ εναντίον Χάιζενμπεργκ, Γκελ-Μαν εναντίον κοινής λογικής, Μπαχ εναντίον Χέντελ, Βιβάλντι εναντίον Γάλλων, Σαίκσπηρ εναντίον Θερβάντες -- και τα λοιπά...

Κατανοητά όλα αυτά. Απλώς είμαι αρκετά αφελής να νομίζω ότι η προσπάθεια κατανόησης πρέπει να είναι ευθέως ανάλογη του ενδιαφέροντος, αφού στο κάτω-κάτω ο συνδυασμός των δύο θα επιτρέψει στον αναγνώστη να σχηματίσει γνώμη...

Ζήτω το ουίσκι κι η ρετσίνα!

Χτες το νερό ήτανε κομμένο όλη μέρα. Μάλλον μας σβερκώθηκε πια κανονικά η λειψυδρία. Άλλωστε μέχρι στιγμής μια φορά έβρεξε από τον Ιούλιο.

Έψαχνα το I put a spell on you με τον Johnny Lee Hooker και βρήκα κατά τύχη αυτό. Πρόκειται για ένα ελληνικό μπλογκ που λινκάρει (προς το παρόν) σε τρία μόνο: στο δικό μας (!), στον Πετεφρή (sallalahu alayhi wasallam) και στον Γιώργο Μίχο. Διάβασα πολύ το μπλογκ του Γ. Μίχου, το οποίο δεν ήξερα καθόλου· καιρό είχα να αφοσιώσω τόσην ώρα σε ένα μπλογκ. Στα κείμενά του βλέπω περισσότερο studium και λιγότερο ira, αν και θα μπορούσε κανείς να νομίσει το αντίστροφο εκ πρώτης όψεως. Σε πολλά από όσα λέει δεν μπορώ να συμφωνήσω μαζί του, αλλά αυτό δεν έχει καμμία σημασία, αφού κι όταν γράφει για να προγκήξει τους φίλους του (για να τον παραφράσω ελεύθερα), γράφει χωρίς τις κουτές βεβαιότητες ιδεολογικών κατασκευών ή τη θυμική φόρτιση και τον ηθικό πανικό που δημιουργούν οι "απαραίτητες αυταπάτες".

Τέλος πάντων, για να μη μιλάω σε μάκρος για κάτι που δε μελέτησα σε βάθος: η ανάρτησή του για αλβανικά δημοτικά τραγούδια που εξυμνούν τις ελληνικές νίκες στην Αλβανία, πέραν του ότι είναι αφιερωμένη και σ' εμένα (στα μαλακισμένα τα συνασπισμένα [...]), μου θύμισε ένα επεισόδιο των σχολικών μου χρόνων. Μετά το α λα μανιέρ ντε Ολντ Μπόυ, ακολουθεί ένα α λα μανιέρ ντε θας, δηλαδής (πάντα δοκιμάζω διάφορες στάσεις):

Μας είπε η δασκάλα στην τρίτη ή στην τετάρτη δημοτικού, την κυρία Πάνου εννοώ, που έμοιαζε στην Εντίτ Πιάφ όπως την έβλεπα στα εξώφυλλα δίσκων του πατέρα, να μαζέψουμε πληροφορίες για το '40.

