Πήγε ο Μίστερ Νιντέντο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης παράνομων προσφύγων στη Σάμο. Αυτό είναι το καλό, άλλο καλό δεν έχουμε.
Όλη την ώρα που έκανε δηλώσεις ζητώντας την ίδρυση Ευρωπαϊκής Ακτοφυλακής (ώστε να έχουμε ανοιχτά τα τουριστικά στα νησιά και το χειμώνα), στο πλάνο βλέπαμε τρία παιδάκια να τον κοιτάνε πίσω από ένα κοτετσόσυρμα. Καταλαβαίνω ότι είναι αναγκαίο το κοτετσόσυρμα: πρέπει να σταβλίσουμε τους παράνομους αποτελεσματικά. Αλλά κι αυτοί των δημοσίων σχέσων, ας τον βάλουνε τον Κωστάκη να κάνει δηλώσεις με φόντο κάτι άλλο: τα παιδάκια πίσω από το κοτετσόσυρμα δημιουργούν 'αρνητικούς συνειρμούς' (που λέει κι ο Ρουσσό, ο Τεό Ρουσσό όχι ο Ζαν-Ζακ) στους νοικοκυραίους ψηφοφόρους.
Αχ, αυτή η ΝουΔού, αχ!
Νάφε και μέμνασο απιστείν
Παρασκευή 13 Ιουνίου 2008
Τετάρτη 11 Ιουνίου 2008
Μία ροπή
Ποτέ δεν είχα πολλούς φίλους. Είμαι κατά βάθος βόρειος σ' αυτό: δύσκολα κάνω φίλους, αλλά άμα με κερδίσουν, με κέρδισαν για πάντα. Όταν δε με χάνουν είτε γιατί χάνομαι ή γιατί τους τρελαίνω, δηλαδή. "Χαλεπόν συνείναι" (από τα αρχαία που μελετούσε για τη Γ' Λυκείου) με είχε πει κάποτε η γοητευτική Λίζα Κ.Έτσι, τις φιλίες τις τιμώ. Η δυσκολία όμως παραμένει. Μάλιστα, όσο προχωρεί η μέση ηλικία, οπότε γίνεται όλο και πιο δύσκολο να ξεκινήσω καινούργιες, τόσο πιο πολύτιμες μου μοιάζουνε.
Είχα καιρό να μιλήσω με τον Δ.Τ. Την Κυριακή, σε ένα θλιβερό φωτογραφικό σαφάρι, πέρασα μπροστά από αυτό το σπίτι. Ο Δ.Τ. με γύρισε ένα βράδυ στη Λευκωσία μετά από κάτι ουίσκια και μου έδειχνε κατοικίες δείγματα κυπριακού μοντερνισμού. Σταθήκαμε μπροστά από αυτό το σπίτι και μου είπε ότι από παιδί τον συνάρπαζε, ότι σύντομα θα το κατεδαφίσουν κι αυτό για να χτίσουνε καμμιά μαλακία. Μάλιστα μου έλεγε πώς κινούνται οι τιβέλοπερς (το εργολαβιό) μουλωχτά και κρυφά κι αθόρυβα: εκεί που το βλέπεις το σπιτάκι, το επόμενο μεσημέρι το έχουνε φάει οι μπουλντόζες. Άλλωστε, όπως και στην Ελλάδα, για να είσαι αρχιτεκτονικό μνημείο, πρέπει να είσαι καμμιά 200αρια ετών. Το τράβηξα λοιπόν την Κυριακή μια φωτογραφία το σπιτάκι, να μας βρίσκεται, να μας μείνει έστω και ως εικόνα, ως ινδαλμα. Είπα τη Δευτέρα να τον πάρω τηλέφωνο αλλά δεν ευκαίρησα. Θα τον άρχιζα στα γνωστά: "βρήκες γκόμενα και 'ξηφανίστηκες" (ποιος μιλάει, τώρα).
Χτες με πήρε η Μ. Μου είπε για το γεγονός. Ο μόνος πραγματικός φόβος μου: η αδόκητη και απροσδόκητη απώλεια. Όχι αρρώστεια, όχι γεράματα, παρά ένα τηλεφώνημα που θα μπορούσε να είναι παράπονα για τη γειτόνισσα, ενώ στην πραγματικότητα είναι λυγρό. Μου φάνηκε απίστευτο ότι αυτό συνέβη στον Δ.: η γνωστή ανθρώπινη αντίδραση, λένε.
Κλαίγαμε τα σπίτια με το ένθετο βότσαλο και τα ωραία γείσα, κι εδώ χάσαμε τη μητέρα του.
Αυτό το έγραψα γιατί τον σκέφτομαι. Αν πάλι θέλετε να γελάσετε (αφού ούτε τον άνθρωπο τον ξέρετε, ούτε εμένα), πηγαίνετε εδώ: σχεδόν αποκατέστησε την πίστη μου στα ελληνικά ίντερνετς.
Επίμετρο 12.VI: Πέρασα τη μέρα μου γράφοντας και μιλώντας στο τηλέφωνο. Αυτή την ώρα (22:20) έχω την αίσθηση ότι μίλαγα κι έγραφα στα ναχουάτλ όλη μέρα (ναι, τα αζτέκικα, ή 'ατζέκικα', που τα έλεγε η δεσποινίς Σ, η φιλόλογός μας). Η κηδεία με έριξε σε έναν πηχτό εσωτερικό μονόλογο (ροή συνείδησης, μάλλον, δεν υπήρχαν αρκετά 'λόγια' για να μιλάμε για μονόλογο), τόσο πηχτό που δε γράφεται.
Διάβασα και τα σχόλια στο ποστ της helion που αντέγραψα τις προάλλες. Μάλλον είμαι προβληματικός και λιγουλάκι σχολαστικός που δεν ανέχομαι βία εκ μέρους καμμιάς εξουσίας που αυθαιρετεί, είτε οργανωμένης είτε αυτο-οργανωμένης (μη χε -- η 'επανάσταση' και η 'εξέγερση' προϋποθέτουν αρχές κι ευθύνη, nicht wahr?), είτε ατομικής. Πολιτικά ανερμάτιστος, το δίχως άλλο.
Ευτυχώς που υπάρχει ο Χατζιδάκις, ο Λόρκα, ο Γκάτσος, η Μερσέντες Σόσα και ο Γιώργος Μίχος, οι οποίοι συναντήθηκαν εδώ.
Τώρα πάω για ύπνο.
Σάββατο 7 Ιουνίου 2008
Η σιωπή (λέει) είναι συνενοχή
Καρφώνει η helion εδώ:
Εκ του περισσού λοιπόν: Οι αθλιότητες και οι τραμπουκισμοί των κωλόπαιδων (έχουμε υπάρξει φοιτητές, κυρίες και κύριοι, ξέρουμε ότι πρόκειται για κωλόπαιδα), οι εκβιασμοί, οι βιαιοπραγίες τους, η περιφρόνησή τους για το πανεπιστήμιο και για βασικές διαδικασίες συλλογικότητας περνάνε στο ντούκου.
Όπως λέει η helion, άμα δείρουν οι μπάτσοι (κακό χρόνο να 'χουν) κανέναν άτυχο, σηκωνόμαστε στο πόδι, ορθώνουμε το ανάστημα σικελιανικά κι άφοβα. Άμα φάει βρωμόξυλο ένας πρύτανης και δυο μεροκαματιάρηδες, άμα καταστρέφεται περιουσία του ελληνικού λαού (στα ήδη εξαθλιωμένα και στερημένα από μέσα πανεπιστήμια -- στην Κρήτη δεν έχουνε χαρτί για φωτοτυπίες), άμα κλειδαμπαρώνει μια φράξια κωλόπαιδα εκλεκτορικά σώματα γιατί έτσι γουστάρει, δεν τρέχει μία.
Προφανώς στη συνείδηση των μασκοφόρων εκδικητών που απαρτίζουμε την αριστερή μπλογκόσφαιρα, αυτά είναι τα αυγά που πρέπει να σπάσουμε για να γίνει η ομελέτα. Ποια όμως είναι η ομελέτα; του κώλου τα εννιάμερα, προφανώς.
Κι επειδή θα αρχίσουμε κουβέντες του στυλ "τι πρέπει να κάνουμε;", "τι θα έκανε ο Μπακούνιν;", "πώς το βλέπει το θέμα ο Συνασπισμός", "όλα είναι θέμα επικοινωνίας και συναλληλίας, πετί Σραοσά" κτλ., αναγκάζομαι
Προσυπογράφω. Δεν έχω κάτι ουσιώδες να προσθέσω.η εκκωφαντική σιωπή των σε άλλες περιπτώσεις ευφραδέστατων αριστερόστροφων ιστολογούντων με έχει απογοητεύσει.
Πως να το πάρω ότι το σύνολο σχεδόν των μπλογκς δεν έβγαλε κιχ για τα όσα συνέβησαν σε Θεσσαλονίκη, Αθήνα και Ρόδο; Ως αδιαφορία; Ως αμηχανία; Ως έλλειψη καθαρής κομματικής γραμμής ενώ περιμένουμε αύξηση ποσοστών; Μη και στενοχωρήσουμε τα παιδιά; Ως φόβο, μην πάει και δεν θεωρηθούμε αρκετά αριστεροί;Δεν έχω ιδέα. Μπορεί και απλά το θέμα να μην πόναει κανέναν, πέραν όσων έχουν άμεσα να κάνουν με τον χώρο. Αυτό που ξέρω είναι πως αν τα επεισόδια τα έκαναν τίποτα προφανή εθνίκια θα είχαμε ξεσηκώσει τον κόσμο όλο δικαίως, με ζήλο και θέρμη.
Εκ του περισσού λοιπόν: Οι αθλιότητες και οι τραμπουκισμοί των κωλόπαιδων (έχουμε υπάρξει φοιτητές, κυρίες και κύριοι, ξέρουμε ότι πρόκειται για κωλόπαιδα), οι εκβιασμοί, οι βιαιοπραγίες τους, η περιφρόνησή τους για το πανεπιστήμιο και για βασικές διαδικασίες συλλογικότητας περνάνε στο ντούκου.
Όπως λέει η helion, άμα δείρουν οι μπάτσοι (κακό χρόνο να 'χουν) κανέναν άτυχο, σηκωνόμαστε στο πόδι, ορθώνουμε το ανάστημα σικελιανικά κι άφοβα. Άμα φάει βρωμόξυλο ένας πρύτανης και δυο μεροκαματιάρηδες, άμα καταστρέφεται περιουσία του ελληνικού λαού (στα ήδη εξαθλιωμένα και στερημένα από μέσα πανεπιστήμια -- στην Κρήτη δεν έχουνε χαρτί για φωτοτυπίες), άμα κλειδαμπαρώνει μια φράξια κωλόπαιδα εκλεκτορικά σώματα γιατί έτσι γουστάρει, δεν τρέχει μία.
Προφανώς στη συνείδηση των μασκοφόρων εκδικητών που απαρτίζουμε την αριστερή μπλογκόσφαιρα, αυτά είναι τα αυγά που πρέπει να σπάσουμε για να γίνει η ομελέτα. Ποια όμως είναι η ομελέτα; του κώλου τα εννιάμερα, προφανώς.
Κι επειδή θα αρχίσουμε κουβέντες του στυλ "τι πρέπει να κάνουμε;", "τι θα έκανε ο Μπακούνιν;", "πώς το βλέπει το θέμα ο Συνασπισμός", "όλα είναι θέμα επικοινωνίας και συναλληλίας, πετί Σραοσά" κτλ., αναγκάζομαι
- να κλείσω τα σχόλια, έτσι κι αλλιώς δεν είχα σκοπό να ξαναγράψω για κάμποσο καιρό
- να δηλώσω νομιμοφρόνως (για όσους δεν ξέρουν ποιος κρύβεται πίσω από τη μάσκα και κάτω από την καπελαδούρα του Sraosha -- αφού για εκείνους είναι αυτονόητο) ότι είμαι από τους τελευταίους ανθρώπους που θα είχανε συμπάθεια απέναντι στα καθηγητικά κατεστημένα και το πώς (σε συνεργασία με τις ελληνικές κυβερνήσεις) έχουνε μετατρέψει τα ελληνικά πανεπιστήμια από δευτεροκλασάτες απομιμήσεις των γερμανικών στη Ρώμη του 1527.
Πέμπτη 5 Ιουνίου 2008
Με το μπλογκάρισμα σώθηκα!
Πρώτον, έριξα τη θερμοκρασία μέσα στο σπίτι κατά 4 βαθμούς Κελσίου (έξω έχει ήδη 38-39 εδώ στην Κύπρον)! Ακόμα δεν έχω ανάψει κλιματισμό. Βεβαίως:α) έχω πατζούρια
β) έχω κεραμίδια
γ) έχω κουφώματα τσακαλάτα και μονώσεις
δ) ξέρω αρκετά κυπριακά για να μεταφράσω τον οδηγό δροσιάς του Aceras Anthropophorum (ελάτε, πάντως, μπορείτε κι εσείς, δεν είναι τόσο δύσκολο!)
Επίσης, κάποιος είπε αυτά που προσπαθώ να πω εδώ και χρόνια.
Τέλος έμαθα ότι και στην Ισπανία υπάρχουνε καθήκια που δηλώνουν αγρότες για να τους παρέχεται νερό να ποτίζουνε το γκαζόν τους.
Επίσης, κάποιος είπε αυτά που προσπαθώ να πω εδώ και χρόνια.
Τέλος έμαθα ότι και στην Ισπανία υπάρχουνε καθήκια που δηλώνουν αγρότες για να τους παρέχεται νερό να ποτίζουνε το γκαζόν τους.
Κυριακή 1 Ιουνίου 2008
Sezession: σαν μανιφέστο
Είδα απόψε τα Τραγούδια της Φωτιάς του Κούνδουρου. Εντυπωσιακό ντοκυμαντέρ (συνιστώ να παρακολουθήσετε προσεκτικά τη μαρτυρία του αντιχουντικού αγωνιστή Ρεκλείτη, θα καταλάβετε πάρα πολλά για τη σημερινή Ελλάδα και τις παραδόσεις της).
Το κύριο μέρος του ντοκυμαντέρ είναι αφιερωμένο στη μεγάλη συναυλία που έγινε αμέσως μετά την πτώση της χούντας. Υπάρχει μια χαρακτηριστική σκηνή όπου η Μελίνα, που μοιάζει σαν την Αθηνά της Οδύσσειας -- εξωτερικά ανθρώπινη αλλά με τεράστιες παλάμες και παράστημα κι αέρα θεότητας, τραγουδάει "νεκρά περιστέρϊα γέμισ' η αυγή τον ουρανό" με τον Ξαρχάκο να τη συνοδεύει σε ένα πιάνο που ακούγεται σαν φτηνά πιατικά ταβέρνας. Χαρακτηριστικά, ο Ξαρχάκος κάθεται σε μια ξύλινη καρέκλα καφενείου: κάθε φορά που πρέπει να παίξει χαμηλά, γέρνει και στηρίζει την καρέκλα στα δυο αριστερά της πόδια για να φτάσει στην άκρη της ταστιέρας.
Δεν είμαι από αυτούς που θεωρούν τους ελληνικούς μουσικούς κρουνούς του '60 και του '70 κολοσσιαία κι ανεπανάληπτα ταλέντα οικουμενικής εμβέλειας με παραγωγή συγκλονιστικά παγκόσμιας σημασίας. Όχι. Αρκεί να ακούσει κανείς Χατζιδάκι παρέα με μη-έλληνες φιλόμουσους κι αμέσως θα εξαχνωθεί κάθε αυταπάτη. Συνυπέγραψα όμως την απορία της συμβίας, η οποία κοιτώντας το κοινό της συναυλίας εκείνης, είπε:
"Ο κόσμος που παρακολουθεί είναι ανάμεικτος: πολλοί είναι βαμμένα κουμούνια. Κάποιοι είναι απλώς καιροσκόποι. Πολλοί απλώς χαίρονται και πανηγυρίζουν την πτώση της Χούντας. Όλοι όμως ξέρουν αυτά τα τραγούδια. Σήμερα έχουμε φτάσει να παίρνουν συνεντεύξεις από τον Μάλαμα σαν να είναι καλλιτέχνης δυσπρόσιτος και δύσκολος..."
Ανήκω σε μια γενιά που έμαθε τη λέξη 'κουλτούρα' ως συνώνυμο του 'αριστερή ιδεολογία': παιδί νόμιζα ότι αυτοί που έχουν κουλτούρα είναι αριστεροί και ότι όσοι ασχολούνται με την κουλτούρα ασχολούνται με τον Μαρξ και τον Λένιν (ονόματα που έμαθα πριν από του Έλβις -- αλλά δέστε: δεν έγινα ΔΔ, ούτε καν Στ.). Αυτή η ακυρολεξία ήτανε σχεδόν αναπόφευκτη: μέρος της αριστερής δράσης στην Ελλάδα απαρτιζόταν από τη δημιουργία, καλλιέργεια και διάδοση ή και επιβολή (γεια σας ΚΟ του ΚΚΕ!) μιας λαϊκής υψηλής τέχνης. Ναι μεν οι αριστεροί ήτανε μειονότητα, αλλά στα πεδία του ευρύτερου πνευματικού πολιτισμού παίζανε σχεδόν μόνοι.
Με το που μας τελείωσε η αριστερά (χάρη κυρίως στο παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ κι όχι μόνο λόγω του φιάσκου του 'υπαρκτού'), μας τέλειωσε και η "κουλτούρα" (η, ας πούμε, λαϊκή υψηλή τέχνη). Για να δείτε πόσο εύκολα γίνονται τέτοιες συσχετίσεις, σκεφτείτε ότι μαζί με τη σύγχρονή μας νέα εθνική ιδεολογία και την αναβίωση της 'ελληνικότητας' προέκυψε (αναπόφευκτα) ένα ενδιαφέρον για την Ορθοδοξία. Να το θέσουμε κι αλλιώς: η Ορθοδοξία είναι για τη νέα εθνική ιδεολογία και την αναβίωση της 'ελληνικότητας' ό,τι ήταν η κουλτούρα για την Αριστερά.
