Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2008

Μέρος του ευ ζην



Η πρώτη μου πραγματική επαφή με τον ορθό λόγο σαν σύστημα κατανόησης του κόσμου και οργάνωσης του δημόσιου βίου ήρθε στο πανεπιστήμιο. Αυτό μας λέει κάτι για το σχολείο, κάτι δυσάρεστο. Η επαφή αυτή συνέπεσε με τη συνάντησή μου με πέντε δασκάλους μου.

Η Πέπη Ρηγοπούλου μού έμαθε στο πρώτο έτος να βλέπω την τέχνη και τον κόσμο γύρω μου. Αντί να μας φουσκώσει τα μυαλά με Σημειολογία και άλλες παρόμοιες σολωμονικές, μάς έδινε αινίγματα, προβλήματα, κοάν, μικρές ιστορίες (από αυτήν λ.χ. πρωτοκατανόησα τον φαύλο κύκλο της Επανάστασης, όταν μας μίλησε για το Μύνστερ). Θα ήθελα πάρα πολύ να ξαναεπικοινωνήσω μαζί της.

Ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης μού έμαθε πως ακόμα και σε κάτι τόσο, τόσο, τι να πω, ας πω αυθαίρετο, όπως η κλασσική φιλολογία, υπάρχει τεράστια βιβλιογραφία κι ότι δεν μπορεί ο πασαένας να λέει με στόμφο ό,τι του έρχεται στην γκλάβα. Η κλασσική φιλολογία δεν ήτανε λοιπόν αυθαίρετη αρχαιοπληξία, η αυθαιρεσία βρισκόταν σε μερικούς έλληνες θεράποντές της. Ο Γιατρομανωλάκης, κάνοντάς με λιγάκι ρόμπα (ρωτήστε να σας πω) μου έμαθε επίσης τι είναι κάθαρση, το δε μάθημά του ήτανε πάντα θεαματικό: έτσι, ποτέ δε με εντυπωσίασαν οι αμερικάνοι σώουμεν της γνώσης, αφού ήδη είχα πέσει στη μαρμίτα του Γιατρομανωλάκη.

Ο Ι. Θ. Παπαδημητρίου, καθόλου σώουμαν αυτός, μου έμαθε να σέβομαι την έρευνα στις κλασσικές σπουδές ακόμα βαθύτερα. Μας έφερε κοντά στα σπαράγματα χειρογράφων και στα ανακριβή παραθέματα κάθε Αθήναιου, Διόδωρου Σικελιώτη και Στοβαίου που συνθέτουν την κουρελού των σωζόμενων κειμένων. Απομυθοποίησε τον αρχαίο ποιητή και το ποίημα εν μέρει γιατί μας έμαθε να κάνουμε κριτική έκδοση: κειμένων, ιδεών, απόψεων. Αν το μόττο εδώ είναι Νάφε και μέμνασο απιστείν οφείλεται κατά κάποιον τρόπο στον Παπαδημητρίου.

Η Άννα Τζούμα με οδήγησε σε κρίση στο δεύτερο έτος: μαρξίστρια νεομπαχτινική (αλλά και αστρολόγος -- αχ η ανθρώπινη φύση...), φορμαλίστρια αφηγηματολόγος, ανατίναξε μέσα σε περίπου σαράντα λεπτά ολόκληρο το μαγιλίκι και το ψάρωμα περί τη λογοτεχνία που ένα παιδί γραμματιζούμενο είκοσι ετών κουβαλάει στο κεφάλι του: "μην περνάτε την εξακτίνωση των νοημάτων, την πολυσημία, για μεταφυσική". Έτσι ξανάπιασα να βρω το γήτεμα της λογοτεχνίας ξανά από την αρχή, κυρίως διαβάζοντας Σολωμό.

Ο Γεράσιμος Χρυσάφης μού έμαθε ότι ο πανεπιστημιακός δάσκαλος είναι άνθρωπος: ούτε τοτέμ, ούτε μορμολύκειο, ούτε στάρετς Ζωσιμάς, ούτε -- βεβαίως -- αυθεντία (χάχαχαχαχαχαααααααααα). Απλώς, καμμιά φορά, είναι νηφάλιος και με χιούμορ, ξέρει και πέντε πράματα παραπάνω που είναι αφοσιωμένος στο να σου τα περάσει. Όπως εκείνος, δηλαδή.

Τους ευχαριστώ όλους, φυσικά.

GatheRate

6 σχόλια:

  1. ΅Ωραιος!!! αυτα ειναι tributes!

    Παρομοιες εμπειριες, δηλαδη απουσια 'κοινης λογικης΄ ολογυρα για μεγαλο διαστημα της νεοτητας!

    Common sense is not that common!


    (Πολυ καλο to poster!!!)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Α ρε Σραόσα, τι μας θύμισες... Παρόλο που δεν συμφωνώ με όλες τις αξιολογήσεις σου (αλλά ας μην αρχίσουμε τώρα τέτοια κουβέντα), το ποστ το βρίσκω ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ, έστω και για εντελώς προσωπικούς, συναισθηματικούς λόγους. Άντε μη με πάρουν τώρα τα ζουμιά. Μην το παρακάνεις όμως με τα νοσταλγικά και τα θυμητικά, γιατί η διαστολική μου είναι ανεβασμένη, όπως έχω επισημάνει καί αλλού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ρηγοπούλου; Ποια είναι; δεν την έχω ξανακούσει (σόρι). Κι εγώ νιώθω να χρωστάω πολύ και το λέω με κάθε ευκαιρία, (δυστυχώς;) ποτέ στους ίδιους. Σε γλωσσολόγους σε μεγάλο βαθμό αλλά (παραδόξως σχεδόν εξίσου) *και* σε κλασικούς φιλολόγους. Στας νεοελληνικάς/λογοτεχνικάς σπουδάς δεν ευτύχησα και πολύ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. χμ, εντύπωση μου κάνει πως κανείς δε ρώτησε πώς σε έκανε λιγάκι ρόμπα ο γιατρομανωλάκης. ρωτώ εγώ - αν έχεις την καλοσύνη να πεις

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ερώτηση στο αμφιθέατρο: "Τι είναι κάθαρση; Ξέρουμε ότι έρχεται δι' ελέου και φόβου, αλλά τι είναι"

    Απαντούνε διάφοροι, σηκώνω κι εγώ το κουλάδι, "κάθαρση είναι η τιμωρία της ύβρεως και η αποκατάσταση της τάξης και της δικαιοσύνης" λέω.

    "Α, ναι; Και πώς αποκαθίσταται η τάξη και η δικαιοσύνη στο τέλος της Μήδειας;"

    Μετά μάς είπε ότι την κάθαρση τη βιώνει ο θεατής. Εκεί άναψε ο γλόμπος. Τρία χρόνια Αρχαία στο Λύκειο μας έλεγαν παπαριές...

    ΑπάντησηΔιαγραφή