Πάω καρφωτός στον παππού (αυτόν από την Πόλη)· το κουμμούνι (Θεός σχωρέσ' τονα), αντί για ηρωικούς τσολιάδες, δειλούς κοκορόφτερους μακαρονάδες και ηρωικές μάχες υπό την Αγία Σκέπη, μου έλεγε άλλ' αντ' άλλων: για λάσπη και κρυοπαγήματα, για ψείρες, για τους κουτοπόνηρους Αλβανούς ("ό,τι απόσταση ρωτάγαμε, 'ένα τσιγάρο δρόμος' απαντούσαν"), για απρόθυμους Εβραίους κληρωτούς που έλεγαν 'πόκο παλάβρας', για τους ευγενέστατους αιχμάλωτους Ιταλούς αξιωματικούς, για το τι βάρβαρο και κτηνώδες πράμα είναι ο πόλεμος, που κάνει τον δάσκαλο κτήνος και το παιδαρέλι μακελάρη, για κάτι άλλα άσχημα παιδάκια από τη Νάααπολη που έκλαιγαν και πότε ζητάγανε την Παναγία και πότε Τη βλαστημάγανε ('porca Madonna!'), ότι λαφυραγωγούσαν σαρδέλες κονσέρβα από τους αιχμαλωτισμένους Ιταλούς κι έτσι δεν πέθαναν της πείνας -- αφού ακόμα κι η γαλέτα τους έλειπε, ότι όταν τραυματίστηκε και τον έστειλαν πακέτο στο στρατιωτικό νοσοκομείο στη Φλώρινα, όσοι πήγαιναν προς το μέτωπο τον έλεγαν τυχεράκια, παλιοκερατά και πουστο-δεν-ξέρω-τι που τη σκαπούλαρε. Τέτοια πράματα. Μερικά τα ξαναβρήκα χρόνια αργότερα στην 'Πορεία προς το μέτωπο' του Ελύτη κι αναγάλλιασα. Ο παππούς όμως δεν εντυπωσιάστηκε, είχε δουλέψει για τον Μηνά Μυρτίδη: τον Σεφέρη τον είχε γνωρίσει, ο Κατσίμπαλης ήτανε φίλος του, "ο Ελύτης φτιάχνει τα σαπούνια που παίρνω από την Αγορά για τη γιαγιά σου".

Απελπίστηκα. Τι υλικό να πήγαινα στο σχολείο; Πήγα στον μπαμπά. Είχε (ευτυχώς) τον δίσκο της Βέμπο με την ελληνική σημαία (έτσι τη λέγαμε τότε: "ελληνική σημαία". Τώρα είναι η Σημαία σκέτο). Τον έβαλα και μου τον έγραψε σε κασέτα Maxell, πανευτυχής: κανένα άλλο παιδάκι δεν θα είχε κάτι τέτοιο να φέρει στην τάξη. Μάλιστα έκατσα και άκουσα την κασέτα ολόκληρη. Το εξής τραγούδι όμως μου χάλασε τη ζαχαρένια:

ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ

Με τους Βρετανούς εμείς
έχουμε κοινά σημεία:
το συναίσθημα τιμής
και ψυχή στην τρικυμία.

Όπως αυτοί κι εμείς, παιδιά,
μ' ένα σκοπό: τη λευτεριά
και τον καλό μας βασιλιά!
Ζήτω το ουίσκι κι η ρετσίνα!

Πάγωσα. Πάω στη μάνα μου. "Ρε μαμά, αυτό λέει 'βασιλιά' μέσα!" Σας υπενθυμίζω ότι είμαστε στην πρώτη πασοκοτετραετία, που κυβερνούσε ο κρατοκαταλύτης Άντικραϊστ-λαοπλάνος πατέρας του γιου του. "Βασιλιά είχαμε τότε", απαντάει η μάνα μου. Μουλαρώνω και πάω στον πατέρα μου τον ΚΚΕεσ. "Μπαμπά, να σβήσουμε το τραγούδι για τον βασιλιά." "Μα θα μείνει κενό στην κασέτα", απαντάει. Του εξηγώ ότι θα είναι περίεργο να παίξουμε στο σχολείο τραγούδι με βασιλιά. Συμφωνεί. Η μάνα μου ορύεται: "Δε θα αλλάξουμε την Ιστορία για τους κωλοπασόκους!" (τους οποίους είχε ψηφίσει ωστόσο κι αυτή πανηγυρικώς, όπως και όλη η κενωνία τότες.) "Αυτό είναι το τραγούδι, κι άμα δεν τους αρέσει, η κασέτα έχει κι άλλα!" Έλα όμως που το ελεγειακό 'Ζεχράααα, της Ελλάδος παιδιά' ήταν αμέσως μετά την 'Ελληνοβρετανική συμμαχία'.