Πράγματι: το 1987 όταν ο Παπανδρέου αποφάσισε καισαρικώ δικαίω να γίνει λαϊκός ηγέτης και να απαλλάξει την Εκκλησία από την περιουσία της και να φροντίσει να εκλέγονται οι επίσκοποι από τον λαό, δεν υπήρχε ούτε ένας δημοσιογράφος στην Ελλάδα πλην του Ψαρουδάκη ο οποίος θα ήτανε σε θέση να πάρει έστω συνέντευξη από δεσπότη. Δεν ξέρανε πώς τους προσφωνούνε καν. Εκκλησιαστικό ρεπορτάζ; Εκκλησιαστικοί συντάκτες; Αστεία πράματα. Επιπλέον, όταν ο Χριστόδουλος και ο Άνθιμος, οι τότε φλογερά ανανεωτές διόσκουροι της Ιεραρχίας και αντίπαλον δέος του Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη, βγήκανε σε ντιμπέιτ στην ΕΡΤ για το θέμα, γίνανε σχεδόν ρεζίλι. Ούτε η κοινωνία γνώριζε πολλά για την οργάνωση της εκκλησίας, ούτε ο κλήρος ήξερε να μιλάει χωρίς τις κωμικές έρρινες κορώνες του και τα ασιανά ρητορικά του σχήματα (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Εν έτει 2008, όλοι φοράνε κομποσχοίνια: στον καρπό, στον λαιμό, στον αστράγαλο, ενδεχομένως μέχρι και εν είδει στυτικού δακτυλίου. Όπως η νεολαία ανακάλυπτε τον Γκράμσι στα '72, ανακαλύπτει τον Μάξιμο τον Ομολογητή (ο οποίος, grosso modo, μας λέει ότι "δεν πειράζει να κάνουμε σεξ προγαμιαίο") στα '08.
Το αποτέλεσμα είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν έχουμε κουλτούρα. Όχι αριστερή κουλτούρα, απλώς κουλτούρα. Στην Ελλάδα, οι απόπειρες υψηλού πολιτισμού και η ενασχόληση με την ανθρώπινη κατάσταση αντικαταστάθηκαν με αποθέωση του χθαμαλού και εντατική ομφαλοσκόπηση. Να σημειώσω ότι θεωρώ θετική την απενοχοποίηση του χθαμαλού και του ποπ-κάλτσουρ. Την αποθέωση και την απολυταρχία του δεν ανέχομαι.
Πού μας πάνε όλα αυτά λοιπόν;
Νομίζω ότι χρειαζόμαστε μια καινούργια μαγιά ανθρώπων με ευαισθησίες και ικανότητες που θα φτιάξουν μια καινούργια κουλτούρα. Όχι φυσικά 'μαζική', ούτε 'λαϊκή', αλλά μια νέα κουλτούρα. Πολλοί από αυτούς είναι δοκιμασμένοι εργάτες του λόγου, της τέχνης ή της σκέψης. Άλλοι είναι πρωτόπειροι, ξέμπαρκοι που τους μάθαμε χάρη στο μέσο μέσα από το οποίο σας κοινοποιώ κι εγώ τις σκέψεις μου. Σε απλά ελληνικά: μια καινούργια κίνηση μπορεί να ξεπηδήσει μέσα από τα μπλόγκια, εκλαϊκεύοντας πολλούς φτασμένους που "αγκάλιασαν το μέσο" και αναδεικνύοντας καινούργιους -- αφού ήδη τους έχει όλους φέρει κοντά, τους έχει βάλει να επικοινωνούν μεταξύ τους και να αλληλεπιδρούν.
Πέμπτη 29 Μαΐου 2008
Sigur Rós: καινούργιο βίντεο
Ένα από τα αγαπημένα μου συγκροτήματα, οι Sigur Rós, έβγαλαν νέο τραγούδι με ιδανικά ταιριαστό γλυκούλι βίντεο κλιπ. Μη σας τρομάξει το 'adult content', κάτι χίπηδες που τρέχουνε και χοροπηδάνε στη φύση δείχνει.
Τρίτη 27 Μαΐου 2008
38/50 = 76%
Σήμερα το πρωί στις εξίμιση, πηγαίνοντας η συμβία στη δουλειά, προσπέρασε αργά ένα πολύ διαμελισμένο πτώμα σχεδόν στη μέση της ασφάλτου, στην περιοχή των βουστασίων, σε ένα από τα σημεία όπου η νεκρή ζώνη σχεδόν αγγίζει τον αυτοκινητόδρομο, ένα διπλοκάμπινο (= αγροτικό τετραθέσιο) με βουλιαγμένη τη μούρη και σπασμένο παρμπρίζ, κι έναν να κάθεται στην άσφαλτο σε πλήρες σοκ, πιθανότατα τον οδηγό του διπλοκάμπινου.
Στις ειδήσεις μαθαίνουμε ότι υπήρχαν δύο θύματα: ο διαμελισμένος κι ένας βαριά τραυματίας. Βλέπουμε ένα άρβυλο αδέσποτο στην άσφαλτο (αυτό το είχε δει και η συμβία το πρωί). Κι αυτό είναι όλο. Μετά πληροφορούμαστε ότι πρόκειται για 50 λαθρομετανάστες που καταδίωκε η αστυνομία σε συντονισμένη επιχείρηση με τα τοπικά ΜΑΤ ("ΜΜΑΔ") και τη βοήθεια του ελικοπτέρου. Συνέλαβαν μόλις 38 όμως. Δεν ξέρω εάν περιλαμβάνονται τα 2 θύματα στους 38. Βλέπουμε εικόνες μαυριδερών με τριμμένα σακάκια να κάθονται στο κιγκλίδωμα του αυτοκινητοδρόμου (ελληνοκυπριστί: 'χάιγουεϊ') περιτριγυρισμένων από ευθυτενείς αστυνομικούς. Συνεχίζουμε με άλλο θέμα, ότι έγινε διάβημα στην Τουρκία να μην αφήνει τους λαθρομετανάστες να τρυπώνουν στον Νότο από τον Βορρά, κάτι τέτοιο. Και τα λοιπά.
Σκέφτομαι τον δύστυχο που έγινε κομμάτια: "είδα το κομμένο χέρι του, η Γ. (η οδηγός του αυτοκινήτου στο οποίο ήταν η συμβία συνεπιβάτης) ούρλιαζε και μπήκα μπροστά της για να μη βλέπει τον διαμελισμένο". Σκέφτομαι τον τραυματία. Ήξεραν ήδη από τις οχτώ (αφού οι περισσότεροι συνάδερφοι αναγκάστηκαν να περάσουν μπροστά από τον τόπο του δυστυχήματος) ότι επρόκειτο για μετανάστες: αυτοί άλλωστε έχουνε το χούι να διασχίζουν (ελληνοκυπριστί: 'διασταυρώνουν') τον αυτοκινητόδρομο κάθετα.
Σκέφτομαι πώς αυτό το χούι μπορείς να το καλλιεργήσεις πολύ εύκολα άμα σε κυνηγάνε.
Σκέφτομαι τον οδηγό που, αντί για τη συνήθη γάτα ή το σύνηθες σκυλί, χτύπησε πρωί-πρωί δύο ανθρώπους, κομματιάζοντας τον ένα επιτόπου. Παραλίγο να σκοτώσω κι εγώ μια φορά έναν μεθυσμένο που κυλιόταν στη μέση του δρόμου: μας έσωσαν το τραβολόγημα ενός φίλου του, η άριστη ορατότητα στη διασταύρωση (εδώ τις φωτίζουν), τα φρένα του Τογιότα και το ABS, που να του κάτσουνε χίλια καλά οποιανού το εφεύρε.
Γλιτώσαμε από 38 (ή 40) ανασφάλιστους, αφορολόγητους, ξεβίζωτους, ανεμβολίαστους χτίστες, εργάτες κτηνοτροφίας, πορτοκαλομαζώχτες. Η αστυνομία έπραξε το καθήκον της, στα μέτρα του ανθρωπίνως δυνατού. 76% είναι μια καλή απόδοση, ένα αξιοπρεπές ποσοστό.
Αυτά για σήμερα. Κάτι μου λέει πως μια μέρα αυτά, κι άλλες ιστορίες του Fortress Europe, θα πάρουνε τη θέση τους δίπλα στην Καλύβα του Μπαρμπα-Θωμά: αφελείς εξιστορήσεις μακρινής βαρβαρότητας.
Στις ειδήσεις μαθαίνουμε ότι υπήρχαν δύο θύματα: ο διαμελισμένος κι ένας βαριά τραυματίας. Βλέπουμε ένα άρβυλο αδέσποτο στην άσφαλτο (αυτό το είχε δει και η συμβία το πρωί). Κι αυτό είναι όλο. Μετά πληροφορούμαστε ότι πρόκειται για 50 λαθρομετανάστες που καταδίωκε η αστυνομία σε συντονισμένη επιχείρηση με τα τοπικά ΜΑΤ ("ΜΜΑΔ") και τη βοήθεια του ελικοπτέρου. Συνέλαβαν μόλις 38 όμως. Δεν ξέρω εάν περιλαμβάνονται τα 2 θύματα στους 38. Βλέπουμε εικόνες μαυριδερών με τριμμένα σακάκια να κάθονται στο κιγκλίδωμα του αυτοκινητοδρόμου (ελληνοκυπριστί: 'χάιγουεϊ') περιτριγυρισμένων από ευθυτενείς αστυνομικούς. Συνεχίζουμε με άλλο θέμα, ότι έγινε διάβημα στην Τουρκία να μην αφήνει τους λαθρομετανάστες να τρυπώνουν στον Νότο από τον Βορρά, κάτι τέτοιο. Και τα λοιπά.
Σκέφτομαι τον δύστυχο που έγινε κομμάτια: "είδα το κομμένο χέρι του, η Γ. (η οδηγός του αυτοκινήτου στο οποίο ήταν η συμβία συνεπιβάτης) ούρλιαζε και μπήκα μπροστά της για να μη βλέπει τον διαμελισμένο". Σκέφτομαι τον τραυματία. Ήξεραν ήδη από τις οχτώ (αφού οι περισσότεροι συνάδερφοι αναγκάστηκαν να περάσουν μπροστά από τον τόπο του δυστυχήματος) ότι επρόκειτο για μετανάστες: αυτοί άλλωστε έχουνε το χούι να διασχίζουν (ελληνοκυπριστί: 'διασταυρώνουν') τον αυτοκινητόδρομο κάθετα.
Σκέφτομαι πώς αυτό το χούι μπορείς να το καλλιεργήσεις πολύ εύκολα άμα σε κυνηγάνε.
Σκέφτομαι τον οδηγό που, αντί για τη συνήθη γάτα ή το σύνηθες σκυλί, χτύπησε πρωί-πρωί δύο ανθρώπους, κομματιάζοντας τον ένα επιτόπου. Παραλίγο να σκοτώσω κι εγώ μια φορά έναν μεθυσμένο που κυλιόταν στη μέση του δρόμου: μας έσωσαν το τραβολόγημα ενός φίλου του, η άριστη ορατότητα στη διασταύρωση (εδώ τις φωτίζουν), τα φρένα του Τογιότα και το ABS, που να του κάτσουνε χίλια καλά οποιανού το εφεύρε.
Γλιτώσαμε από 38 (ή 40) ανασφάλιστους, αφορολόγητους, ξεβίζωτους, ανεμβολίαστους χτίστες, εργάτες κτηνοτροφίας, πορτοκαλομαζώχτες. Η αστυνομία έπραξε το καθήκον της, στα μέτρα του ανθρωπίνως δυνατού. 76% είναι μια καλή απόδοση, ένα αξιοπρεπές ποσοστό.
Αυτά για σήμερα. Κάτι μου λέει πως μια μέρα αυτά, κι άλλες ιστορίες του Fortress Europe, θα πάρουνε τη θέση τους δίπλα στην Καλύβα του Μπαρμπα-Θωμά: αφελείς εξιστορήσεις μακρινής βαρβαρότητας.
Δευτέρα 26 Μαΐου 2008
δροσιά να μπει του Μάη
«Νάφε και μέμνασο απιστείν» ή «όψις τε εμή και γνώμη και ιστορίη»; Ιδού η απορίη.
Σάββατο 24 Μαΐου 2008
Μην πάτε αλλού: έχει τσούχτρες
Εξαιρετική διαφημιστική ατάκα. Μα ποιος τους τα γράφει; ο Δαβαράκης; (ελπίζω να μην τα γράφει όντως ο Δαβαράκης και να διέπραξα μόλις κανα faux pas.)
Προσπαθώντας να σας κρατήσω εδώ, μακριά από τσούχτρες, σας έχω τρία θέματα:
Ι.
Δείτε το πρόσφατα μπαζαρισμένο βίντεο με τον Τσόμσκυ. Εκεί ο άνθρωπος μιλάει για τα διδακτικά βιβλία από τα οποία μάθαινε ο γιος του Ιστορία στη φιλελεύθερη (με την καλή έννοια, όπως το έλεγε ο θεός της ελληνικής ποίησης στη Στροφή 86: φιλελεύθερα τραγούδια σαν τον Πίνδαρο εκφωνώ) Μασσαχουσέτη του 1969 και το μίσος και τη μοχθηρία που καλλιεργούσαν, λ.χ. "αχ τι ωραία να 'μουνα κι εγώ ανάμεσα στους αποίκους που μπούκαραν και σφάξανε τα γυναικόπαιδα στο πώς-το-λένε". Οι μεταρρυθμίσεις, η δικαιοσύνη, η ισότητα, η συνεννόηση, οι απελευθερώσεις συντελούνται, αναπτύσσονται και επιβάλλονται (ναι, ποτέ δεν προσφέρονται στο πιάτο) με ιστορικούς ρυθμούς, αργούς.
Οι άνθρωποι, βεβαίως, ανυπομονούμε.
Πάντοτε αναλογιζόμουνα πώς η ωρίμανση μιας πολιτικής διεργασίας στις ΗΠΑ του 19ου αιώνα καθόρισε αν θα πεθάνουν χιλιάδες άνθρωποι δούλοι ή ελεύθεροι. Κάθε φορά που πεθαίνει ένας πρόσφυγας στην Κύπρο (ιδίως άμα υποψιάζομαι ότι ήταν καλός άνθρωπος κι όχι από τα καθήκια που... τέλος πάντων, άσε), σκέφτομαι: "ακόμα ένας που τον πρόλαβε η Ιστορία και η Πολιτική" (δεδομένου και ότι η Κύπρος θα επανενωθεί το 2046 υπό την υψηλή προστασία κάποιας πολυεθνικής παραγωγής ενεργείας που θα καλύψει αυτόν τον χερσότοπο με φωτοβολταϊκά).
Χωρίς πλάκα τώρα, ας μη βιαζόμαστε. Δεν αγωνιζόμαστε ποτέ για τους εαυτούς μας, ούτε καν για τη γενιά μας. Κι όταν το πράττουμε, τα αποτελέσματα είναι είτε βραχυπρόθεσμα, είτε μικρόψυχα.
ΙΙ.
Ένας από τους πιο δύσκολους άθλους είναι τελικά να μιλήσεις για (να γράψεις για, να κινηματογραφήσεις) το σεξ. Χωρίς να μπλέξεις πολύ με μεταφορές (στερεοτυπικές ή πιο πρωτότυπες), χωρίς να γίνεσαι πεζός, κοινότοπος ή ανιαρός, χωρίς τη σάχλα των παρομοιώσεων, χωρίς την ανυπόφορη εξιδανίκευση / ιδεολογικοποίηση των Γάλλων (ξέρετε: "o! Madame! votre Rose des délices..." κι άλλες τέτοιες μαλακίες), χωρίς να καταντάς στην εκζήτηση και σε φάσεις Γκρήναγουεϊ.
Αφήνω κατά μέρος τι είναι πορνογραφία και τι δεν είναι: δηλαδή, οι ημίγυμνοι και οι ημίγυμνες (και ανεξαιρέτως μπαλκονάτες-μπικινάτες), όπως στήνονται στα μεξικάνικα τύπου Χερόνυμα η Ντάνα, Δυο πόρτες έχει η ζωή, Αγαπώ και οπλοφορώ κτλ., πορνογραφικές προθέσεις δεν έχουν; Η (ω! καλή μου) ξανθιά που βγάζει ο Αριστοφάνης στους Όρνιθες (πιθανότατα 'παιγμένη' από γνωστή εταίρα της εποχής στην αυθεντική παράσταση -- εκείνη τη μέρα είχα τυμπανισμό και δεν την παρακολούθησα) και ο κρητικός (...) Σόμερ για τα κουρασμένα μάτια της νοικοκυράς πίσω από τη σιδερώστρα και κάτω από τη λάμπα, πορνογραφικά δε λειτουργούν;
Η πορνογραφία είναι, τελικά, μια πρόθεση. Ο σωστός ο πορνογράφος έχει σκοπό να σε φτιάξει (μα δείτε πόσο σεμνά και μαζεμένα εκφράζομαι σήμερα!). Αλλά σε ό,τι κατασκευάζει ο άνθρωπος (επίτηδες δε μιλάω για 'τέχνη'), συνυπάρχουν πολλά περισσότερα από την πρόθεση. Έτσι, άμα σας μερακλώσει (για να μη χρησιμοποιήσω τους τεχνικούς όρους της τρέχουσας πορνογραφίας -- που είναι και αυτοί της κλινοπάλης μας, έτσι;) μια χορεύτρια σύγχρονου χορού, είναι πορνογραφική η χορογραφία; Άμα το βλέμμα ή το αμήχανο χάδι εν μέσω ξεπατώματος μιας (ατάλαντης, οπωσδήποτε) πορνοστάρ σάς συγκινήσει ή σας ταράξει ή σας θυμίσει τη γάτα σας την Τούτη, πιστώνεται η συγκίνηση αυτή στο ταλέντο της ή μήπως στη μαεστρία του σκηνοθέτη και την πολυσημία της ματιάς του;
Μέχρι να μας πιάσει από το πόδι, όπως ο Πολύφημος, και να μας καταπιεί ο νέος πουριτανισμός πρέπει να προλάβουμε να μιλήσουμε για το πώς μιλάει κανείς για το σεξ -- όπως η χαμένη γενιά του '20 πρόλαβε να μιλήσει για την ασχήμια, την ελευθερία και τη μοναξιά πριν την καταπιεί η πανούκλα του 1933.
ΙΙΙ.
Αυθεντική εκτέλεση
και διασκευές:
(Υπάρχει και βίντεο με λάιβ εκτέλεση από τους Paradise Lost, καλύτερη, ψάχτε το, απλώς το youtube δεν επιτρέπει την ενσωμάτωσή του σε τρίτες σελίδες.)
Προσπαθώντας να σας κρατήσω εδώ, μακριά από τσούχτρες, σας έχω τρία θέματα:
Ι.
Δείτε το πρόσφατα μπαζαρισμένο βίντεο με τον Τσόμσκυ. Εκεί ο άνθρωπος μιλάει για τα διδακτικά βιβλία από τα οποία μάθαινε ο γιος του Ιστορία στη φιλελεύθερη (με την καλή έννοια, όπως το έλεγε ο θεός της ελληνικής ποίησης στη Στροφή 86: φιλελεύθερα τραγούδια σαν τον Πίνδαρο εκφωνώ) Μασσαχουσέτη του 1969 και το μίσος και τη μοχθηρία που καλλιεργούσαν, λ.χ. "αχ τι ωραία να 'μουνα κι εγώ ανάμεσα στους αποίκους που μπούκαραν και σφάξανε τα γυναικόπαιδα στο πώς-το-λένε". Οι μεταρρυθμίσεις, η δικαιοσύνη, η ισότητα, η συνεννόηση, οι απελευθερώσεις συντελούνται, αναπτύσσονται και επιβάλλονται (ναι, ποτέ δεν προσφέρονται στο πιάτο) με ιστορικούς ρυθμούς, αργούς.