Τελικά δε θυμάμαι τι έγινε, νομίζω ότι η κασέτα έμεινε ακέραιη, γιατί σαν να θυμάμαι να αγωνιώ μήπως ακούσουμε τα τραγούδια της Β' πλευράς στην τάξη. Εξίσου βεβαίως θυμάμαι να σβήνει ο πατέρας μου την 'Ελληνοβρετανική συμμαχία', πατώντας το κουμπί της ηχογράφησης, πράγμα που μου έκανε εντύπωση, κι ας ίσως να μην έγινε τότε ακριβώς.

Πού θέλω να καταλήξω: άτιμο πράμα ο πόλεμος, σε βάζει να ψάλεις παιάνες στον εχτρό σου, μπας και σ' απαλλάξει από τον χειρότερο εχτρό σου.

Και τώρα, καληνύχτα.

cadenza

Επέστρεφα από τη Λεμεσό απόψε, όπου, ως γνωστόν,

το άγριο γλέντι το ασιανό
το ιλαρώνουν οι θεοί της επαρχίας.

Είχα πάρει μαζί μου να ακούσω για την επιστροφή στο σπίτι το 5ο κοντσέρτο του Μπετόβεν, αυτήν τη ζαμπόνηρη κι όλο φανφάρα και σαντιγές μουσική λιχουδιά. Πέρα από το για να με κρατήσει ξύπνιο με τον συνθηματολογικό του αλλά απολαυστικό στόμφο, το διάλεξα και για ακόμα έναν λόγο: είναι μεγάλο και δυσκολούτσικο, έως και πολύ δυσκολούτσικο.

Αυτό το κομμάτι λοιπόν διάλεξε ένας φίλος πριν πολλά πολλά χρόνια για να το δώσει ως εισαγωγική εξέταση σε ένα από αυτά τα ανελέητα και θηριώδη κονσερβατόρια της Γερμανίας (της Βαϊμάρης; της Βόννης; της Χαϊδελβέργης; θα σας γελάσω), όπου μπαίνεις μωρό και βγαίνεις φίρμα. Δεν ήταν πια μωρό, ούτε μάλλον ήθελε να γίνει φίρμα. Ήθελε όμως να σπουδάσει πιάνο στο καλύτερο δυνατό ώδείο. Έδωσε λοιπόν το πρώτο μέρος του 5ου για εισαγωγική εξέταση. Δεν έγινε δεκτός.

Το ακούω λοιπόν κάθε τόσο και δεν ακούω μόνο τον (αναχρονιστικά) γκλαμ-ροκ ακκισμό του μεγαλύτερου συνθέτη που έβγαλε η ανθρωπότητα -- σχωράτε με για το ότι είναι νεκρός λευκός άντρας. Δεν το ακούω μόνο για να το απολαύσω και να με κρατήσει ξύπνιο ενώ οδηγώ στον σκοτεινό αυτοκινητόδρομο που συνδέει μια θλιμμένη με μια θλιβερή πόλη, όπως απόψε. Καθώς ακούω το πιάνο να απαντάει μελωδικά και δεξιοτεχνικά στις ντραμ-ντραμ-ντραμ-ντρουμ συγχορδίες της ορχήστρας, ακούω τον Δημήτρη, άυπνο, μετά από μήνες μελέτης, με τα σπασμένα γερμανικά και τρέμοντας, να παίζει το εικοσάλεπτο πρώτο μέρος. Και να πέφτει ηρωικά.

Tannhäuser

Πώς ένα τυπογραφικό λαθάκι μπορεί να γίνει αφορμή για βοννεγκουτικού τύπου ονειροπολήσεις:

Ηταν στις 19 Οκτωβρίου του 1945 όταν ο Ρίχαρντ Βάγκνερ (1813-1883) παρουσίαζε για πρώτη φορά, στη Δρέσδη, την όπερα «Τανχώυζερ». Ηταν 32 ετών και δοκίμαζε για πέμπτη φορά την τύχη του στο λυρικό θέατρο.

Φαντάστηκα τον Βάγκνερ, ίσως από ένα λάθος χρονομηχανής, να συνθέτει απερίσπαστος μοχθώντας να καθιερωθεί ενώ η Γερμανία υπέκυπτε και τελικά να ανεβάζει το έργο του μέσα στα ερείπια της Δρέσδης, όπου μήνες πριν είχαν αναίτια και ασύγγνωστα καεί ζωντανοί από τις συμμαχικές βόμβες φωσφόρου ίσαμε 150.000 άνθρωποι -- όχι όμως ο ίδιος. Το γνωστό χορικό, που έχει έκτοτε υποφέρει τόσο στα χέρια των διαγουμιστών και των διαφημιστών, θα είχε ένα απόκοσμο, θρηνητικό βάθος.

Κρατίδγια

Α σιχτίρι πια με τα "κρατίδιo των Σκοπίων":

"Ελλάς Ηρώων Χώρα": 131.940 τετραγωνικά χιλιόμετρα

"Κρατίδιο των Σκοπίων": 25.333 τετραγωνικά χιλιόμετρα

"Μαρτυρική Κύπρος": 9.250 τετραγωνικά χιλιόμετρα μείον 3.355 τετραγωνικά χιλιόμετρα υπό τουρκοκυπριακό έλεγχο μείον 123 τετραγωνικά χιλιόμετρα της Βρετανικής Κυρίαρχης Βάσης Ακρωτηρίου μείον 130,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα της Βρετανικής Κυρίαρχης Βάσης Δεκέλειας.

Η Μάλτα είναι μικρότερη. Τη μεγάλωσαν στο χάρτη για να φαίνεται πάνω στα νέα κέρματα του ευρώ.

Tabula rasa

Αρχικά ήθελα να βάλω ζεύξεις-υποσημειώσεις (υπερκειμένου) σε αυτό το ποστάκι αλλά δεν ξέρω πώς. Οπότε, για να μη φανώ ντιπ για ντιπ αχάριστος απέναντι στην κασετίνα που μας δίνει ο blogger, θα βάλω τις υποσημειώσεις με μωβ μέσα στο κείμενο...

Η διαβίωση στην Κύπρο συνεπάγεται δεινή πνευματική και διανοητική [και σεξουαλική, άμα έρθεις μόνος / -η και δεν παντρευτείς ντόπια / -ο ή άμα δεν είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις καμμιά σκλάβα ή καμμιά μοβόρα καμπαρετζού να γρυλλίζει 'buy me a drink, ρε'] στέρηση για τους ξένους. Επειδή όλα αυτά τα χρόνια εδώ δεν είχα για συνδρομές σε περιοδικά, ταξίδια στο εξωτερικό για εκθέσεις, παραστάσεις και άλλα τέτοια, οι φίλοι μου και η μπλογκοκοινωνία στάθηκαν για μένα σωτήρια στο να αποφύγω τον ολοκληρωτικό μαρασμό, μιλώντας μου για το τι γίνεται στον κόσμο, μεταφέροντας την κριτική τους άποψη, προτείνοντάς μου όλα αυτά τα αμέτρητα που πρέπει να δω και να διαβάσω και δεν έχω υπόψη μου. Παράδειγμα:

Την τελευταία φορά που πήγα στην Αμερική βρήκα κοψοχρονιά [τα βιβλία είναι τζάμπα στην Αμερική: βρήκα κάποτε τον Ερωτόκριτο του Αλεξίου έξω από το Χάρβαρντ για $6] το βιβλίο The Blank Slate του Πίνκερ και το αγόρασα. Ο Πίνκερ [ευχαριστώ την xilaren για τη ζεύξη] ήταν αρχικά γλωσσολόγος-σόουμαν. Τα βιβλία του The Language Instinct [από το οποίο σχεδόν έμαθα γλωσσολογία] και Words and Rules είναι ωστόσο εξαιρετικά. Μετά προσχώρησε στην εξελικτική ψυχολογία [δηλαδή ότι η εξέλιξη, η φυσική επιλογή πιο συγκεκριμένα, μπορεί να εξηγήσει την ανθρώπινη συμπεριφορά] και εναγκαλίστηκε την υπόθεση του massive modularity [πώς το λέμε στο ελλήνικος; τελοσπάντων ότι δηλαδή ο νους αποτελείται εξ ολοκλήρου από γνωστικούς μηχανισμούς εξειδικευμένους σε πολύ συγκεκριμένες γνωστικές λειτουργίες]. Για το δεύτερο του την έπεσε ανελέητα και εύστοχα κόσμος όπως ο Stephen Jay Gould και, ακόμα χειρότερα για τον Πίνκερ, o Jerry Fodor [στο βιβλίο του 'The mind doesn't work that way' αλλά και εδώ (κι εδώ). Ευχαριστώ τον Rakasha για τις ζεύξεις].

Το Blank Slate είναι ένα μεγαλόπνοο βιβλίο. Ξεκινάει να ανατρέψει τρεις ιδέες που απαντούν στη βάση των σύγχρονων κοινωνικών επιστημών, αν και, ευτυχώς, οι κοινωνικές επιστήμες δεν είναι θεμελιωμένες πάνω τους: αυτή του Ευγενούς Αγρίου [noble savage, η αντίληψη ότι ο πολιτισμός διαφθείρει τον άνθρωπο και ότι οι 'πρωτόγονοι' είναι καλοκάγαθοι, οικολόγοι, ειρηνικοί, σοφοί, κάνουνε χαρούμενο σεξ κι όχι πόλεμο και ζούνε τ' όνειρο του αγκαλίτσα-μελισσάκι -- βλέπε το βιβλίο Παπαλάνγκι], αυτή του Πνεύματος της Μηχανής [ότι υπάρχει μια άυλη ψυχή που εμψυχώνει το σώμα -- ενδεχομένως ο όρος 'ψυχή της μηχανής' να ήταν ακριβέστερος] και αυτή της Tabula Rasa [του Locke: ότι ο άνθρωπος είναι ένα αδιαμόρφωτο πράμα στη γέννηση, μέσα στο οποίο το περιβάλλον και η κουλτούρα εντυπώνουν όλα όσα θα γίνει. Πολύ πριν τον Πίνκερ, την tabula rasa τη μουτζούρωσε ο Leibnitz κι ο μουρλόγερος ο Καντ -- αυτά τα συζήτησα με την Εύη τη φίλη μου που διδάσκει φιλοσοφία] . Αφήνοντας στην άκρη το massive modularity, στο Blank Slate προωθεί την άποψη ότι μεγάλο μέρος της ανθρώπινης φύσης, και της ανθρώπινης ψυχολογίας συμπεριλαμβανομένης, είναι έμφυτο, γενετικά καθορισμένο. Ως τέτοιο, αυτό το μέρος του ανθρώπινης φύσης είναι αποτέλεσμα όχι απλώς της εξέλιξης (πράγμα αναπόφευκτο) αλλά της φυσικής επιλογής και μόνο. Λόγου χάρη, οργανωνόμαστε σε οικογένειες, βλέπουμε σε τρεις διαστάσεις και τσαμπουκαλευόμαστε επειδή αυτές οι συμπεριφορές μάς έδιναν εξελικτικά πλεονεκτήματα (δηλαδή απογόνους) τον καιρό που ήμασταν τροφοσυλλέκτες.