Οι άνθρωποι, βεβαίως, ανυπομονούμε.
Πάντοτε αναλογιζόμουνα πώς η ωρίμανση μιας πολιτικής διεργασίας στις ΗΠΑ του 19ου αιώνα καθόρισε αν θα πεθάνουν χιλιάδες άνθρωποι δούλοι ή ελεύθεροι. Κάθε φορά που πεθαίνει ένας πρόσφυγας στην Κύπρο (ιδίως άμα υποψιάζομαι ότι ήταν καλός άνθρωπος κι όχι από τα καθήκια που... τέλος πάντων, άσε), σκέφτομαι: "ακόμα ένας που τον πρόλαβε η Ιστορία και η Πολιτική" (δεδομένου και ότι η Κύπρος θα επανενωθεί το 2046 υπό την υψηλή προστασία κάποιας πολυεθνικής παραγωγής ενεργείας που θα καλύψει αυτόν τον χερσότοπο με φωτοβολταϊκά).
Χωρίς πλάκα τώρα, ας μη βιαζόμαστε. Δεν αγωνιζόμαστε ποτέ για τους εαυτούς μας, ούτε καν για τη γενιά μας. Κι όταν το πράττουμε, τα αποτελέσματα είναι είτε βραχυπρόθεσμα, είτε μικρόψυχα.
ΙΙ.
Ένας από τους πιο δύσκολους άθλους είναι τελικά να μιλήσεις για (να γράψεις για, να κινηματογραφήσεις) το σεξ. Χωρίς να μπλέξεις πολύ με μεταφορές (στερεοτυπικές ή πιο πρωτότυπες), χωρίς να γίνεσαι πεζός, κοινότοπος ή ανιαρός, χωρίς τη σάχλα των παρομοιώσεων, χωρίς την ανυπόφορη εξιδανίκευση / ιδεολογικοποίηση των Γάλλων (ξέρετε: "o! Madame! votre Rose des délices..." κι άλλες τέτοιες μαλακίες), χωρίς να καταντάς στην εκζήτηση και σε φάσεις Γκρήναγουεϊ.
Αφήνω κατά μέρος τι είναι πορνογραφία και τι δεν είναι: δηλαδή, οι ημίγυμνοι και οι ημίγυμνες (και ανεξαιρέτως μπαλκονάτες-μπικινάτες), όπως στήνονται στα μεξικάνικα τύπου Χερόνυμα η Ντάνα, Δυο πόρτες έχει η ζωή, Αγαπώ και οπλοφορώ κτλ., πορνογραφικές προθέσεις δεν έχουν; Η (ω! καλή μου) ξανθιά που βγάζει ο Αριστοφάνης στους Όρνιθες (πιθανότατα 'παιγμένη' από γνωστή εταίρα της εποχής στην αυθεντική παράσταση -- εκείνη τη μέρα είχα τυμπανισμό και δεν την παρακολούθησα) και ο κρητικός (...) Σόμερ για τα κουρασμένα μάτια της νοικοκυράς πίσω από τη σιδερώστρα και κάτω από τη λάμπα, πορνογραφικά δε λειτουργούν;
Η πορνογραφία είναι, τελικά, μια πρόθεση. Ο σωστός ο πορνογράφος έχει σκοπό να σε φτιάξει (μα δείτε πόσο σεμνά και μαζεμένα εκφράζομαι σήμερα!). Αλλά σε ό,τι κατασκευάζει ο άνθρωπος (επίτηδες δε μιλάω για 'τέχνη'), συνυπάρχουν πολλά περισσότερα από την πρόθεση. Έτσι, άμα σας μερακλώσει (για να μη χρησιμοποιήσω τους τεχνικούς όρους της τρέχουσας πορνογραφίας -- που είναι και αυτοί της κλινοπάλης μας, έτσι;) μια χορεύτρια σύγχρονου χορού, είναι πορνογραφική η χορογραφία; Άμα το βλέμμα ή το αμήχανο χάδι εν μέσω ξεπατώματος μιας (ατάλαντης, οπωσδήποτε) πορνοστάρ σάς συγκινήσει ή σας ταράξει ή σας θυμίσει τη γάτα σας την Τούτη, πιστώνεται η συγκίνηση αυτή στο ταλέντο της ή μήπως στη μαεστρία του σκηνοθέτη και την πολυσημία της ματιάς του;
Μέχρι να μας πιάσει από το πόδι, όπως ο Πολύφημος, και να μας καταπιεί ο νέος πουριτανισμός πρέπει να προλάβουμε να μιλήσουμε για το πώς μιλάει κανείς για το σεξ -- όπως η χαμένη γενιά του '20 πρόλαβε να μιλήσει για την ασχήμια, την ελευθερία και τη μοναξιά πριν την καταπιεί η πανούκλα του 1933.
ΙΙΙ.
Αυθεντική εκτέλεση
και διασκευές:
(Υπάρχει και βίντεο με λάιβ εκτέλεση από τους Paradise Lost, καλύτερη, ψάχτε το, απλώς το youtube δεν επιτρέπει την ενσωμάτωσή του σε τρίτες σελίδες.)
Τετάρτη 21 Μαΐου 2008
Αντίο Μουτροτέφτερο
Αγαπητοί φίλοι,
απενεργοποίησα (οριστικώς) τον λογαριασμό μου στο Facebook. Είναι βαρετό, σαχλό και μου αποσπάει την προσοχή από σοβαρές ονλάιν ασχολίες όπως το YouTube και οι τσόντες. Επίσης, δεν φάνηκε καθόλου χρήσιμο στο να βρω κι εγώ μια γκόμενα, αφού τα armas segredas της σαγήνης μου και τα λοιπά μου θέλγητρα δεν καλοφαίνονται κάτω από το πλατύγυρο αβατάρικο καπέλο μου...
(Σοβαρά, τόσο τζανκ είχα να λάβω από τον καιρό πριν τα φίλτρα για σπαμ και adware...)
απενεργοποίησα (οριστικώς) τον λογαριασμό μου στο Facebook. Είναι βαρετό, σαχλό και μου αποσπάει την προσοχή από σοβαρές ονλάιν ασχολίες όπως το YouTube και οι τσόντες. Επίσης, δεν φάνηκε καθόλου χρήσιμο στο να βρω κι εγώ μια γκόμενα, αφού τα armas segredas της σαγήνης μου και τα λοιπά μου θέλγητρα δεν καλοφαίνονται κάτω από το πλατύγυρο αβατάρικο καπέλο μου...
(Σοβαρά, τόσο τζανκ είχα να λάβω από τον καιρό πριν τα φίλτρα για σπαμ και adware...)
Τρίτη 20 Μαΐου 2008
Αϊσίχτιρ κομπινέισον
... με τις ευχές μας πάντα για θριάμβους, νίκες και επελάσεις στα ελληνικά χρώματα.
Δύο επιλογές από τον Μίχο
Δεν τα βγάζω στο μπαζ γιατί μπορεί να περάσουν απαρατήρητα.
Αναδημοσίευση κειμένου του Κούρτοβικ από τα Νέα· μπορεί να διαβαστεί και σαν απάντηση στο ποστ που δεν έγραψα (εδώ μέσα).
Κρίνουμε το έργο και όχι την πολιτεία;
Αγαπητέ, πέρα από τα αντιρρητικά και τα πολιτικά σας, απολαμβάνουμε και την ποίηση που μας χαρίζετε και τις φωτογραφίες -- λ.χ. αυτή τη σπάνια του Μόρισον. Αλήθεια.
Αναδημοσίευση κειμένου του Κούρτοβικ από τα Νέα· μπορεί να διαβαστεί και σαν απάντηση στο ποστ που δεν έγραψα (εδώ μέσα).
Κρίνουμε το έργο και όχι την πολιτεία;
Αγαπητέ, πέρα από τα αντιρρητικά και τα πολιτικά σας, απολαμβάνουμε και την ποίηση που μας χαρίζετε και τις φωτογραφίες -- λ.χ. αυτή τη σπάνια του Μόρισον. Αλήθεια.
Κυριακή 18 Μαΐου 2008
Ya basta mi nombre ke es Abravanel
Σκέφτομαι πολύ τους φίλους μου τελευταία. Χτες η μητέρα μου, αντί να παραπονεθεί με αφορμή τους συγγενείς στους οποίους δεν τηλεφωνώ, μου είπε απλώς "δεν παίρνεις τηλέφωνα, ούτε εσύ". Ούτε καν στους φίλους. Δεν ξέρω τι μπορείς να πεις από το τηλέφωνο (είχε δίκιο ο κολλητός που παραπονιόταν). Δεν ξέρω πια τι να διαβάσω στο ίντερνετ, το βαριέμαι βαθύτατα πια (όταν το είπα στον Φώλιο αυτό τον σοκάρισα) και πιάνω και διαβάζω Μουρακάμι και κόμικς.
Το μεσημέρι κοιμήθηκα. Είδα ένα παράξενο όνειρο. Ήμουνα σε ένα κτήριο νεο-βερολινέζικων προδιαγραφών. Κάποιος (μέσα στον ύπνο μου ήξερα ότι ήταν ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου -- αλλά αυτό είναι αδύνατο) μου έκανε μάθημα για τον Γρηγόριο τον Θεολόγο. Προσπαθούσε να με πείσει, χωρίς όμως να πολυγνωρίζει το θέμα του, ότι το έπος του Καππαδόκη Περί Παρθενίης είναι ένα κορυφαίο κείμενο και ένα πολύ σημαντικό ποίημα. Εγώ (μέσα στον ύπνο μου πάντα), εξαγριώθηκα, ήθελα να του πω ότι ο Λόγος εις την Πεντηκοστήν είναι θαυμάσιος κι ότι η ποίηση του Ναζιανζηνού είναι σαν την Οδύσεια (μπλιαξ) του Καζαντζάκη (μπλιάααξ): μόνο για τους ειδικούς, και αν.
Τελικά, πάντοτε μέσα στ όνειρο, βγήκα από το βερολινέ το κτήριο και έξω από ένα μεγάλο παράθυρο (υαλοπίνακες, ατσάλι, κλίση 60 μοίρες με το έδαφος) είδα κάποιον (μου θύμισε έναν φίλο μου από τη Μεσευρώπη) να στέκεται δίπλα σε έναν φρεσκοσκεπασμένο λάκκο, σαν τάφος μωρού έμοιαζε, δίπλα σ' ένα λιανό δεντράκι. Εν είδει τρισάγιου απάγγελλε τον επικήδειο του Γρηγορίου του Θεολόγου στον Μέγα Βασίλειο. "Να!" διαμαρτυρήθηκα στο όνειρο: "ο επικήδειος στον Άγιο Βασίλη -- αυτό είναι το πιο δυνατό κείμενο του Γρηγορίου!"
Ξυπνώ θλιμμένος. Θυμάμαι ξανά αυτό.
Άρχισα να γράφω θλιμμένος πριν μέρες ένα ποστάκι 'κλάψα-γκρίνια'. Είναι ένα παμπάλαιο κειμενικό είδος, η ιερεμιάδα, σε μια καινούργια ιντερνετική ενσάρκωση. Το έσωσα αλλά δεν το ανέβασα. Σας παραθέτω απόσπασμα:
Γκρίνια κι απώλεια και ταραχή με τη σέσουλα, δηλαδή. Μετά όμως θυμήθηκα το θαυμάσιο, εξαιρετικότατο φαγητό (μιλάμε για ελληνική κουζίνα, πολύ λίγο πειραγμένη, με σωστά υλικά), τη φιλική και κατατοπιστική αλλά άψογη εξυπηρέτηση, τον όμορφο χώρο και τις τιμές-καλαμπούρι στην ταβέρνα Κληματαριά στην Πλατεία Θεάτρου και κάτι άλλαξε λίγο. Μετά θυμήθηκα τα μεταμεσονύκτια πλήθη στο μετρό τα Σάββατα. Αυτό το 'λίγο' δυνάμωσε.
Ο τίτλος του ποστ θα υπογράμμιζε τα θέματα της απώλειας κτλ. "πού είναι τώρα οι Αμπραβανέλ -- στάχτη, σποδός, Οζυμανδίας" κι άλλα παρόμοια. Μέχρι που άνοιξα την Καθημερινή σήμερα (την εφημερίδα που, ως γνωστόν, διαβάζουμε όσοι κυβερνάμε αυτόν τον τόπο) και πρόσεξα πως ένα άρθρο ήταν γραμμένο από την Ε. Αμπραβανέλ. Οπότε...
Τέλος: διάβασα πλαγίως τη συνέντευξη Τσίπρα στην ΑΒού. Κάποια πράματα μου φάνηκαν αριστερός αέρας (μπούρδου-μπούρδου-μπούρδου ή πώς το λέει ο Χάρυ Κλυν: ουγκαγκαμπούμ γκουμ χι). Ομολογώ ότι είμαι προκατειλημμένος επειδή ο τύπος χαμογελάει πληθωριστικά.
Παρόλα αυτά, όσα λέει ο Τσίπρας για την άμυνα με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο: πράγματι η θητεία είναι χάσιμο χρόνου, αλλά όντως δε χρειαζόμαστε κι ένα κλειστό σώμα μισθοφόρων πραιτωριανών που θα καλλιεργούν αυταρχισμόν και φασιστικάς ιδεολογίας (δείτε τι γίνεται με τα μπατσόνϊα). Ναι, άμα είναι να ψωνίζουμε από τη Dassault και τσι Αμερικάνοι και τσι Γερμανοί, ας ψουνίζουμε πυροσβεστικά κι αερόπλανα για την Ολυμπιακή. Ούτως ή άλλως, το δόγμα ότι, με τα υπεράριθμα άρματά μας, θα μπουκάρουμε στην Ανατολική Θράκη σε περίπτωση απόβασης των Τούρκων στα νησιά ανήκει πια στις χρυσές σελίδες της εναλλακτικής ιστορίας, στο είδος του 'what if'. Αφήστε που, σε ένα τέτοιο σενάριο, κατά την κατάπαυση του πυρός αυτοί θα βρίσκονταν στη Λήμνο, στη Χίο και στην Κω ενώ οι δικοί μας μέχρι τη μέση σε κάτι καπνοχώραφα, έχοντας πατήσει Αδριανούπολη, Τσορλού και το θέρετρο Tekirdağ (το Λουτράκι της Κωνσταντινούπολης).
Always look on the bright side of life, δηλαδής.
Το μεσημέρι κοιμήθηκα. Είδα ένα παράξενο όνειρο. Ήμουνα σε ένα κτήριο νεο-βερολινέζικων προδιαγραφών. Κάποιος (μέσα στον ύπνο μου ήξερα ότι ήταν ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου -- αλλά αυτό είναι αδύνατο) μου έκανε μάθημα για τον Γρηγόριο τον Θεολόγο. Προσπαθούσε να με πείσει, χωρίς όμως να πολυγνωρίζει το θέμα του, ότι το έπος του Καππαδόκη Περί Παρθενίης είναι ένα κορυφαίο κείμενο και ένα πολύ σημαντικό ποίημα. Εγώ (μέσα στον ύπνο μου πάντα), εξαγριώθηκα, ήθελα να του πω ότι ο Λόγος εις την Πεντηκοστήν είναι θαυμάσιος κι ότι η ποίηση του Ναζιανζηνού είναι σαν την Οδύσεια (μπλιαξ) του Καζαντζάκη (μπλιάααξ): μόνο για τους ειδικούς, και αν.
Τελικά, πάντοτε μέσα στ όνειρο, βγήκα από το βερολινέ το κτήριο και έξω από ένα μεγάλο παράθυρο (υαλοπίνακες, ατσάλι, κλίση 60 μοίρες με το έδαφος) είδα κάποιον (μου θύμισε έναν φίλο μου από τη Μεσευρώπη) να στέκεται δίπλα σε έναν φρεσκοσκεπασμένο λάκκο, σαν τάφος μωρού έμοιαζε, δίπλα σ' ένα λιανό δεντράκι. Εν είδει τρισάγιου απάγγελλε τον επικήδειο του Γρηγορίου του Θεολόγου στον Μέγα Βασίλειο. "Να!" διαμαρτυρήθηκα στο όνειρο: "ο επικήδειος στον Άγιο Βασίλη -- αυτό είναι το πιο δυνατό κείμενο του Γρηγορίου!"
Ξυπνώ θλιμμένος. Θυμάμαι ξανά αυτό.
Άρχισα να γράφω θλιμμένος πριν μέρες ένα ποστάκι 'κλάψα-γκρίνια'. Είναι ένα παμπάλαιο κειμενικό είδος, η ιερεμιάδα, σε μια καινούργια ιντερνετική ενσάρκωση. Το έσωσα αλλά δεν το ανέβασα. Σας παραθέτω απόσπασμα:
Παρακολουθώ την Ελλάδα από μακριά, σαν μέσα από τις ειδήσεις της ΝΕΤ. Όσοι δε φυτοζωούν, σπαταλιούνται σε πίστες κι αμάξια. Όσοι φυτοζωούν, φυτοζωούν. Όλοι βλέπουν Λαζόπουλο. Δε δημιουργούμε τίποτα. Είμαστε ξιπασμένοι και περήφανοι αλλά ούτε καν παράγουμε. Οι πόλεις μας είναι όλο θόρυβο, βρωμιά και ασχήμια. Μας κινούν οι ιδεοληψίες μας όπως το ηλεκτρικό φως της αστραπής εμψυχώνει το τέρας του Φρανκεστάιν: όλοι απαξιώνουν τους πάντες: να, μέχρι κι εγώ αυτή τη στιγμή απαξιώνω ολόκληρη την Ελλάδα! Πρόκειται για μια αναπόδραστη διάθεση που μας διακατέχει πια. Η χώρα απεργεί, η χώρα ακκίζεται, η χώρα κορυβαντιά, η χώρα πουλάει μυαλό και εξυπνάδες. Η χώρα δεν έχει ανώτατη εκπαίδευση, δεν έχει έρευνα, δεν προστατεύει τον ανειδίκευτο εργάτη, δεν ενθαρρύνει τον επιχειρηματία, δεν προνοεί για τον γονιό, δεν ενδιαφέρεται για τον αγρότη, έχει ξεγράψει τον ηλικιωμένο. Θα έρθει τώρα ο Ξυδάκης να μου πει: ναι, τα ισοπεδώνεις όλα, αφού ο Χ και ο Ψ και ο Ωμέγα έγραψαν, έστησαν, συνέθεσαν, ζωγράφισαν αυτό κι εκείνο. Συμφωνώ: τα πετάγματα ανήκουν στους λίγους. Απόψε όμως αναρωτιέμαι πώς ζούνε οι πολλοί.Θα σας έλεγα επίσης για την προγιαγιά μου την Κορασία. Για τις τρεις περιοχές του ελληνισμού που τροφοδοτούν την Ελλάδα με καλλιτέχνες, διανοητές, παλαβούς: Επτάνησα, Κρήτη και Μικρασία. Θα σας έλεγα για τις αναμνήσεις του παππού (γιου της Κορασίας) από τους Εβραίους της Σαλονίκης και μια ατάκα τους στη δεκαετία του '30: pocos palavras!