Το βιβλίο έχει μια ιδιομορφία: η επιχειρηματολογία του για την ύπαρξη, σταθερότητα και καθολικότητα αυτού που λέμε ανθρώπινη φύση είναι πειστικότατη. Ωστόσο, οι ερμηνείες του σχετικά με το γιατί η ανθρώπινη φύση είναι όπως είναι -- κι όχι αλλιώς -- αφορμώνται από την αντίληψη της φυσικής επιλογής ανάμεσα σε φαινότυπους [αφού όταν διαλέγεις σύντροφο για αναπαραγωγή, δεν τσεκάρεις τον γονότυπό του / της] ως του μόνου εξελικτικού παράγοντα. Εδώ ακριβώς αρχίζουν τα προβλήματα. Επιπλέον, τα κεφάλαια του βιβλίου για την τέχνη και την πολιτική είναι ρηχά και αφελή, ενώ το κεφάλαιο για τις διαφορές των φύλων ανακατωμένος ο ερχόμενος. Παρόλα αυτά, τα κεφάλαια για τα ερευνητικά ήθη των αμερικανών ανθρωπολόγων, τη σεξουαλική συμπεριφορά και τον βιασμό είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα.

Εν κατακλείδι: το βιβλίο σκίζει στο ότι προσφέρει ένα πανόραμα της ανθρώπινης φύσης και ότι αποτελεί συμβολή στην αναίρεση των τριών δογμάτων που, κατά τον Πίνκερ, συνιστούν άρνησή της. Γίνεται ενδιαφέρον όταν ανατέμνει τη φύση της κουλτούρας ενώ πολύ λιγότερο πειστική είναι η ερμηνευτική γραμμή που υιοθετεί, κατά την τακτική της εξελικτικής ψυχολογίας, της ανθρώπινης φύσης ως προϊόντος αποκλειστικά της φυσικής επιλογής. Το ίδιο το βιβλίο είναι πάντως εγκυκλοπαιδικό στην πολυμάθειά του, εξαίσια καλογραμμένο και με επιχειρήματα αρκούντως αποστρογγυλεμένα ώστε να τα κατανόησει κανείς και να αποφασίσει εάν τον πείθουν ή όχι.

[Όπως είδατε, το ποστ αυτό θα ήταν αδύνατο χωρίς τους φίλους και τους μπλογκόφιλους. Σας ευχαριστώ.]

Οι νέοι, τα μηχανάκια τους κι οι πεταλούδες

Πονάει η κοιλιά μου.

Μπορεί να φταίει και που πήγα κατά τις τρεις να πάρω γάλα για αύριο κι είδα το πρωτοσέλιδο της Στερεοτυπίας για τη χτεσινή παγκόσμια (;) ημέρα μπλογκαρίσματος κατά της ρύπανσης. Κοιτώντας λοξά διάβασα ότι εκατομμύρια νέοι που αγωνιούν διαμαρτυρήθηκαν κατά του επικείμενου ξεσπιτώματος των πιγκουίνων (και κάτι μαυριδερών που πάνε και ζούνε στις εκβολές ποταμών) μέσα από τα μπλόγκζ τουζ.

"Μπαμπά, πού πήγαν οι πεταλούδες;" Ρώτα, παιδί μου, τους όλο πόζα, στόμφο κι ημιμάθεια συντάκτες Απογευματινής Αδέσμευτης Εφημερίδας που έχει αναγάγει τη "μαχητική δημοσιογραφία" σε εντυπωσιασμό, συνθηματολογία και συναισθηματισμούς τύπου Τατιάνας.

Κυπριακό εικονογραφημένο

Ι.

Ένας από τους λόγους που το Κυπριακό φαντάζει ανεπίλυτο και πλήρως ακατανόητο στο ελληνικό κοινό (και δε λέω 'ελλαδικό' ακριβώς για να συμπεριλάβω και τους Ελληνοκυπρίους, ιδίως τους κάτω των 40) είναι γιατί από την επίσημη ελληνική προπαγάνδα προσφέρεται ως ένα ασυνάρτητο αφήγημα που συνοψίζεται ως εξής: 1960, ανεξαρτησία· 1974 εισβολή. Η τρομοκρατία / ανταρσία / εξέγερση / σύγκρουση του '63-'64 αποσιωπάται εντελώς. Κάποιες πληροφορίες εδώ.

Στον βαθμό που η πλευρά μας ασχολείται με τη ρίζα του κακού (από τα ματωμένα Χριστούγεννα του '63 μέχρι την ανάκρουση πρύμνας των Τούρκων τον Αύγουστο του '64, αφού έριξαν τις ναπάλμ τους και τους έτριξαν τα δόντια οι ΗΠΑ), την υποσημειώνει ως 'ταραχές', αποσιωπώντας τις βιαιότητες, τις σφαγές, τις βαρβαρότητες, τους πρόσφυγες και τη διχοτόμηση Λευκωσίας και Αμμοχώστου. Παρότι και οι δύο πλευρές επέδειξαν ζηλευτή προθυμία να σφαγιάσουν, να μακελέψουν και να σκάψουν ομαδικούς τάφους, αναμφισβήτητα οι Τουρκοκύπριοι ήτανε τα θύματα εκείνης της περιόδου.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά κουτοπόνηρο λεβαντίνο δημοτικό σύμβουλο όταν πρωτοεπισκέφτηκα το 2002 το εγκαταλελειμμένο και ερειπωμένο χωριό Άγιος Σωζόμενος. Πριν με πείτε οριενταλιστή, να σπεύσω να εξηγήσω ότι η λεβαντίνικη κουτοπονηριά του Κυπραίου είναι πανομοιότυπη με του Έλληνα, του Βαλκάνιου, του Κατωιταλού -- κάθε πρώην και νυν δούλου, δηλαδή. Συνεχίζω. Ο κουτοπόνηρος κύριος, αφού βεβαιώθηκε ότι είμαι 'εξ Ελλάδος' (άρα κάργα άσχετος για όσα κεφαλαιώδους σπουδαιότητας και πανελληνίου ενδιαφέροντος αφορούν τη Νήσο), ισχυρίστηκε ότι ναι μεν υπήρχαν Τουρκοκύπριοι στον Άγιο Σωζόμενο αλλά ότι έφυγαν αυθόρμητα πριν τον πόλεμο (έτσι λένε την εισβολή του '74 εδώ). Όταν ρώτησα πού είναι το τζαμί, μου είπε ότι δεν είχαν. Δεν μπήκα στον κόπο να τον ρωτήσω γιατί το χωριό είναι ολόκληρο ερείπια.

Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από το εξαιρετικό λεύκωμα Century από τη Phaidon, ίσως το μόνο βιβλίο Ιστορίας που χρειάζονται τα παιδιά μας (έτσι πώς καταντήσαμε).

ΙΙ.

Ο Τάσσος Παπαδόπουλλος εξήγησε σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι είναι κατά μιας ομοσπονδιακής λύσης για την Κύπρο σύμφωνα με την οποία τα συνιστώντα κρατίδια θα είναι εθνοτικώς αμιγή. Συμφωνώ. Αλλώστε γι' αυτό και το σχέδιο Αννάν προέβλεπε την επιστροφή του 1/3 των Ελληνοκυπρίων προσφύγων στις εστίες τους στο τουρκοκυπριακό κρατίδιο (σε ό,τι θα τους έμενε δηλαδή, μετά την επιστροφή εδαφών όπως η Αμμόχωστος, η Μόρφου κ.τ.λ. στο ελληνοκυπριακό κρατίδιο).

Αλλά δε βαριέσαι. Αφού πια κλειδώσαμε (όπως έλεγε κι ο εθνικός Σημίτης) τη διχοτόμηση. Και μάλιστα μια διχοτόμηση όπου οι Τουρκοκύπριοι (θα) έχουν δικαιώματα και στον Νότο. Εν ολίγοις, το Κυπριακό τελείωσε, άμετε στα σπίτια σας. Εκτός από τους πρόσφυγες, έτσι;

Παρακάτω σας δίνω τον χάρτη της Κύπρου το 2046, μέσω ΙΚΕΑ:

Όπως και παλιότερα, κόβω τα σχόλια. Αντιδράστε από μέσα σας, που λέει κι ένας ντόπιος μπλογκάς.