Γκρίνια κι απώλεια και ταραχή με τη σέσουλα, δηλαδή. Μετά όμως θυμήθηκα το θαυμάσιο, εξαιρετικότατο φαγητό (μιλάμε για ελληνική κουζίνα, πολύ λίγο πειραγμένη, με σωστά υλικά), τη φιλική και κατατοπιστική αλλά άψογη εξυπηρέτηση, τον όμορφο χώρο και τις τιμές-καλαμπούρι στην ταβέρνα Κληματαριά στην Πλατεία Θεάτρου και κάτι άλλαξε λίγο. Μετά θυμήθηκα τα μεταμεσονύκτια πλήθη στο μετρό τα Σάββατα. Αυτό το 'λίγο' δυνάμωσε.
Ο τίτλος του ποστ θα υπογράμμιζε τα θέματα της απώλειας κτλ. "πού είναι τώρα οι Αμπραβανέλ -- στάχτη, σποδός, Οζυμανδίας" κι άλλα παρόμοια. Μέχρι που άνοιξα την Καθημερινή σήμερα (την εφημερίδα που, ως γνωστόν, διαβάζουμε όσοι κυβερνάμε αυτόν τον τόπο) και πρόσεξα πως ένα άρθρο ήταν γραμμένο από την Ε. Αμπραβανέλ. Οπότε...
Τέλος: διάβασα πλαγίως τη συνέντευξη Τσίπρα στην ΑΒού. Κάποια πράματα μου φάνηκαν αριστερός αέρας (μπούρδου-μπούρδου-μπούρδου ή πώς το λέει ο Χάρυ Κλυν: ουγκαγκαμπούμ γκουμ χι). Ομολογώ ότι είμαι προκατειλημμένος επειδή ο τύπος χαμογελάει πληθωριστικά.
Παρόλα αυτά, όσα λέει ο Τσίπρας για την άμυνα με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο: πράγματι η θητεία είναι χάσιμο χρόνου, αλλά όντως δε χρειαζόμαστε κι ένα κλειστό σώμα μισθοφόρων πραιτωριανών που θα καλλιεργούν αυταρχισμόν και φασιστικάς ιδεολογίας (δείτε τι γίνεται με τα μπατσόνϊα). Ναι, άμα είναι να ψωνίζουμε από τη Dassault και τσι Αμερικάνοι και τσι Γερμανοί, ας ψουνίζουμε πυροσβεστικά κι αερόπλανα για την Ολυμπιακή. Ούτως ή άλλως, το δόγμα ότι, με τα υπεράριθμα άρματά μας, θα μπουκάρουμε στην Ανατολική Θράκη σε περίπτωση απόβασης των Τούρκων στα νησιά ανήκει πια στις χρυσές σελίδες της εναλλακτικής ιστορίας, στο είδος του 'what if'. Αφήστε που, σε ένα τέτοιο σενάριο, κατά την κατάπαυση του πυρός αυτοί θα βρίσκονταν στη Λήμνο, στη Χίο και στην Κω ενώ οι δικοί μας μέχρι τη μέση σε κάτι καπνοχώραφα, έχοντας πατήσει Αδριανούπολη, Τσορλού και το θέρετρο Tekirdağ (το Λουτράκι της Κωνσταντινούπολης).
Always look on the bright side of life, δηλαδής.
Παρασκευή 9 Μαΐου 2008
Μετά το Αντίπασχα
Χριστός Ανέστη.
Ήθελα φέτος οπωσδήποτε να ξεφύγω από το Πάσχα των Ελλήνων. Πάση θυσία.
Δεν άντεχα για άλλη μια χρονιά την ορθοστασία, την υποχρεωτική νηστεία της πλάκας, τη νύστα της Κασσιανής, το επιβεβλημένο μεσίστιο πένθος, την κούφια δημόσια ευλάβεια, τη χρυσή ευκαιρία που βρίσκουν οι παπάδες μεγαλοβδομαδιάτικα είτε να πάνε ταμείο είτε να νουθετήσουν τους έτσι κι αλλιώς ναρκωμένους (από τη δική τους ορθοδοξία ή από τον τερατώδη νεοελληνικό ατομικισμό), τον δισδιάστατο Χριστό από MDF που ξεβιδώνουμε από τον Σταυρό (ενώ τέτοια ώρα Εκείνος ακόμα έτρωγε) και τις γιαγιάδες που Τον κλαίνε, την αμηχανία του Μ. Σαββάτου (όχι Γεώργιε, δεν εννοώ την υπαρξιακή αμηχανία του Μ. Σαββάτου), το υπερτροφικό πανδαιμόνιο και απαράδεκτο μακελειό των βαρελότων, τα λαμπαδοφωτισμένα παιδάκια να τα τραβολογάν οι γονείς τους για το σπίτι αμέσως μετά το 'και φυγέτωσαν από προσώπου Αυτού οι μισούντες Αυτόν', τα υποχρεωτικά κλαρίνα κι αυγά κι εντόσθια κι αρνιά κι άθλιο κρασί και βαρυστομαχιές και νάρκη.
Δεν άντεχα άλλο το ξανανέβασμα όλου αυτού του Σόου, που οι εύκολοι αποκαλούνε 'Θείο Δράμα'. Κι όλα αυτά παρά τις αντιρρήσεις μου σε ένα παρόμοιο κείμενο πριν τρία χρόνια. Και δε μου φταίει κανείς, πολύ περισσότερο το Πάσχα, εγώ απλώς βαρέθηκα τις ενιαύσιες επαναλήψεις και αναβιώσεις ενός Σόου που, για τους περισσότερους από εμάς, είναι απλώς φολκλόρ. Είμαι αλλεργικός γενικά στο φολκλόρ.
Κατέφυγα λοιπόν σε ένα νησάκι λίγο μικρότερο από την Κάσο. Ήταν όμως γεμάτο ανθισμένες κερασιές και χαρές ανέλπιστες.
Ήθελα φέτος οπωσδήποτε να ξεφύγω από το Πάσχα των Ελλήνων. Πάση θυσία.
Δεν άντεχα για άλλη μια χρονιά την ορθοστασία, την υποχρεωτική νηστεία της πλάκας, τη νύστα της Κασσιανής, το επιβεβλημένο μεσίστιο πένθος, την κούφια δημόσια ευλάβεια, τη χρυσή ευκαιρία που βρίσκουν οι παπάδες μεγαλοβδομαδιάτικα είτε να πάνε ταμείο είτε να νουθετήσουν τους έτσι κι αλλιώς ναρκωμένους (από τη δική τους ορθοδοξία ή από τον τερατώδη νεοελληνικό ατομικισμό), τον δισδιάστατο Χριστό από MDF που ξεβιδώνουμε από τον Σταυρό (ενώ τέτοια ώρα Εκείνος ακόμα έτρωγε) και τις γιαγιάδες που Τον κλαίνε, την αμηχανία του Μ. Σαββάτου (όχι Γεώργιε, δεν εννοώ την υπαρξιακή αμηχανία του Μ. Σαββάτου), το υπερτροφικό πανδαιμόνιο και απαράδεκτο μακελειό των βαρελότων, τα λαμπαδοφωτισμένα παιδάκια να τα τραβολογάν οι γονείς τους για το σπίτι αμέσως μετά το 'και φυγέτωσαν από προσώπου Αυτού οι μισούντες Αυτόν', τα υποχρεωτικά κλαρίνα κι αυγά κι εντόσθια κι αρνιά κι άθλιο κρασί και βαρυστομαχιές και νάρκη.
Δεν άντεχα άλλο το ξανανέβασμα όλου αυτού του Σόου, που οι εύκολοι αποκαλούνε 'Θείο Δράμα'. Κι όλα αυτά παρά τις αντιρρήσεις μου σε ένα παρόμοιο κείμενο πριν τρία χρόνια. Και δε μου φταίει κανείς, πολύ περισσότερο το Πάσχα, εγώ απλώς βαρέθηκα τις ενιαύσιες επαναλήψεις και αναβιώσεις ενός Σόου που, για τους περισσότερους από εμάς, είναι απλώς φολκλόρ. Είμαι αλλεργικός γενικά στο φολκλόρ.
Κατέφυγα λοιπόν σε ένα νησάκι λίγο μικρότερο από την Κάσο. Ήταν όμως γεμάτο ανθισμένες κερασιές και χαρές ανέλπιστες.
Πέμπτη 8 Μαΐου 2008
Έκτακτο ανακοινωθέν
Το βίντεο φαίνεται να είναι γυρισμένο στη Βουλγαρία (τα αμάξια έχουνε πινακίδες από το Σαντάνσκι, νομίζω).
Είμαι σίγουρος ότι το άσμα θα πάρει τη θέση που του αρμόζει στα ρεπερτόρια Πασχαλιάς-Γάμων-Βαφτίσεων.
Το βίντεο μου το έστειλε ο ΠΓΔΜ (Πάντοτε Γεραρώς Δημιουργικός Μπλόγκερ), ο dystropoppygus.
Παρασκευή 18 Απριλίου 2008
Χρονομηχανή: tua res agitur
Όσοι Καλαμαράδες άνω των 30 επισκέπτονται την Κύπρο, αποφαίνονται με εμβρίθεια και σοβαρότητα ότι ο τόπος είναι 20 με 40 χρόνια πίσω, ανάλογα και με το τι χρονιά νομίζουν ότι έχουμε. Η Κύπρος είναι όντως ένα νησί ασφυκτικά βικτωριανών ηθών (στην πιο χωριάτικη εκδοχή τους, κατά το "χωριάτικη σαλάτα") όπου όλοι ντύνονται το ίδιο και σκέφτονται παρόμοια: κατά την τάξη και το μιλιέτι τους. Για παράδειγμα, είναι πάρα μα πάρα πολύ σπάνιο να δεις ζευγάρια να φιλιούνται δημοσία, κάτι που έχω ξαναπροσέξει στη Λάρισα.
Όσοι Καλαμαράδες κάτω των 30 επισκέπτονται την Κύπρο, παραμυθιάζονται αλύπητα: ακριβά αμάξια! μεγάλα σπίτια! μηδέν έγκλημα! ωραία μαγαζιά! πολλά μαγαζιά! μάρκες! ωραία κυριλλέ κλαμπ! εξαιρετικά φαγάδικα! καλοί μισθοί! (κατά μέσο όρο πάνω από μιάμιση φορά των ελληνικών, ενώ, με εξαίρεση τη στέγη, το κόστος ζωής δεν είναι μιάμιση φορά ακριβότερο). Και είναι και πολύ "της οικογένειας" (ή μάλλον "όλοι μια οικογένεια"). Άσε που, όπως μου είπανε δύο ψυχές, "α, μα εδώ δεν έχει Αλβανούς, ωραία!" Έχει ωστόσο πολλούς Ασιάτες που χτίζουνε κομψές πολυκατοικίες, μαζεύουνε τα γεννήματα, φροντίζουνε τα ζα και μεγαλώνουν τα παιδιά -- όμως δεν ψηλώνει ο νους τους να περνιούνται για τίποτε παραπάνω από 'μαυρήδες' και 'μαυρούες'.
Νομίζω λοιπόν ότι η Κύπρος αποτελεί ένα 'μέλλον' της Ελλάδας όπως θα το ονειρεύονταν πολλοί Έλληνες κάτω των 30 : περίκλειστο, στατικό, οικογενειακό και με κάθε αφθονία. Σπίτια, αμάξια, παπούτσια, ρούχα, τσάντες, γυαλιά ηλίου, κομμωτήρια, γυμναστήρια, πλαστικές σακούλες γεμάτες ψώνια, κωλάδικα, τρία κουτσούβελα παρκαρισμένα στη γιαγιά ή στη σριλανκέζα. Ταξίδια για ψώνια. Λεφτά. Οικονομική σταθερότητα.
Νομίζω όμως ότι η Κύπρος αποτελεί ένα (πιθανό) μέλλον της Ελλάδας και με έναν άλλο τρόπο: μείναμε, που λέτε, και επισήμως από νερό. Μέχρι πέρσι δίναν άδειες για γήπεδα γκολφ. Παντού βλέπεις πισίνες, ακόμα και στα 10 μέτρα από τη θάλασσα. Βεβαίως έχουμε ανομβρία εδώ και τέσσερα χρόνια, αλλά η κυβέρνηση του Δακρυσμένου Εθνάρχου "περίμενε ότι θα βρέξει". Έτσι λένε, τουλάχιστον, δεν πρέπει να παίρνει κανείς τοις μετρητοίς ό,τι ακούει στη Μεγαλόνησο (ή από τα ΜΜΕ της Ελλάδας...). Πάντως δεν έκαναν τίποτα, κάτι εργοστάσια αφαλάτωσης τα άφησαν στα χαρτιά.
Τα σαΐνια της νέας κυβέρνησης, που παρέλαβαν χάος, σκέφτηκαν να φέρουνε νερό με τάνκερ από τον Λίβανο, μέχρι που κυκλοφόρησε ότι είναι πήχτρα στα τοξικά. Τώρα, λέει, θα φέρουν από την Ελλάδα. Μάλιστα σκέφτονται να φτιάξουν υποθαλάσσιο αγωγό (από την Ελλάδα). Η γεωργική παραγωγή ήδη έχει καταστραφεί εκτενώς, εκτός από την Πάφο (αυτοί έχουνε νερό,
κοιτάνε προς τη Δύση). Ο Βορράς έχει νερό, επίσης, όλες τις πηγούλες του Πενταδάχτυλου.
Οι υπόλοιποι υδροδοτούμαστε στάγδην για οχτώ ώρες μέρα παρά μέρα: αν και όλα τα σπίτια έχουνε δεξαμενές, η στάθμη δεν ανεβαίνει παντού αρκετά για να τις γεμίσει. Η φίλη μου η Μαρία πλένεται στο γυμναστήριο.
Σήμερα ανακοινώσαν ότι κι αυτές οι οχτώ ώρες δεν είναι ρεαλιστικές. Στεγνώσαμε.
Όσοι λοιπόν ονειρεύονται την κυπριακή ουτοπία, με δεδομένη την επιδεξιότητα και την αξιοπιστία των ηγεσιών μας στην Ελλάδα, να προσέξουνε μην τους προκύψει μόνον ως προς τη λειψυδρία.
Όσοι Καλαμαράδες κάτω των 30 επισκέπτονται την Κύπρο, παραμυθιάζονται αλύπητα: ακριβά αμάξια! μεγάλα σπίτια! μηδέν έγκλημα! ωραία μαγαζιά! πολλά μαγαζιά! μάρκες! ωραία κυριλλέ κλαμπ! εξαιρετικά φαγάδικα! καλοί μισθοί! (κατά μέσο όρο πάνω από μιάμιση φορά των ελληνικών, ενώ, με εξαίρεση τη στέγη, το κόστος ζωής δεν είναι μιάμιση φορά ακριβότερο). Και είναι και πολύ "της οικογένειας" (ή μάλλον "όλοι μια οικογένεια"). Άσε που, όπως μου είπανε δύο ψυχές, "α, μα εδώ δεν έχει Αλβανούς, ωραία!" Έχει ωστόσο πολλούς Ασιάτες που χτίζουνε κομψές πολυκατοικίες, μαζεύουνε τα γεννήματα, φροντίζουνε τα ζα και μεγαλώνουν τα παιδιά -- όμως δεν ψηλώνει ο νους τους να περνιούνται για τίποτε παραπάνω από 'μαυρήδες' και 'μαυρούες'.
Νομίζω λοιπόν ότι η Κύπρος αποτελεί ένα 'μέλλον' της Ελλάδας όπως θα το ονειρεύονταν πολλοί Έλληνες κάτω των 30 : περίκλειστο, στατικό, οικογενειακό και με κάθε αφθονία. Σπίτια, αμάξια, παπούτσια, ρούχα, τσάντες, γυαλιά ηλίου, κομμωτήρια, γυμναστήρια, πλαστικές σακούλες γεμάτες ψώνια, κωλάδικα, τρία κουτσούβελα παρκαρισμένα στη γιαγιά ή στη σριλανκέζα. Ταξίδια για ψώνια. Λεφτά. Οικονομική σταθερότητα.
Νομίζω όμως ότι η Κύπρος αποτελεί ένα (πιθανό) μέλλον της Ελλάδας και με έναν άλλο τρόπο: μείναμε, που λέτε, και επισήμως από νερό. Μέχρι πέρσι δίναν άδειες για γήπεδα γκολφ. Παντού βλέπεις πισίνες, ακόμα και στα 10 μέτρα από τη θάλασσα. Βεβαίως έχουμε ανομβρία εδώ και τέσσερα χρόνια, αλλά η κυβέρνηση του Δακρυσμένου Εθνάρχου "περίμενε ότι θα βρέξει". Έτσι λένε, τουλάχιστον, δεν πρέπει να παίρνει κανείς τοις μετρητοίς ό,τι ακούει στη Μεγαλόνησο (ή από τα ΜΜΕ της Ελλάδας...). Πάντως δεν έκαναν τίποτα, κάτι εργοστάσια αφαλάτωσης τα άφησαν στα χαρτιά.
Τα σαΐνια της νέας κυβέρνησης, που παρέλαβαν χάος, σκέφτηκαν να φέρουνε νερό με τάνκερ από τον Λίβανο, μέχρι που κυκλοφόρησε ότι είναι πήχτρα στα τοξικά. Τώρα, λέει, θα φέρουν από την Ελλάδα. Μάλιστα σκέφτονται να φτιάξουν υποθαλάσσιο αγωγό (από την Ελλάδα). Η γεωργική παραγωγή ήδη έχει καταστραφεί εκτενώς, εκτός από την Πάφο (αυτοί έχουνε νερό,
Οι υπόλοιποι υδροδοτούμαστε στάγδην για οχτώ ώρες μέρα παρά μέρα: αν και όλα τα σπίτια έχουνε δεξαμενές, η στάθμη δεν ανεβαίνει παντού αρκετά για να τις γεμίσει. Η φίλη μου η Μαρία πλένεται στο γυμναστήριο.
Σήμερα ανακοινώσαν ότι κι αυτές οι οχτώ ώρες δεν είναι ρεαλιστικές. Στεγνώσαμε.
Όσοι λοιπόν ονειρεύονται την κυπριακή ουτοπία, με δεδομένη την επιδεξιότητα και την αξιοπιστία των ηγεσιών μας στην Ελλάδα, να προσέξουνε μην τους προκύψει μόνον ως προς τη λειψυδρία.
Τρίτη 15 Απριλίου 2008
Former Yugoslav Republic of Montenegro
(Ένα "μαντάρα ποστ".)