Αθήνα και πάλι (Αθήνα)

(από τον Σαλάτα και πάλι)

Αυτό το τραγουδάκι είναι ένα από όσα μουρμούριζε ο παππούς (ο πολίτης) όταν είχε κεφάκια. Γιατί; Τι του άρεσε σ' αυτή την πόλη; Αυτουνού που ήταν εκ Βασιλευούσης ορμώμενος; "Α, εδώ έχει πολύ καλύτερο κλίμα", έλεγε. Ζώντας στη Λευκωσία έχω έρθει στα λόγια του ξανά και ξανά.

Ξεκινώντας από ένα σχόλιο σε προηγούμενο ποστ μου για την Αθήνα ήθελα να βγω λίγο από την Αθήνα και να μιλήσω για κάτι πιο γενικό, κατά παρέκκλιση από την απόφαση-διάθεσή μου να μην ξανασχοληθώ με το ζήτημα 'ελληνική πραγματικότητα'. Αφορμή μου έδωσε πάλι η Σώτη Τριανταφύλλου, με την οποία φυσικά βρίσκομαι σε αντιστικτική διανοητική ζεύξη τηλεπαθητικού τύπου (αφού εξυπακούεται ότι μάλλον δεν πρέπει να διαβάζει μπλόγκια).

Είπα λοιπόν στο προηγούμενο ποστάκι ότι πρέπει να ξεχωρίσουμε τα προβλήματα της μεγαλούπολης από αυτά της Αθήνας. Ακόμα πιο πέρα, στο σχόλιο του S G ανοίγεται μπροστά μας ακόμα μια διάσταση των προβλημάτων των πόλεών μας: πολλά προβλήματά τους είναι απλώς προβλήματα της κοινωνίας μας.

Για παράδειγμα: Κάποτε μίλησα για την αδιαφορία του Έλληνα για τον δημόσιο χώρο. Επίσης, ο S G θίγει το ζήτημα της αδιαφορίας μας και της απέχθειάς μας για τους ανάπηρους, τους ανήμπορους (και τους άλλους γενικά, θα πρόσθετα εγώ): "Μακριά από μας κι όπου θέλουν να πάνε". Θυμάμαι σχετικά όταν πρωτοεισήχθηκαν τα λεωφορεία με ράμπες στην Αθήνα: περίμενα σε μια στάση δίπλα σε έναν χρήστη αναπηρικού καροτσιού. Το λεωφορείο, νέου τύπου, πλησίασε κι ο άνθρωπος σήκωσε το χέρι του για στάση. Είδα τότε τον οδηγό να μορφάζει μέσα από το παρμπρίζ και ταυτόχρονα το λεωφορείο επιτάχυνε. Ήξερα μια οικογένεια στη Σάμο που έκρυβε το ανάπηρο παιδί της συστηματικά και επί χρόνια. Τέτοια πράματα.

Αυτά τα προβλήματα σίγουρα αντανακλώνται στις πόλεις μας (και την έλλειψη τους λ.χ. σε πεζοδρόμια), στις κωμοπόλεις (και την τερατώδη ασχήμια τους, δυσανάλογη του μεγέθους τους), στα χωριά (...), στην καμένη ύπαιθρο (... και ... και ...) -- περίπου (περίπου, έτσι;) όπως τα λέει και η Τριανταφύλλου...

Για να κλείσω με λίγο παράπονο και γκρίνια: λένε πολλοί συμπατριώτες μας: "ωραία χώρα η Ελλάδα, αλλά μόνο για διακοπές". Όσο μεγαλώνω τόσο έρχομαι στα λόγια τους.

Υ.Γ. Συγγνώμη για τη βρωμόγλωσσα αλλά χέστηκα για το ΠΑΣΟΚ. Να το επαναλάβω; Χέστηκα. Πιο κλισεδιάρικα; "Βλάπτουν κ’ οι τρεις τους την Συρία το ίδιο" (ωπ, κάτσε, με πρόλαβε το Αντί σε 'αυτή μου την παρέμβαση').