Δεν έχω κόλλημα με το Μακεδονικό. Ο βαλκανικός ακάλυπτος της Ελλάδας (εκεί όπου τινάζουμε τις κουρελούδες κι όπου τρώνε πίτες, κρέατα, βουτύρατα και μπούκοβο) με συναρπάζει, τον αγαπώ σαν τοπίο, αλλά μου είναι τόσο ξένος ίσως όσο και η Κύπρος.
Το Μακεδονικό είναι τελικά πρόβλημα-οπερέττα, όπως τα Ευαγγελικά και τα Ορεστειακά. Πρόκειται μάλιστα (για την Ελλάδα) για ακόμα πιο οπερεττικό πρόβλημα, αφού (δόξα Σοι ο Θεός) δε σκοτώθηκε κανένας εξαιτίας αυτής της διένεξης. Όλος ο κόσμος ξέρει (στον βαθμό που ασχολείται) πού είναι η Μακεδονία, ποιοι είναι Μακεδόνες, ποιοι μιλάνε μακεδονικά -- και ότι η Ελλάς έχει κάποιες αντιρρήσεις. Εμείς παίζουμε τη λατέρνα ωσάν τον Αυλωνίτη, που λένε τα Ημισκούμπρια. Άλλωστε, όταν μπορούσαμε να επιβάλουμε (ηγεμονικά, όπως είπε ένας διαδηλωτής στα Σκόπια χτες βράδυ, αλλά εύκολα) μια αξιοπρεπή ονομασία τύπου 'Μακεδονία του Βαρδάρη', εμείς διαλέξαμε το 'FYROM'. Όταν ο πρεσβευτής (ω, μπαρδόν, 'επιτετραμμένος') της Ακατονομαστίας είπε
Έχω κουραστεί να ασχολούμαι με αυτό το ζήτημα λοιπόν. Όπως είπα, ζούμε στον κόσμο της Κουκουρούκου και τσακωνόμαστε χωρίς λόγο. Η χώρα κάνει διπλωματία άνευ αντικειμένου: αντί να κοιτάξει να ισχυροποιήσει τη θέση της (ή ό,τι κάνει η διπλωματία, τέλος πάντων) και να κερδήση τον κόσμον όλον (και ζημιωθή την ψυχήν αυτής), ασχολείται με το να μαζέψει τον αμάζευτο. Παράλληλα, οι οργανικοί διανοούμενοί μας κορυβαντιούν -- και νομίζουν κι ότι είναι αντι-ιμπεριαλιστές κιόλας.
Ο λόγος που τελικά βαυκαλίζομαι είναι ότι -- κατά βάθος -- είμαι πατριώτης. Κατά βάθος ζηλεύω τους Ισπανούς, που στο τέλος θα γίνουν άνθρωποι, δηλαδή, έτσι πώς πάνε. Κατά βάθος θέλω να μην κάνει (πια) η Ελλάδα όσα διαπράττουν οι άλλοι ή όσα κακώς διέπραξε στο παρελθόν. Ονειρεύομαι, δηλαδή.
Καλός μαλάκας κι εγώ, δηλαδή.
Δεν έχω κόλλημα με το Μακεδονικό. Ο βαλκανικός ακάλυπτος της Ελλάδας (εκεί όπου τινάζουμε τις κουρελούδες κι όπου τρώνε πίτες, κρέατα, βουτύρατα και μπούκοβο) με συναρπάζει, τον αγαπώ σαν τοπίο, αλλά μου είναι τόσο ξένος ίσως όσο και η Κύπρος.
Το Μακεδονικό είναι τελικά πρόβλημα-οπερέττα, όπως τα Ευαγγελικά και τα Ορεστειακά. Πρόκειται μάλιστα (για την Ελλάδα) για ακόμα πιο οπερεττικό πρόβλημα, αφού (δόξα Σοι ο Θεός) δε σκοτώθηκε κανένας εξαιτίας αυτής της διένεξης. Όλος ο κόσμος ξέρει (στον βαθμό που ασχολείται) πού είναι η Μακεδονία, ποιοι είναι Μακεδόνες, ποιοι μιλάνε μακεδονικά -- και ότι η Ελλάς έχει κάποιες αντιρρήσεις. Εμείς παίζουμε τη λατέρνα ωσάν τον Αυλωνίτη, που λένε τα Ημισκούμπρια. Άλλωστε, όταν μπορούσαμε να επιβάλουμε (ηγεμονικά, όπως είπε ένας διαδηλωτής στα Σκόπια χτες βράδυ, αλλά εύκολα) μια αξιοπρεπή ονομασία τύπου 'Μακεδονία του Βαρδάρη', εμείς διαλέξαμε το 'FYROM'. Όταν ο πρεσβευτής (ω, μπαρδόν, 'επιτετραμμένος') της Ακατονομαστίας είπε
Ποτέ δεν αρνήθηκα πρόκληση με το προσωρινό όνομα, παρά την προσβλητική του φύση και δεν δέχτηκα ποτέ πρόσκληση με το ακρώνυμο FYROM, το οποίο είναι ακόμα πιο προσβλητικό και άνευ νοήματος...το δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ (η τελευταία νησίδα σωφροσύνης στην ελληνική τηλεόραση μέχρι πρόσφατα) τον έλουσε πατόκορφα. Μα πράγματι, πρόκειται για προσβλητική ονομασία: ποια χώρα αποκαλείται με προσδιορισμό της πρότερης πολιτικής της κατάστασης; Ακόμα και το Κοσσυφοπέδιο (με την εξαμβλωματική του σημαία -- θυμηθείτε τι είδους κράτη βάζουν χάρτες στη σημαία τους) λέγεται 'Κόσοβο', όχι 'πρώην σερβική αυτόνομη επαρχία Κοσσυφοπεδίου και Μετοχίων' (πάντως λεγότανε 'ΚοσΜέτ' επί Τίτο, ίσως για να ακούγεται όπως το 'ΚολΧόζ').
Έχω κουραστεί να ασχολούμαι με αυτό το ζήτημα λοιπόν. Όπως είπα, ζούμε στον κόσμο της Κουκουρούκου και τσακωνόμαστε χωρίς λόγο. Η χώρα κάνει διπλωματία άνευ αντικειμένου: αντί να κοιτάξει να ισχυροποιήσει τη θέση της (ή ό,τι κάνει η διπλωματία, τέλος πάντων) και να κερδήση τον κόσμον όλον (και ζημιωθή την ψυχήν αυτής), ασχολείται με το να μαζέψει τον αμάζευτο. Παράλληλα, οι οργανικοί διανοούμενοί μας κορυβαντιούν -- και νομίζουν κι ότι είναι αντι-ιμπεριαλιστές κιόλας.
Ο λόγος που τελικά βαυκαλίζομαι είναι ότι -- κατά βάθος -- είμαι πατριώτης. Κατά βάθος ζηλεύω τους Ισπανούς, που στο τέλος θα γίνουν άνθρωποι, δηλαδή, έτσι πώς πάνε. Κατά βάθος θέλω να μην κάνει (πια) η Ελλάδα όσα διαπράττουν οι άλλοι ή όσα κακώς διέπραξε στο παρελθόν. Ονειρεύομαι, δηλαδή.
Καλός μαλάκας κι εγώ, δηλαδή.
Κυριακή 13 Απριλίου 2008
Eu sou assim
στον Αρτέμη Κουκουζέλη
Τα μουσικά μου γούστα είναι μια μεγάλη και πονεμένη ιστορία. Δε σκαμπάζω καθόλου από θεωρία της μουσικής (αν και υπάρχουν απόφοιτοι ωδείων που... άσε, σκάω) και ακούω μουσική όπως τρώω: με δοκιμή και πλάνη. Όπως όμως και με το φαγητό, υπάρχουνε πράγματα που δε ζυγώνω (τουλάχιστον για τα τεριρέμ και τον πτωχοαλαζόνα τα έχουμε πει).
Επίσης δε μου πολυαρέσουν τα (πολύ) ελαφρά, τα (πολύ) μονότονα και τα προβλέψιμα πράματα, όταν μπορώ δηλαδή να συμπληρώσω τη μουσική φράση ή να προβλέψω με επιτυχία το στιχάκι. (Μια εξαίρεση κάνω για την τρανς, αυτό όμως είναι άλλο ποστάκι.) Γι' αυτό λοιπόν αποφεύγω τις λαουντζιές και τα αεριούχα δροσιστικά.
Όταν ο Μαίανδρος (παλιός μπλογκάς -- αυτός το 'κλεισε κι ησύχασε όμως) μάς έφερε κάτι μποσανόβες ψιλοξίνισα. Πλην όμως, είχα πρόσφατα δει ένα ντοκυμαντέρ για τον Vinicius de Moraes, οπότε είπα, δεν κάθομαι να ακούσω το σιντί; Η νεοαποκτημένη ανοχή μου απέναντι σε πιο θερινά-πλαζάτα ακούσματα εικάζεται πάντως ότι οφείλεται και στην έκθεσή μου στην ψυχοτρόπο ουσία θασκασαλίνη -- ωστόσο ποτές δεν πρέπει να μπερδεύουμε τα μετάλλια με τις ντόπες.
Ακούω το σιντί και κολλάω με το Meu Mundo e Hoje (το οποίο είναι κλασσικό άσμα, απ' ό,τι μου λένε κάτι βραζιλοθρεμμένοι, κάτι σαν το 'τα ματόκλαδά σου λάμπουν' της Βραζιλίας), εδώ με την Eliete Negreiros. Σας το προσφέρω.
Οι στίχοι τώρα. Τα πορτογαλικά μου είναι, ε... ναι. Οπότε, θα σας κάνω μια μερική ελεύθερη μετάφραση από όσα πιάνω, σαν να πρόκειται για σπάραγμα από σκωροφαγωμένο χειρόγραφο ή για κάτι γραμμένο στη Γραμμική Βήτα. Έτσι βγάζανε παλιά στίχους από εγγλέζικα τραγούδια. Άμα μπορείτε, βοηθάτε
Τα μουσικά μου γούστα είναι μια μεγάλη και πονεμένη ιστορία. Δε σκαμπάζω καθόλου από θεωρία της μουσικής (αν και υπάρχουν απόφοιτοι ωδείων που... άσε, σκάω) και ακούω μουσική όπως τρώω: με δοκιμή και πλάνη. Όπως όμως και με το φαγητό, υπάρχουνε πράγματα που δε ζυγώνω (τουλάχιστον για τα τεριρέμ και τον πτωχοαλαζόνα τα έχουμε πει).
Επίσης δε μου πολυαρέσουν τα (πολύ) ελαφρά, τα (πολύ) μονότονα και τα προβλέψιμα πράματα, όταν μπορώ δηλαδή να συμπληρώσω τη μουσική φράση ή να προβλέψω με επιτυχία το στιχάκι. (Μια εξαίρεση κάνω για την τρανς, αυτό όμως είναι άλλο ποστάκι.) Γι' αυτό λοιπόν αποφεύγω τις λαουντζιές και τα αεριούχα δροσιστικά.
Όταν ο Μαίανδρος (παλιός μπλογκάς -- αυτός το 'κλεισε κι ησύχασε όμως) μάς έφερε κάτι μποσανόβες ψιλοξίνισα. Πλην όμως, είχα πρόσφατα δει ένα ντοκυμαντέρ για τον Vinicius de Moraes, οπότε είπα, δεν κάθομαι να ακούσω το σιντί; Η νεοαποκτημένη ανοχή μου απέναντι σε πιο θερινά-πλαζάτα ακούσματα εικάζεται πάντως ότι οφείλεται και στην έκθεσή μου στην ψυχοτρόπο ουσία θασκασαλίνη -- ωστόσο ποτές δεν πρέπει να μπερδεύουμε τα μετάλλια με τις ντόπες.
Ακούω το σιντί και κολλάω με το Meu Mundo e Hoje (το οποίο είναι κλασσικό άσμα, απ' ό,τι μου λένε κάτι βραζιλοθρεμμένοι, κάτι σαν το 'τα ματόκλαδά σου λάμπουν' της Βραζιλίας), εδώ με την Eliete Negreiros. Σας το προσφέρω.
Οι στίχοι τώρα. Τα πορτογαλικά μου είναι, ε... ναι. Οπότε, θα σας κάνω μια μερική ελεύθερη μετάφραση από όσα πιάνω, σαν να πρόκειται για σπάραγμα από σκωροφαγωμένο χειρόγραφο ή για κάτι γραμμένο στη Γραμμική Βήτα. Έτσι βγάζανε παλιά στίχους από εγγλέζικα τραγούδια. Άμα μπορείτε, βοηθάτε
Eu sou assim, quem quiser gostar de mim eu sou assim.
Eu sou assim, quem quiser gostar de mim eu sou assim.
Meu mundo é hoje não existe amanhã pra mim
Eu sou assim, assim morrerei um dia.
Não levarei arrependimentos nem o peso da hipocrisia.
Tenho pena daqueles que se agaixam até o chão
Enganando a si mesmo por dinheiro ou posição
Nunca tomei parte desse enorme batalhão,
Pois sei que além de flores, nada mais vai no caixão.
Eu sou assim, quem quiser gostar de mim eu sou assim.
Έτσι ειμαι εγώ, για όποιον θε να μάθει, έτσι είμαι εγώ
Έτσι ειμαι εγώ, για όποιον θε να μάθει, έτσι είμαι εγώ
Για το σήμερα ζω και για μένα αύριο δεν υπάρχει
Έτσι είμαι εγώ κι έτσι μια μέρα θα πεθάνω.
Δε σηκώνω μεταμέλειες ούτε το βάρος της υποκρισίας.
[...]
Να πουλιέμαι για τα λεφτά ή τις τιμές τους
Ποτέ δεν πρόκειται να μπω σ' αυτό το πανηγύρι
[...]
Έτσι ειμαι εγώ, για όποιον θε να μάθει, έτσι είμαι εγώ
Δευτέρα 7 Απριλίου 2008
Πέμπτη 3 Απριλίου 2008
Ζυγιστική λεπτομέρεια
Για κάποιους, η πληθυσμιακή σύνθεση της ελληνικής Μακεδονίας πριν 80 χρόνια είναι αδιάφορη, μετράει μόνο το ότι σήμερα δεν έχει μείνει Εβραίος, Βούλγαρος ή Σλαβομακεδόνας ("μια χούφτα ντόπιοι που μιλάνε ντόπικα / pu nashe").
Πολλοί από τους παραπάνω, όμως, κόπτονται και οιμώζουν για την πληθυσμιακή αλλοίωση του Κοσσυφοπεδίου τα τελευταία 80 χρόνια.
Πολλοί από τους παραπάνω, όμως, κόπτονται και οιμώζουν για την πληθυσμιακή αλλοίωση του Κοσσυφοπεδίου τα τελευταία 80 χρόνια.
Τετάρτη 2 Απριλίου 2008
Μικρή νεκρολογία για ένα οδόφραγμα
Αύριο 3 Απριλίου στις 9 το πρωί θα ανοίξει το οδόφραγμα της Οδού Λήδρας στη Λευκωσία.
Το οδόφραγμα, το οποίο έστησαν οι δικοί μας το 1963, ήτανε για χρόνια το μόνο αξιοθέατο της Λευκωσίας (τώρα δεν έχει μείνει κανένα, εκτός ίσως από το άγαλμα του Μπάτμαν): έφερναν με τα πούλμαν τους τουρίστες από την Αγιάναπα, τη Λεμεσό και την Πάφο για να δούνε τον δρόμο που κοβότανε στη μέση, το δράμα της διαιρεμένης πρωτεύουσας, μετά τους τάιζαν κυπριακό σουβλάκι και τους ξαπέστελναν από κει που 'ρθαν.
Πραγματικά ήτανε φρικτό θέαμα (για όποιον τουλάχιστον δεν έχει δει την κλειστή πόλη της Αμμοχώστου, το Βαρώσι -- ακόμα και στο γεωπολιτικό γκραν-γκινιόλ υπάρχουν διαβαθμίσεις), τα δύο πρώτα χρόνια μου εδώ με ενοχλούσε και με πονούσε.
Αφήνω κατά μέρος τις αναλύσεις και τις βιωματικές παλάβρες. Ελπίζω στο νέο άνοιγμα της πράσινης γραμμής, στο κέντρο της πόλης, να αρχίσει να ξαναζεί η πόλη αυτή (της οποίας το χιλιομετρικό σημείο μηδέν είναι πάντα "από κει", στην Πλατεία Σαραγιού / Ατατούρκ). Ελπίζω ο κοινός χώρος που θα δημιουργηθεί (όπως πάρα πολύ εύστοχα επισήμανε ο Γρηγόρης Ιωάννου) να γίνει χώρος (επανα)σύνδεσης κι όχι απλώς (επανα)προσέγγισης: άλλωστε, μετά την αγυρτεία του 2004, τα περιθώρια είναι πια στενά: είτε οι δύο κοινότητες θα συνυπάρξουν, είτε θα αποκτήσουμε κι άλλα κρατίδγια δίπλα στο Μαυροβούνιο, το Κοσσυφοπέδιο, την Αμπχαζία και την Οσσετία...
Κυριακή 30 Μαρτίου 2008
Θαρρώ πεινώ, μα εγώ διψώ, μα δε διψώ: νυστάζω
Τι θαυμάσιος μήνας! Παρότι δεν έπεσε στάλα βροχή εδώ κάτω, ερωτικά υπήρξε πολύ ανοιξιάτικος ("αυτή η άνοιξη μπορεί να κρατήσει για πάντα", που έλεγαν και οι έρμοι οι Τσέχοι το 1968, για άλλους λόγους βεβαίως). Παρότι δούλεψα σα σκυλί, δεν αποπεράτωσα ούτε κλάσμα όσων με κοιτάνε κατάματα από τη λίστα με τα κρίματα, αντίγραφα της οποίας έχω παντού (πώς είναι στο 'Εργαστήριο του δόκτορος Μαμπούζε Καλγκάρι', όπου ο Μαμπούζε έχει γεμίσει το κελί του τρελάδικου σημειώσεις; κάπως έτσι). Όμως εδώ γράψαμε μπόλικα (τρία ποστ ο Ρακάσα, παρακαλώ): τι σινεμά, τι αγιογραφίες, τι πόρνοι, τι θέατρο, τι αυτοσαρκασμός, τι μακεδονομαχίες, τι επέτειοι, τι meme... Ας αφήσουμε λοιπόν τον Μάρτιο με ένα γλυκό τραγουδάκι, το οποίο μού έχει κολλήσει αντικαθιστώντας το προηγούμενο.
Σας δίνω λοιπόν το πανέμορφο 'Σαν την αγάπη την κρυφή', μελοποιημένα δημοτικά δίστιχα από τον Δημ. Παπαδημητρίου με την Ελ. Αρβανιτάκη. Μου έχει σφηνωθεί αρμονικά αυτή η πρώτη γεφυρούλα όπου παίζουνε μαζί κιθάρα, πιάνο και άρπα (κολπάκι που δίδαξε ο Φιλ Σπέκτορ). Δυστυχώς στη δεύτερη και στην τρίτη βάζει ο ανοικονόμητος στην ενορχήστρωση και κάτι πίφερα / σουραύλια / φλαμπούτσες και μας τα χαλάει.
*
Μπόνους: Παρότι σιχαίνομαι τον Καζαντζίδη (τα είπαμε αυτά), σας προσφέρω αυτό το τραγούδι του. Όχι όμως για καλό. Έτσι, προσοχή, μην το ανοίξετε αν
α) είσθε με τον σ. Χριστόφια (κανείς δεν παραδέχεται ότι τον ψήφισε, μα αυτό το 53% από πού βγήκε;)
β) είσθε ευαίσθητος νοσταλγός του 'αξίου της πατρίδος' (μια στιγμή να φτύσω) Γρίβα
γ) δεν ξέρετε ποιοι είναι οι παραπάνω κύριοι αλλά έχετε ευερέθιστα νεύρα
δ) δεν καταλαβαίνετε από ειρωνεία
Το αφιερώνω σε τρία αστέρια του κυπριακού μπλογκαρίσματος: Aceras Anthropophorum, Γιώργο Στρατή (που κωλοβαράει εσχάτως) και τον σατανικό Noullis.
Σας δίνω λοιπόν το πανέμορφο 'Σαν την αγάπη την κρυφή', μελοποιημένα δημοτικά δίστιχα από τον Δημ. Παπαδημητρίου με την Ελ. Αρβανιτάκη. Μου έχει σφηνωθεί αρμονικά αυτή η πρώτη γεφυρούλα όπου παίζουνε μαζί κιθάρα, πιάνο και άρπα (κολπάκι που δίδαξε ο Φιλ Σπέκτορ). Δυστυχώς στη δεύτερη και στην τρίτη βάζει ο ανοικονόμητος στην ενορχήστρωση και κάτι πίφερα / σουραύλια / φλαμπούτσες και μας τα χαλάει.
*
Μπόνους: Παρότι σιχαίνομαι τον Καζαντζίδη (τα είπαμε αυτά), σας προσφέρω αυτό το τραγούδι του. Όχι όμως για καλό. Έτσι, προσοχή, μην το ανοίξετε αν
α) είσθε με τον σ. Χριστόφια (κανείς δεν παραδέχεται ότι τον ψήφισε, μα αυτό το 53% από πού βγήκε;)
β) είσθε ευαίσθητος νοσταλγός του 'αξίου της πατρίδος' (μια στιγμή να φτύσω) Γρίβα
γ) δεν ξέρετε ποιοι είναι οι παραπάνω κύριοι αλλά έχετε ευερέθιστα νεύρα
δ) δεν καταλαβαίνετε από ειρωνεία
Το αφιερώνω σε τρία αστέρια του κυπριακού μπλογκαρίσματος: Aceras Anthropophorum, Γιώργο Στρατή (που κωλοβαράει εσχάτως) και τον σατανικό Noullis.
Παρασκευή 28 Μαρτίου 2008
Κόκκινα φανάρια
Είναι από τις λίγες φορές που δεν ξέρω από πού να αρχίσω. Είπα να ασχοληθώ αργότερα με το θέμα, πρώτον για να μη γράψω εν θερμώ, δεύτερον γιατί υποθέτω ότι (δικαιολογημένα) όσοι διαβάσουν αυτό το ποστ θα με ψέξουν ότι κάπως καθυστερημένα ανακάλυψα κι εγώ το μπικ. Αλλά δεν μπορώ.
Ας αρχίσω με 'αγανάχτηση'. Πάντα πιάνει στον τόπο μας η αγανάχτηση.
Αισθάνομαι λοιπόν αγανάχτηση σαν Έλληνας και σινεφίλ που έπρεπε να φτάσω 35 χρονών για να δω ίσως την καλύτερη ελληνική ταινία που έχει γίνει ποτέ. Διευκρινίζω: η συγκλονιστική αποκάλυψη της ηλικίας μου (η οποία, είμαι βέβαιος, προκαλεί ρίγη και λιποθυμικά επεισόδια), μπορεί να είναι πραγματική μπορεί και να μην είναι. Άλλωστε ποιος είμαι εγώ; Ένας ψευδώνυμος χαβαλές χωρίς το θάρρος που συνοδεύει την παρρησία.
Έπρεπε λοιπόν να φτάσω στην ηλικία αυτή για να δω τα Κόκκινα Φανάρια. Η ταινία είναι συγκλονιστική. Γιατί κανείς δε μου το είχε πει; Γιατί στον κανόνα του ελληνικού σινεμά έχουμε άλλα κι άλλα; (ευτυχώς έχουμε τη Στέλλα)
Τα Κόκκινα Φανάρια λοιπόν.
Πρώτα-πρώτα, η ταινία είναι πανάκριβη και της φαίνεται: σωστά σκηνικά, άψογη (για ελληνική ταινία) ηχοληψία, κινηματογραφία και φωτογραφία προσεγμένες, απίστευτη προσοχή στη λεπτομέρεια (ακόμα και στις σκηνές κομπάρσων), αμερικανοί χαρακτήρες που μιλάν αμερικάνικα και γερμανοί που μιλάνε γερμανικά, σε μια κινηματογραφική βιομηχανία όπου ο Μούτσιος, ο Κομνηνός, ο Φυσσούν, ο Κατρανίδης και ο Ντίνος Καρύδης ήταν οι ξένοι για όλες τις δουλειές.
Δεύτερον, περιέχει συσσώρευση υποκριτικού ταλέντου σε βαθμό ασφυξίας. Δηλαδή εκεί μέσα ο Φούντας και ο Κατράκης είναι οι πιο αδύναμοι στο παίξιμο (για να καταλάβετε). Δεν ήξερα τίποτα για την ταινία, και καθώς εμφανίζονταν οι ηθοποιοί με πιάνανε ρίγη που μεταφράζονταν σε νευρικά γέλια. Μέχρι και ο Παπαμιχαήλ και η Ανουσάκη δίνουνε ρεσιτάλ. Επίσης, ο σκηνοθέτης, ο Βασίλης Γεωργιάδης, καταφέρνει να βάλει όλους αυτούς τους ηθοποιούς να παίξουνε μαζί κι όχι παράλληλα.
Τρίτον, η κάμερα έχει διδαχθεί πολλά από το καδράρισμα και από την κίνηση και στον Πολίτη Κέιν (λόγου χάρη) αλλά και στο νουβέλ βαγκ. Η ταινία λειτουργεί κινηματογραφικά. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που πήγε καλά εκτός Ελλάδος: κλείστε τον ήχο στον πολύχρυσο Ελ Γκρέκο και τι βλέπετε; Ωραία κάδρα. Κλείστε τον ήχο στα Κόκκινα Φανάρια και τι βλέπετε; Την ανθρώπινη κατάσταση.
Τέταρτον, η ταινία είναι οργανωμένη χωροταξικά: δεν αποτελεί απλώς μια ιστορία που ξετυλίγεται κάπου, παρά αρθρώνεται πάνω σε και γύρω από χώρους: σκάλες -- ιδίως τη σκάλα του Μπαρ Φρύνη, το πάτωμα, το ταξί, τον δρόμο, το λούνα παρκ. Ποιος ανεβαίνει τη σκάλα, πώς την ανεβαίνει (ή την κατεβαίνει), ποιος κρύβεται πίσω από το μπαρ: εκεί βρίσκονται οι σπόνδυλοι του έργου.
Πέμπτον, οι διάλογοι. Εντάξει, είναι βασισμένο σε θεατρικό. Εντάξει, υπάρχει ο ποιητισμός της εποχής (για να το παίξω πετεφρής, ένας θεός ξέρει τι θα προσάπτουνε στο ύφος μας το 2048). Αλλά, φίλοι μου, οι διάλογοι συνέχονται από αληθοφάνεια και ρεαλιστική φυσικότητα (το πιο περίτεχνο και στριφνό τέχνασμα). Ειδικά για ελληνικό κινηματογράφο, ο οποίος παράγει κατά συρροήν ταινίες όπου οι στημένοι, ψευδοποιητίζοντες, πομπώδεις ή μπαγιάτικα ψευτομοντέρνοι διάλογοι σε κάνουν να θες να σηκωθείς όρθιος και να φασκελώνεις αλύπητα. Αλύπητα όμως.
Έκτον, η ταινία έχει χαρακτήρες. Όχι τύπους. Όχι καρικατούρες. Με στοίχειωσε η Ηρώ Κυριακάκη, η υπηρέτρια (ακόμα ανατριχιάζω -- δεν μπορώ καν να γράψω γι' αυτήν), με κατέπληξε στο τέλος ο χαρακτήρας του Φούντα, του νταβά. Όσο για τη Μαντάμ Παρί της Διαμαντίδου, ε, είπαμε, δεν είχα δει την ταινία: δε ζω και πίσω από τον ήλιο.
Έβδομον: περιεχόμενο. Η ταινία, που βγήκε το 1963, αντιμετωπίζει την πορνεία και τις πόρνες με τρόπο που δε βγάζει τον πατερναλισμό, τον οίκτο ή τη μυθοποίηση προς τα οποία τείνουνε συνήθως τα έργα που καταπιάνονται με αυτή τη θεματολογία. Έχοντας δει εκατοντάδες ελληνικές ταινίες, περίμενα στη γωνία το κήρυγμα, την τσιρίδα, τον φτηνό διδακτισμό. Πουθενά. Μπορεί και να μην πρόσεξα. Αν κάνουμε ένα άλμα στον 21ο αιώνα, βρίσκουμε λ.χ. το παιδαριώδες Hardcore (δυο μικρές βγαίνουνε στο κλαρί, η μία γίνεται σταρ γιατί είναι ξέκωλο, η άλλη τζάνκι κι ερείπιο της ζωής). Τα Κόκκινα Φανάρια, βεβαίως, έχουν την πολιτική τους (πατριαρχία, καταπίεση της γυναίκας, υποκρισία κτλ.) και διαθέτουν ξεκάθαρο ιστορικό πλαίσιο: δεν είναι απολίτικο μελό (αν είναι μελό) ούτε ανιστορικό λαβ στόρυ. Επίσης, για να δούμε πόσο πίσω έχουμε πάει. Σε μια ταινία του 1963 που έκοψε 500.000 εισιτήρια έχουμε (με ορολογία της εποχής):
α. αράπη αμερικάνο να ερωτοτροπεί με ελληνοπούλα (κατάλευκη, σαφώς). Κανένας από τους δύο δε μαθαίνουμε να κόλλησε σκουλαμέντο ή να τον τριχοτόμησε αλυσοπρίονο.
β. σκηνή όπου η Μαντάμ Παρί είναι στο τσακ να κάνει το πλακομούνι με την καινούργια, αλλά τους διακόπτει ο σωματέμπορας Φούντας. Βλέπουμε γυμνή τη μικρή Ανουσάκη και μετά ο νταβάς κλειδώνει την πόρτα και σβήνει το φως. Επειδή δεν ξέρω πώς λεγόταν το τρίο το 1963, να πω ότι αντιλαμβάνεστε την τόλμη και τη δύναμη μιας τέτοιας σκηνής τότε (ή τώρα). Για να συγκρίνουμε τη σκηνή με άλλη σκηνή στρωσίματος καινούργιας στο ελληνικό σινεμά, στο Hardcore βλέπουμε τον χοντρομαστρωπό να αλείφει έναν μαύρο όλισβο (το ντίλντο, ντε) με βαζελίνη. Τι να σου πω, ανατριχιάσαμε.
γ. ιερόδουλες να ξεκατινιάζονται (πώς θα το έλεγαν αυτό τότε;) και να βρίζονται με τσιρίδες μεταξύ τους, κάτι που οπωσδήποτε προκαλούσε τις ευαισθησίες των νοικοκυραίων (της εποχής εκείνης).
δ. οι πελάτες είναι σεξιστικά γουρούνια (λ.χ. παντρεμένοι που τους βρωμάει η κυρά τους 'κουζινίλα') ή λιάρδα ναυτόπουλα -- όταν δεν είναι νταβατζήδες οι ίδιοι -- αλλά ποτέ καρικατούρες. Έτσι, έχουμε κι έναν Γεωργίτση παθιασμένο αλλά αφελή και δειλό. Έχουμε και τον κλασικό μοναχικό πελάτη (καπετάνιο Κατράκη) που ψάχνει αυτό που πια λέμε girlfriend experience ή gfe.
Σε πιο υποκειμενικό επίπεδο, η ταινία με κατέσφαξε γιατί διαθέτει έναν τρόπο ευαισθησίας και λυρισμού που απηχεί μέσα μου, αντηχεί και με συντονίζει. Στο πρώτο τραγούδι της Καρέζη, το ρουμάνικο της βροχής, έμεινα με το στόμα ανοιχτό. Στο δεύτερο (με την κιθάρα), έλιωσα. Κανονικά.
Τέλος, η ταινία επεξεργάζεται την πρόκληση, τη σαγήνη, τον ερεθισμό και την επιθυμία όπως την καταλαβαίνω και όπως τη νιώθω εγώ. Έχει, συν τις άλλοις, τα φετίχ μου. Προς τις κυρίες που ενδεχομένως θα προσπαθήσουν: σημειώστε το φόρεμα με το σκίσιμο στο πλάι (και τις κάλτσες) της Καρέζη καθώς κατεβαίνει τη σκάλα, πριν τη δει ο Παπαμιχαήλ. Δηλαδή θα ήμουν οπωσδήποτε πελάτης του εν λόγω μαγαζιού φάτσα στο White Horse. Ιδίως άμα έπαιζε πότε-πότε κι ο Ζαμπέτας.
(Ερώτηση: γιατί έκτοτε τον ελληνικό κινηματογράφο τον έχει πάρει ο διάολος; Φταίει ο ηθικισμός και ο πουριτανισμός που έφεραν η χούντα και η Αριστερά του ταγαριού; Δεν ξέρω. Δε θα το συζητήσω. Απλώς απελπίζομαι που η επόμενη ταινία που λέει κάτι πραγματικά δύσκολο και δυσάρεστο είναι το Από την Άκρη της Πόλης του Γιάνναρη αν και, συγκριτικά με τα Κόκκινα Φανάρια, πάρα πολύ δειλά. Ας μην το συζητήσουμε όμως αυτό...)
Ας αρχίσω με 'αγανάχτηση'. Πάντα πιάνει στον τόπο μας η αγανάχτηση.
Αισθάνομαι λοιπόν αγανάχτηση σαν Έλληνας και σινεφίλ που έπρεπε να φτάσω 35 χρονών για να δω ίσως την καλύτερη ελληνική ταινία που έχει γίνει ποτέ. Διευκρινίζω: η συγκλονιστική αποκάλυψη της ηλικίας μου (η οποία, είμαι βέβαιος, προκαλεί ρίγη και λιποθυμικά επεισόδια), μπορεί να είναι πραγματική μπορεί και να μην είναι. Άλλωστε ποιος είμαι εγώ; Ένας ψευδώνυμος χαβαλές χωρίς το θάρρος που συνοδεύει την παρρησία.
Έπρεπε λοιπόν να φτάσω στην ηλικία αυτή για να δω τα Κόκκινα Φανάρια. Η ταινία είναι συγκλονιστική. Γιατί κανείς δε μου το είχε πει; Γιατί στον κανόνα του ελληνικού σινεμά έχουμε άλλα κι άλλα; (ευτυχώς έχουμε τη Στέλλα)
Τα Κόκκινα Φανάρια λοιπόν.
Πρώτα-πρώτα, η ταινία είναι πανάκριβη και της φαίνεται: σωστά σκηνικά, άψογη (για ελληνική ταινία) ηχοληψία, κινηματογραφία και φωτογραφία προσεγμένες, απίστευτη προσοχή στη λεπτομέρεια (ακόμα και στις σκηνές κομπάρσων), αμερικανοί χαρακτήρες που μιλάν αμερικάνικα και γερμανοί που μιλάνε γερμανικά, σε μια κινηματογραφική βιομηχανία όπου ο Μούτσιος, ο Κομνηνός, ο Φυσσούν, ο Κατρανίδης και ο Ντίνος Καρύδης ήταν οι ξένοι για όλες τις δουλειές.
Δεύτερον, περιέχει συσσώρευση υποκριτικού ταλέντου σε βαθμό ασφυξίας. Δηλαδή εκεί μέσα ο Φούντας και ο Κατράκης είναι οι πιο αδύναμοι στο παίξιμο (για να καταλάβετε). Δεν ήξερα τίποτα για την ταινία, και καθώς εμφανίζονταν οι ηθοποιοί με πιάνανε ρίγη που μεταφράζονταν σε νευρικά γέλια. Μέχρι και ο Παπαμιχαήλ και η Ανουσάκη δίνουνε ρεσιτάλ. Επίσης, ο σκηνοθέτης, ο Βασίλης Γεωργιάδης, καταφέρνει να βάλει όλους αυτούς τους ηθοποιούς να παίξουνε μαζί κι όχι παράλληλα.
Τρίτον, η κάμερα έχει διδαχθεί πολλά από το καδράρισμα και από την κίνηση και στον Πολίτη Κέιν (λόγου χάρη) αλλά και στο νουβέλ βαγκ. Η ταινία λειτουργεί κινηματογραφικά. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που πήγε καλά εκτός Ελλάδος: κλείστε τον ήχο στον πολύχρυσο Ελ Γκρέκο και τι βλέπετε; Ωραία κάδρα. Κλείστε τον ήχο στα Κόκκινα Φανάρια και τι βλέπετε; Την ανθρώπινη κατάσταση.
Τέταρτον, η ταινία είναι οργανωμένη χωροταξικά: δεν αποτελεί απλώς μια ιστορία που ξετυλίγεται κάπου, παρά αρθρώνεται πάνω σε και γύρω από χώρους: σκάλες -- ιδίως τη σκάλα του Μπαρ Φρύνη, το πάτωμα, το ταξί, τον δρόμο, το λούνα παρκ. Ποιος ανεβαίνει τη σκάλα, πώς την ανεβαίνει (ή την κατεβαίνει), ποιος κρύβεται πίσω από το μπαρ: εκεί βρίσκονται οι σπόνδυλοι του έργου.
Πέμπτον, οι διάλογοι. Εντάξει, είναι βασισμένο σε θεατρικό. Εντάξει, υπάρχει ο ποιητισμός της εποχής (για να το παίξω πετεφρής, ένας θεός ξέρει τι θα προσάπτουνε στο ύφος μας το 2048). Αλλά, φίλοι μου, οι διάλογοι συνέχονται από αληθοφάνεια και ρεαλιστική φυσικότητα (το πιο περίτεχνο και στριφνό τέχνασμα). Ειδικά για ελληνικό κινηματογράφο, ο οποίος παράγει κατά συρροήν ταινίες όπου οι στημένοι, ψευδοποιητίζοντες, πομπώδεις ή μπαγιάτικα ψευτομοντέρνοι διάλογοι σε κάνουν να θες να σηκωθείς όρθιος και να φασκελώνεις αλύπητα. Αλύπητα όμως.
Έκτον, η ταινία έχει χαρακτήρες. Όχι τύπους. Όχι καρικατούρες. Με στοίχειωσε η Ηρώ Κυριακάκη, η υπηρέτρια (ακόμα ανατριχιάζω -- δεν μπορώ καν να γράψω γι' αυτήν), με κατέπληξε στο τέλος ο χαρακτήρας του Φούντα, του νταβά. Όσο για τη Μαντάμ Παρί της Διαμαντίδου, ε, είπαμε, δεν είχα δει την ταινία: δε ζω και πίσω από τον ήλιο.
Έβδομον: περιεχόμενο. Η ταινία, που βγήκε το 1963, αντιμετωπίζει την πορνεία και τις πόρνες με τρόπο που δε βγάζει τον πατερναλισμό, τον οίκτο ή τη μυθοποίηση προς τα οποία τείνουνε συνήθως τα έργα που καταπιάνονται με αυτή τη θεματολογία. Έχοντας δει εκατοντάδες ελληνικές ταινίες, περίμενα στη γωνία το κήρυγμα, την τσιρίδα, τον φτηνό διδακτισμό. Πουθενά. Μπορεί και να μην πρόσεξα. Αν κάνουμε ένα άλμα στον 21ο αιώνα, βρίσκουμε λ.χ. το παιδαριώδες Hardcore (δυο μικρές βγαίνουνε στο κλαρί, η μία γίνεται σταρ γιατί είναι ξέκωλο, η άλλη τζάνκι κι ερείπιο της ζωής). Τα Κόκκινα Φανάρια, βεβαίως, έχουν την πολιτική τους (πατριαρχία, καταπίεση της γυναίκας, υποκρισία κτλ.) και διαθέτουν ξεκάθαρο ιστορικό πλαίσιο: δεν είναι απολίτικο μελό (αν είναι μελό) ούτε ανιστορικό λαβ στόρυ. Επίσης, για να δούμε πόσο πίσω έχουμε πάει. Σε μια ταινία του 1963 που έκοψε 500.000 εισιτήρια έχουμε (με ορολογία της εποχής):
α. αράπη αμερικάνο να ερωτοτροπεί με ελληνοπούλα (κατάλευκη, σαφώς). Κανένας από τους δύο δε μαθαίνουμε να κόλλησε σκουλαμέντο ή να τον τριχοτόμησε αλυσοπρίονο.
β. σκηνή όπου η Μαντάμ Παρί είναι στο τσακ να κάνει το πλακομούνι με την καινούργια, αλλά τους διακόπτει ο σωματέμπορας Φούντας. Βλέπουμε γυμνή τη μικρή Ανουσάκη και μετά ο νταβάς κλειδώνει την πόρτα και σβήνει το φως. Επειδή δεν ξέρω πώς λεγόταν το τρίο το 1963, να πω ότι αντιλαμβάνεστε την τόλμη και τη δύναμη μιας τέτοιας σκηνής τότε (ή τώρα). Για να συγκρίνουμε τη σκηνή με άλλη σκηνή στρωσίματος καινούργιας στο ελληνικό σινεμά, στο Hardcore βλέπουμε τον χοντρομαστρωπό να αλείφει έναν μαύρο όλισβο (το ντίλντο, ντε) με βαζελίνη. Τι να σου πω, ανατριχιάσαμε.
γ. ιερόδουλες να ξεκατινιάζονται (πώς θα το έλεγαν αυτό τότε;) και να βρίζονται με τσιρίδες μεταξύ τους, κάτι που οπωσδήποτε προκαλούσε τις ευαισθησίες των νοικοκυραίων (της εποχής εκείνης).
δ. οι πελάτες είναι σεξιστικά γουρούνια (λ.χ. παντρεμένοι που τους βρωμάει η κυρά τους 'κουζινίλα') ή λιάρδα ναυτόπουλα -- όταν δεν είναι νταβατζήδες οι ίδιοι -- αλλά ποτέ καρικατούρες. Έτσι, έχουμε κι έναν Γεωργίτση παθιασμένο αλλά αφελή και δειλό. Έχουμε και τον κλασικό μοναχικό πελάτη (καπετάνιο Κατράκη) που ψάχνει αυτό που πια λέμε girlfriend experience ή gfe.
Σε πιο υποκειμενικό επίπεδο, η ταινία με κατέσφαξε γιατί διαθέτει έναν τρόπο ευαισθησίας και λυρισμού που απηχεί μέσα μου, αντηχεί και με συντονίζει. Στο πρώτο τραγούδι της Καρέζη, το ρουμάνικο της βροχής, έμεινα με το στόμα ανοιχτό. Στο δεύτερο (με την κιθάρα), έλιωσα. Κανονικά.
Τέλος, η ταινία επεξεργάζεται την πρόκληση, τη σαγήνη, τον ερεθισμό και την επιθυμία όπως την καταλαβαίνω και όπως τη νιώθω εγώ. Έχει, συν τις άλλοις, τα φετίχ μου. Προς τις κυρίες που ενδεχομένως θα προσπαθήσουν: σημειώστε το φόρεμα με το σκίσιμο στο πλάι (και τις κάλτσες) της Καρέζη καθώς κατεβαίνει τη σκάλα, πριν τη δει ο Παπαμιχαήλ. Δηλαδή θα ήμουν οπωσδήποτε πελάτης του εν λόγω μαγαζιού φάτσα στο White Horse. Ιδίως άμα έπαιζε πότε-πότε κι ο Ζαμπέτας.
(Ερώτηση: γιατί έκτοτε τον ελληνικό κινηματογράφο τον έχει πάρει ο διάολος; Φταίει ο ηθικισμός και ο πουριτανισμός που έφεραν η χούντα και η Αριστερά του ταγαριού; Δεν ξέρω. Δε θα το συζητήσω. Απλώς απελπίζομαι που η επόμενη ταινία που λέει κάτι πραγματικά δύσκολο και δυσάρεστο είναι το Από την Άκρη της Πόλης του Γιάνναρη αν και, συγκριτικά με τα Κόκκινα Φανάρια, πάρα πολύ δειλά. Ας μην το συζητήσουμε όμως αυτό...)
Πέμπτη 27 Μαρτίου 2008
Το κενό κι ο φράχτης
Όταν ήμουν μικρός χάζευα τους σχολικούς χάρτες. Οι γεωφυσικοί με μπερδεύανε γιατί δεν μπορούσα να διακρίνω τα σύνορα. Σα γνήσιο ελληνόπουλο ήθελα να έχω μια ξεκάθαρη εικόνα για το πού τελειώνει η πατρίδα μου. Οι πολιτικοί όμως χάρτες με παραμύθιαζαν: τοπωνύμια αλλόκοτα (τότε δεν ήξερα ότι τα περισσότερα ήταν πρόσφατα επινοημένα από εντεταλμένες επιτροπές), τα περίεργα σχήματα των νομών και τα χρώματά τους, η Κύπρος ένθετη κάτω δεξιά με τις πέντε επαρχίες της. Πιο πολύ από όλα με εντυπωσίαζε το μπεζ κενό που περιέβαλλε την Ελλάδα. Η θάλασσα ήτανε γαλάζια κι ομοιόμορφη, αυτό το καταλάβαινα, κι εμένα έτσι μού φαινόταν άλλωστε (ποτέ δεν την αγάπησα). Οι άλλες χώρες όμως γύρω από την Ελλάδα ήταν όλες μπεζ και απελπιστικά άδειες, με μια χούφτα πόλεις και κάποια ποτάμια (όπως ο Εργίνης στην 'Ευρωπαϊκή Τουρκία'). Μια έρημος.
Θα μπορούσε αυτή η εικόνα των σχολικών χαρτών να είναι μια μεταφορά για την αίσθηση του να είσαι Έλληνας, τουλάχιστον της γενιάς μου: εγκάτοικος μιας όασης πολυχρωμίας, ζωής, σημασίας, χαρακτηριστικών και χαρακτήρων μεταξύ της στείρας (κατά τον Όμηρο) θάλασσας και του πιο στείρου 'εξωτερικού'.
Το 'εξωτερικό'. Όταν ήμουν πιτσιρικάς δεν ταξίδευε πολύς κόσμος. Ήμουνα περίεργος πώς να είναι το αχανές εξωτερικό, η μπεζ έρημος των χαρτών. Όλες οι ιστορίες όσων έρχονταν από το εξωτερικό (ο γκασταρμπάιτερ, ο παππούς μετά τη Βουλγαρία και την Πόλη, ο πολιτικός πρόσφυγας από την Τασκένδη με το φθαρμένο γκρι κουστούμι, η Σκωτσέζα δασκάλα αγγλικών, η ξαδέρφη από τη Βοστώνη, η ιρλανδή σύζυγος του κυρίου Μπάμπη) σκιαγραφούσαν ή υπαινισσόντουσαν έναν τόπο κρύο, άνοστο, αφιλόξενο, στενόχωρο, βίαιο, χαοτικό και -- σίγουρα -- άσχημο: την μπεζ ομοιομορφία. Την ξενιτειά, με άλλα λόγια. Μια φορά, από το τρένο, είδα ένα τοπίο αλλόκοτο, βιομηχανικό. Ρώτησα ερεθισμένος τη μάνα μου αν αυτό που βλέπω εκεί μακριά είναι το εξωτερικό. "Όχι, μόλις περάσαμε τη Μαλακάσα." Κάποια χρόνια μετά, ήμουνα δέκα, πήγαμε στη Σάμο. Από το Ποσειδώνιο (Μουλλά-Μπραήμ) βλέπαμε την Τουρκία απέναντι. Μου έκανε εντύπωση: ήταν ακριβώς σαν τη Σάμο. Αλλά, βεβαίως, αυτά ήταν κάποτε δικά μας: του σογιού της μάνας μου, πιο συγκεκριμένα...
Η αίσθηση αυτή του να είσαι Έλληνας συντροφεύει ακόμα πολλούς. Είμαστε μια εύκρατη όαση στην άκρη της βαλκανικής των βαρβάρων και του κομμουνισμού (τότε). Ξέρουμε να ζούμε, ενώ στη Δύση πίνουν, αυτοκτονούν και πηδιούνται αδιακρίτως όλοι με όλες και όλους, για πλάκα, σαν τα ζώα. Και τα λοιπά, και τα λοιπά. Γι' αυτό και ο φράχτης που μάς περιβάλλει, τα σύνορα της χώρας, ήταν πάντα μια παχειά γραμμή στους χάρτες, ακόμα και στους γεωφυσικούς. Και στο μυαλό μας.
Τι εννοώ: ένας Αλβανός του νότου, γνωστός, μού έλεγε ότι επί Χότζα τούς έδειχναν τα δασωμένα βουνά πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας και τους έλεγαν για τους καημένους τους Έλληνες που πεινάνε, αφού τόση πολύτιμη γη την αφήνουνε χέρσα κι ακαλλιέργητη οι μοναρχοφασίστες που τους τυραννούν.
Έτσι είμαστε κι εμείς: ψυχολογικά μαντρωμένοι μέσα στην φράχτη, βλέπουμε μόνο το κομμάτι του έξω κόσμου που μπορούμε. Αλλά κι εκείνο το κομμάτι που βλέπουμε το παρερμηνεύουμε. Επιπλέον, ακόμα κι όταν ξεμυτάμε πέρα από τον φράχτη (ταξιδεύουμε πολύ περισσότερο πια), βλέπουμε το κενό, τη βρώμα, το έγκλημα, τον παλιόκαιρο...
Αυτά τα σκεφτόμουνα με αφορμή τις ειδήσεις από την Ελλάδα (της αξενίας, της διαφθοράς, της σκληρότητας, της φτώχειας, του στόμφου -- κουτουλού, κουτουλού, κουτουλού), που παρακολουθώ εδώ και τρία χρόνια.
Κυριακή 23 Μαρτίου 2008
Κύπρος: Μνήμη και αγάπη - Με τον φακό του Sraosha IV
Προηγούμενες δόσεις:
Ι, ΙΙ, επίμετρο της ΙΙ, ΙΙΙ.
Πάμε λοιπόν.
1.
Το πρώτο χωρίς σχόλιο:
2.
Από εκεί κοντά επίσης, προσέξτε την απόδοση του ελληνικού ονόματος 'Φρειδερίκος Γκαρσία Λόρκα' με λατινικούς χαρακτήρες ('Freiderikou Gkarsia Lorka'). Όπως και στην Αθήνα.
3.
Πιο κάτω βλέπετε μια φωτογραφία του κατάλληλου μερους για να αποκτήσετε κι εσείς αυτό το λουκ 'τζίζους' που πάντα ονειρευόσασταν.
(Για να πούμε του στραβού το δίκιο, η ορθογράφηση του 'Χρήστος' με ήτα είναι ορθογραφικό ταμπού, για να μη φαίνεται το ίδιο με το 'Χριστός'. Στην Κύπρο δεν το έχουν το ταμπού αυτό.)
4.
Εδώ βλέπετε την πινακίδα του κυριλλέ εστιατορίου στην ταράτσα του κτηρίου της Τράπεζας Κύπρου στην Παλιά Λευκωσία (η Τράπεζα έχει κι ένα μαυσωλείο που δεσπόζει ενός λόφου πιο έξω). Έχει τηρηθεί η ιστοριοπρεπής ορθογράφηση με 'ph' αλλά, στο μεθύσι τους απάνω, αναδιπλασίασαν το 'ne'. Ουστ, νενέκοι, ε νενέκοι.
5.
Το επόμενο χρειάζεται λίγη προσοχή. Εδώ βλέπετε την πρόσοψη ψιλικατζίδικου σε κεντρικότατο δρόμο της Λευκωσίας. Λέει 'περίπτερο' γιατί έτσι λέγονται τα ψιλικά εδώ. Κάτω από τη λέξη 'περιοδικά' έχει το εξώφυλλο ενός περιοδικού. Ποιου περιοδικού; Πλησίασα μια φορά να δω και πάνω το εξώφυλλο έγραφε κάτι προστυχιές, τις οποίες όμως δεν μπορώ να αναπαραγάγω, αφού μας διαβάζει και η μαθητιώσα νεολαία. Ωστόσο συγκράτησα το όνομα του περιοδικού: 'mPink Woman'.
Με μια απλή αναζήτηση στα δίχτυα του Διαδικτύου, βρήκα το εξώφυλλο-παρωδία, όπως άλλωστε είχε κάνει και ο γραφίστας που έφτιαξε την πρόσοψη του έρμου του ψιλικατζή:
Το τελευταίο θέμα είναι λίγο κουλτουριάρικο: αυτό το σπίτι στη Λευκωσία συνοψίζει για μένα ολόκληρη την κυπριακή εμπειρία: συγκρότημα κατοικιών ντιζαϊνάτο, σχεδόν αυτό που λέμε 'αρχιτεκτονιά'. Όμως, ατσούμπαλο, αφού με τον μονοκόμματο πάνω όροφο (μάλλον του ιδιοκτήτη) μοιάζει με το Πολεμικό Μουσείο στην Αθήνα. Επίσης: δίπλα στο κάλλος και στη δημιουργική χάρη του συγκροτήματος βρίσκεται η όλο σκόνη αλάνα όπου οι περίοικοι παρκάρουν τα αμάξια τους (και η οποία σύντομα θα χτιστεί). Επίσης: τα παράθυρα δεν έχουνε πατζούρια ενώ ένα μόνο μπαλκόνι έχει τέντες, σε μια χώρα όπου ο ήλιος βαράει αλύπητα. Μου εξήγησαν ότι τα πατζούρια είναι ντεμοντέ (κι ας κρατάνε τη ζέστη έξω από το τζάμι, αντίθετα λ.χ. με τις κουρτίνες). Τέλος: το αλουμίνιο, το κούφωμα φετίχ της ελληνικής επαρχίας και της Κύπρου, δεσπόζει φυσικά, με το πρόσχημα ενός, ας πούμε, μεταμοντερνιστικού κλεισίματος ματιού (θε μου σχώρα με).
Αυτή μου την καλλιτεχνική φωτογραφία την ονομάζω:
Ι, ΙΙ, επίμετρο της ΙΙ, ΙΙΙ.
Πάμε λοιπόν.
1.
Το πρώτο χωρίς σχόλιο:
2.
Από εκεί κοντά επίσης, προσέξτε την απόδοση του ελληνικού ονόματος 'Φρειδερίκος Γκαρσία Λόρκα' με λατινικούς χαρακτήρες ('Freiderikou Gkarsia Lorka'). Όπως και στην Αθήνα.
3.
Πιο κάτω βλέπετε μια φωτογραφία του κατάλληλου μερους για να αποκτήσετε κι εσείς αυτό το λουκ 'τζίζους' που πάντα ονειρευόσασταν.
(Για να πούμε του στραβού το δίκιο, η ορθογράφηση του 'Χρήστος' με ήτα είναι ορθογραφικό ταμπού, για να μη φαίνεται το ίδιο με το 'Χριστός'. Στην Κύπρο δεν το έχουν το ταμπού αυτό.)
4.
Εδώ βλέπετε την πινακίδα του κυριλλέ εστιατορίου στην ταράτσα του κτηρίου της Τράπεζας Κύπρου στην Παλιά Λευκωσία (η Τράπεζα έχει κι ένα μαυσωλείο που δεσπόζει ενός λόφου πιο έξω). Έχει τηρηθεί η ιστοριοπρεπής ορθογράφηση με 'ph' αλλά, στο μεθύσι τους απάνω, αναδιπλασίασαν το 'ne'. Ουστ, νενέκοι, ε νενέκοι.
5.
Το επόμενο χρειάζεται λίγη προσοχή. Εδώ βλέπετε την πρόσοψη ψιλικατζίδικου σε κεντρικότατο δρόμο της Λευκωσίας. Λέει 'περίπτερο' γιατί έτσι λέγονται τα ψιλικά εδώ. Κάτω από τη λέξη 'περιοδικά' έχει το εξώφυλλο ενός περιοδικού. Ποιου περιοδικού; Πλησίασα μια φορά να δω και πάνω το εξώφυλλο έγραφε κάτι προστυχιές, τις οποίες όμως δεν μπορώ να αναπαραγάγω, αφού μας διαβάζει και η μαθητιώσα νεολαία. Ωστόσο συγκράτησα το όνομα του περιοδικού: 'mPink Woman'.
Με μια απλή αναζήτηση στα δίχτυα του Διαδικτύου, βρήκα το εξώφυλλο-παρωδία, όπως άλλωστε είχε κάνει και ο γραφίστας που έφτιαξε την πρόσοψη του έρμου του ψιλικατζή:
Ούτε ο γραφίστας πρόσεξε την παρωδία, ούτε ο πελάτης του, μάλλον. Πάντως, δε φαίνεται να διαμαρτυρήθηκε κανείς στον ψιλικατζή, αφού, μήνες μετά, η πρόσοψη είναι ακόμα εκεί. Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι στη Λευκωσία περπατούν μόνο:
α) αλλοδαποί
β) εγώ
γ) ο γνωστός Cypriot celebrity Δημήτρης Τ.
Το τελευταίο θέμα είναι λίγο κουλτουριάρικο: αυτό το σπίτι στη Λευκωσία συνοψίζει για μένα ολόκληρη την κυπριακή εμπειρία: συγκρότημα κατοικιών ντιζαϊνάτο, σχεδόν αυτό που λέμε 'αρχιτεκτονιά'. Όμως, ατσούμπαλο, αφού με τον μονοκόμματο πάνω όροφο (μάλλον του ιδιοκτήτη) μοιάζει με το Πολεμικό Μουσείο στην Αθήνα. Επίσης: δίπλα στο κάλλος και στη δημιουργική χάρη του συγκροτήματος βρίσκεται η όλο σκόνη αλάνα όπου οι περίοικοι παρκάρουν τα αμάξια τους (και η οποία σύντομα θα χτιστεί). Επίσης: τα παράθυρα δεν έχουνε πατζούρια ενώ ένα μόνο μπαλκόνι έχει τέντες, σε μια χώρα όπου ο ήλιος βαράει αλύπητα. Μου εξήγησαν ότι τα πατζούρια είναι ντεμοντέ (κι ας κρατάνε τη ζέστη έξω από το τζάμι, αντίθετα λ.χ. με τις κουρτίνες). Τέλος: το αλουμίνιο, το κούφωμα φετίχ της ελληνικής επαρχίας και της Κύπρου, δεσπόζει φυσικά, με το πρόσχημα ενός, ας πούμε, μεταμοντερνιστικού κλεισίματος ματιού (θε μου σχώρα με).
Αυτή μου την καλλιτεχνική φωτογραφία την ονομάζω:
"Εσωθήκεμε, κουμπάρε!"
Καλή βδομάδα.
Παρασκευή 21 Μαρτίου 2008
Καυτός Πάγος
Η Μεγαλόνησος (για την οποία ετοιμάζω ακόμα ένα συγκλονιστικό φωτορεπορτάζ) παρέχει χαρές και συγκινήσεις με το σταγονόμετρο. Άχαρος τόπος, στεγνός, σκονισμένος, δέσμιος γερόντων γλοιωδών ή ήδη μουμιοποιημένων.
Έχει όμως να προσφέρει κάτι απρόσμενα πλούσιο: θέατρο. Στο νησί ανεβαίνουν πολλά θεατρικά έργα κάθε σαιζόν, ντόπιες παραγωγές επί το πλείστον. Μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες παραστάσεις της ζωής μου τις έχω δει από τις τρεις σκηνές του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου: Μήδεια της Κρίστα Βολφ, Επιτρέποντες του Μενάνδρου, Ορλάντο της Γουλφ (πειραγμένο από τη Λέα Μαλένη), Σχοινοβάτη του Ζενέ, On/Off των Μαλένη-Ροδοσθένους. Επίσης, το θέατρο Ένα (ιδιωτικό, επιδοτούμενο) ανέβασε πρόσφατα ένα πολύ δυνατό Equus και -- φέτος -- το Καμπαρέ με έναν θεαματικό Διομήδη Κουφτερό ως τον MC. Παράλληλα, αναδύονται νέα ταλέντα, όπως διαπιστώσαμε από τα δύο πειραματικά δραματικά χάπενινγκ της Κατερίνας Λούρα. Τέλος, έρχονται κατά καιρούς πολλές 'μικρές' παραστάσεις από την Ελλάδα. Από θέατρο πάμε καλά.
Φυσικά, μέσα σε μια σαιζόν μπορεί κάθε θίασος (κι είναι πολλοί) να ανεβάσει τρία με τέσσερα έργα: το κοινό είναι πεπερασμένο σε ένα υπόλειμμα κράτους με πληθυσμό 700.000. Ωστόσο τα θέατρα είναι πάντα γεμάτα, ανεξαρτήτως αν το έργο είναι 'εύκολο' ή 'δύσκολο'. Π.χ. στάθηκε αδύνατο να βρω εισιτήρια για τους Έρωτες της κυρίας Μαγκουάιαρ...
Κατά καιρούς ο ΘΟΚ καλεί σκηνοθέτες από την Ελλάδα για να ανεβάσουν παραστάσεις. Μερικές φορές, το αποτέλεσμα είναι παραστάσεις χωρίς ισορροπία, ενότητα ή και ειρμό. Αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στον (αποικιοκρατικά) φετιχιστικό-μουσειακό ιδεασμό του μέσου Έλληνα διανοούμενου απέναντι στην Κύπρο.
Ωστόσο, αυτές τις μέρες παίζεται ο Καυτός Πάγος (Frozen) της Bryony Lavery στη Νέα Σκηνή του ΘΟΚ. Σκηνοθέτης, ακόμα ένας φιλοξενούμενος από την Ελλάδα, ο Τάκης Τζαμαργιάς. Το έργο παρακολουθεί τις ζωές ενός παιδεραστή φονιά, της μάνας ενός θύματός του και μιας ψυχιάτρου-νευρολόγου που μελετάει την περίπτωση του ψυχοπαθούς φονιά. Το κείμενο δραματικά δεν είναι κανένα αριστούργημα, ούτε ιδιαίτερα ζυγισμένο. Ευτυχώς, παρότι εντάσσεται στην παράδοση Sarah Kane και Caryl Churchill, δε διαθέτει επί σκηνής φρου-φρού που ταράζουν και χαράζονται στη μνήμη ακριβώς επειδή, λ.χ., δεν έχεις ξαναδεί βιασμό εφήβου επί σκηνής. Αντίθετα, η βία του έργου είναι υπόκωφη, ύπουλη, καθημερινή αλλά και εύκολη. Οι χαρακτήρες τρίβονται πάνω στο πέρασμα του χρόνου όπως τα παιδικά γόνατα πάνω στο χαλίκι. Ο τρόμος και το σοκ δε βρίσκονται ούτε σε αναπαραστάσεις ούτε σε περιγραφές βίας, παρά σε άλλα: στην όλο στοργή φωνή του παιδεραστή δολοφόνου που επιθεωρεί τη συλλογή του με παιδοφιλικές πορνοταινίες ή στην κατάψυχρη επαγγελματική επιμονή του όταν πιάνει την κουβέντα στο κορίτσι της μάνας (και θύμα του).
Ο πρώτος άθλος του Τζαμαργιά βρίσκεται στην καθοδήγηση των ηθοποιών: ο Τσουρής (δολοφόνος) και η Καμμένου-Σιαφκάλλη (μάνα) με ρούφηξαν μέσα στον ψυχισμό των αντίστοιχων χαρακτήρων, όπως περίπου στο Being John Malkovich μπαίνουμε στο καύκαλο του φαλακρού ηθοποιού, αλλά πιο αβυσσαλέα και τρομακτικά. Δεν είναι μικρό πράγμα αυτό.
Ο δεύτερος άθλος: το χτίσιμο ενός βασανιστικού αλλά όχι καταιγιστικού ρυθμού (όπως ο ρυθμός της ίδιας της ζωής, δηλαδή), ενός ρυθμού που αναδεικνύει χαρακτήρες και ψυχισμούς και τρόμους αρχέγονους οι οποίοι αποζητούν να καθαρθούν και όχι τα ίδια συμβάντα -- συμβάντα κάποτε μπανάλ ή σπαρακτικά και επιδεκτικά μελό αποδόσεων. Η τρυφερότητα αναβρύζει σε ελάχιστα σημεία στην περάσταση, αλλά σαν παρήγορη πηγούλα κι όχι σαν γλυκερή μαυροδάφνη που ζαλίζει.
Ο τρίτος άθλος του σκηνοθέτη βρίσκεται στο ότι εξισορροπεί ένα κείμενο που ακροβατεί μεταξύ δύο στόχων: από τη μια της δοκιμιακής πραγμάτευσης της ψυχοπάθειας (μέσα από μια επιστημονική ανακοίνωση της ψυχιάτρου-νευρολόγου) με τρόπο που θυμίζει λίγο το Copenhagen του Frayn, και από την άλλη της δραματικής διαπραγμάτευσης με τον πόνο, τη φρίκη και την απώλεια. Με τη σκηνοθεσία του ο Τζαμαργιάς καλύπτει τα στριφώματα που συνέχουν το μπρεχτικό-δοκιμιακό και το αριστοτελικό-καθαρτικό κομμάτι του έργου, δίνοντας στο κοινό την αίσθηση ότι μπροστά στο μάτια του ρέει ένα συνεχές δράμα, χαμένα χρόνια βίων παράλληλων, με τη συγχώρεση (αλλά και τη λύση του Ισκαριώτη) να υπερνικούν την "αντικειμενική" ματιά του επιστήμονα για να παράσχουν στο τέλος αυτό που οι αμερικάνοι αρέσκονται να αποκαλούν 'closure'.
Εφήμερη τέχνη το θέατρο, άμα βρεθείτε ή βρίσκεστε στην Κύπρο, μη χάσετε αυτόν τον θρίαμβο του θεάτρου επί του γραπτού κειμένου που υπογράφει ο Τζαμαργιάς.
Έχει όμως να προσφέρει κάτι απρόσμενα πλούσιο: θέατρο. Στο νησί ανεβαίνουν πολλά θεατρικά έργα κάθε σαιζόν, ντόπιες παραγωγές επί το πλείστον. Μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες παραστάσεις της ζωής μου τις έχω δει από τις τρεις σκηνές του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου: Μήδεια της Κρίστα Βολφ, Επιτρέποντες του Μενάνδρου, Ορλάντο της Γουλφ (πειραγμένο από τη Λέα Μαλένη), Σχοινοβάτη του Ζενέ, On/Off των Μαλένη-Ροδοσθένους. Επίσης, το θέατρο Ένα (ιδιωτικό, επιδοτούμενο) ανέβασε πρόσφατα ένα πολύ δυνατό Equus και -- φέτος -- το Καμπαρέ με έναν θεαματικό Διομήδη Κουφτερό ως τον MC. Παράλληλα, αναδύονται νέα ταλέντα, όπως διαπιστώσαμε από τα δύο πειραματικά δραματικά χάπενινγκ της Κατερίνας Λούρα. Τέλος, έρχονται κατά καιρούς πολλές 'μικρές' παραστάσεις από την Ελλάδα. Από θέατρο πάμε καλά.
Φυσικά, μέσα σε μια σαιζόν μπορεί κάθε θίασος (κι είναι πολλοί) να ανεβάσει τρία με τέσσερα έργα: το κοινό είναι πεπερασμένο σε ένα υπόλειμμα κράτους με πληθυσμό 700.000. Ωστόσο τα θέατρα είναι πάντα γεμάτα, ανεξαρτήτως αν το έργο είναι 'εύκολο' ή 'δύσκολο'. Π.χ. στάθηκε αδύνατο να βρω εισιτήρια για τους Έρωτες της κυρίας Μαγκουάιαρ...
Κατά καιρούς ο ΘΟΚ καλεί σκηνοθέτες από την Ελλάδα για να ανεβάσουν παραστάσεις. Μερικές φορές, το αποτέλεσμα είναι παραστάσεις χωρίς ισορροπία, ενότητα ή και ειρμό. Αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στον (αποικιοκρατικά) φετιχιστικό-μουσειακό ιδεασμό του μέσου Έλληνα διανοούμενου απέναντι στην Κύπρο.
Ωστόσο, αυτές τις μέρες παίζεται ο Καυτός Πάγος (Frozen) της Bryony Lavery στη Νέα Σκηνή του ΘΟΚ. Σκηνοθέτης, ακόμα ένας φιλοξενούμενος από την Ελλάδα, ο Τάκης Τζαμαργιάς. Το έργο παρακολουθεί τις ζωές ενός παιδεραστή φονιά, της μάνας ενός θύματός του και μιας ψυχιάτρου-νευρολόγου που μελετάει την περίπτωση του ψυχοπαθούς φονιά. Το κείμενο δραματικά δεν είναι κανένα αριστούργημα, ούτε ιδιαίτερα ζυγισμένο. Ευτυχώς, παρότι εντάσσεται στην παράδοση Sarah Kane και Caryl Churchill, δε διαθέτει επί σκηνής φρου-φρού που ταράζουν και χαράζονται στη μνήμη ακριβώς επειδή, λ.χ., δεν έχεις ξαναδεί βιασμό εφήβου επί σκηνής. Αντίθετα, η βία του έργου είναι υπόκωφη, ύπουλη, καθημερινή αλλά και εύκολη. Οι χαρακτήρες τρίβονται πάνω στο πέρασμα του χρόνου όπως τα παιδικά γόνατα πάνω στο χαλίκι. Ο τρόμος και το σοκ δε βρίσκονται ούτε σε αναπαραστάσεις ούτε σε περιγραφές βίας, παρά σε άλλα: στην όλο στοργή φωνή του παιδεραστή δολοφόνου που επιθεωρεί τη συλλογή του με παιδοφιλικές πορνοταινίες ή στην κατάψυχρη επαγγελματική επιμονή του όταν πιάνει την κουβέντα στο κορίτσι της μάνας (και θύμα του).
Ο πρώτος άθλος του Τζαμαργιά βρίσκεται στην καθοδήγηση των ηθοποιών: ο Τσουρής (δολοφόνος) και η Καμμένου-Σιαφκάλλη (μάνα) με ρούφηξαν μέσα στον ψυχισμό των αντίστοιχων χαρακτήρων, όπως περίπου στο Being John Malkovich μπαίνουμε στο καύκαλο του φαλακρού ηθοποιού, αλλά πιο αβυσσαλέα και τρομακτικά. Δεν είναι μικρό πράγμα αυτό.
Ο δεύτερος άθλος: το χτίσιμο ενός βασανιστικού αλλά όχι καταιγιστικού ρυθμού (όπως ο ρυθμός της ίδιας της ζωής, δηλαδή), ενός ρυθμού που αναδεικνύει χαρακτήρες και ψυχισμούς και τρόμους αρχέγονους οι οποίοι αποζητούν να καθαρθούν και όχι τα ίδια συμβάντα -- συμβάντα κάποτε μπανάλ ή σπαρακτικά και επιδεκτικά μελό αποδόσεων. Η τρυφερότητα αναβρύζει σε ελάχιστα σημεία στην περάσταση, αλλά σαν παρήγορη πηγούλα κι όχι σαν γλυκερή μαυροδάφνη που ζαλίζει.
Ο τρίτος άθλος του σκηνοθέτη βρίσκεται στο ότι εξισορροπεί ένα κείμενο που ακροβατεί μεταξύ δύο στόχων: από τη μια της δοκιμιακής πραγμάτευσης της ψυχοπάθειας (μέσα από μια επιστημονική ανακοίνωση της ψυχιάτρου-νευρολόγου) με τρόπο που θυμίζει λίγο το Copenhagen του Frayn, και από την άλλη της δραματικής διαπραγμάτευσης με τον πόνο, τη φρίκη και την απώλεια. Με τη σκηνοθεσία του ο Τζαμαργιάς καλύπτει τα στριφώματα που συνέχουν το μπρεχτικό-δοκιμιακό και το αριστοτελικό-καθαρτικό κομμάτι του έργου, δίνοντας στο κοινό την αίσθηση ότι μπροστά στο μάτια του ρέει ένα συνεχές δράμα, χαμένα χρόνια βίων παράλληλων, με τη συγχώρεση (αλλά και τη λύση του Ισκαριώτη) να υπερνικούν την "αντικειμενική" ματιά του επιστήμονα για να παράσχουν στο τέλος αυτό που οι αμερικάνοι αρέσκονται να αποκαλούν 'closure'.
Εφήμερη τέχνη το θέατρο, άμα βρεθείτε ή βρίσκεστε στην Κύπρο, μη χάσετε αυτόν τον θρίαμβο του θεάτρου επί του γραπτού κειμένου που υπογράφει ο Τζαμαργιάς.
Τετάρτη 19 Μαρτίου 2008
Πορνοκράτες
Θα τα πω απλά για να μην παρεξηγούμαι: Κακώς φωνάζει η Εκκλησία για το σύμφωνο. Πρέπει να μάθει ότι το κράτος είναι άλλο και η Εκκλησία άλλο. Άλλωστε νομική κατοχύρωση της 'πορνικής' συμβίωσης επήλθε το 1982 με τον καταραμένο πολιτικό γάμο.
Επίσης, κακώς κάκιστα παραπονιούνται και φωνάζουν όσοι διαμαρτύρονται για τη χρήση του όρου 'πορνεία' από τη Σύνοδο στην καταδίκη του συμφώνου. Ο όρος 'πορνεία' είναι πανάρχαιος τεχνικός όρος της χριστιανικής ποιμαντικής, ο οποίος στα λατινικά αποδίδεται ως fornicatio. Είναι προσβλητικός ο όρος πορνεία; Φυσικά, αφού χαρακτηρίζει μια αμαρτία. Είναι πάγια θέση της χριστιανοσύνης ότι ο έρωτας εκτός γάμου (και εντός γάμου σε πάρα πολλές περιπτώσεις) είναι κολαστέος. Και σε αυτή τη ζωή (με στέρηση μετάληψης κτλ.) και στην επέκεινα. Τελεία. Κάποιοι το συνειδητοποιούν το 2008. Κακώς: ο βασικός λόγος που ο 'χριστιανικός' κόσμος γυρίζει την πλάτη στη "θρησκεία της αγάπης" εδώ και 300 χρόνια δεν είναι ο Βολταίρος, ο Νίτσε ή ο Ντώκινς (χα!). Είναι γιατί δεν ανέχεται άλλο να ποινικοποιούνται οι επιθυμίες και η ανθρώπινη φύση, είναι λόγω της στανικής ταύτισης της ιδέας του έρωτα με αυτήν της γαμήλιας αγάπης.
Όσοι θέλουν να ζητήσει συγγνώμη η Σύνοδος λησμονούν δύο πράγματα:
α) Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι χριστιανική εκκλησία. Και δη η πιο 'αυθεντική' και δυσκίνητη. Όσοι χαζοχαρούμενοι νόμισαν τη δεκαετία του '80 ότι μπορούνε να "πορνεύουν" επειδή δεν είναι καθολικοί είναι, σε αυτό το θέμα, χαζοχαρούμενοι. Μπορεί ενδεχομένως η Μητέρα Εκκλησία να ανεχθεί ("κατ' οικονομίαν") τον αμαρτωλό που δεν έχει κόψει το εξωγαμιαίο σεξ. Αλλά πρόκειται απλώς για 'καρτερική' ανοχή του αμαρτωλού, για ποιμαντική τακτική της Εκκλησίας μέχρι να έρθεις στα νερά της.
β) Προσβάλλεται η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που αποκαλούνται 'πόρνοι' επειδή δε μετανοούν που κάνουν έρωτα; Κακώς. Προσβαλλόμαστε τα δισεκατομμύρια γουρουνοφάγων επειδή το Ισλάμ και ο Ιουδαϊσμός μάς θεωρούνε μιαρούς (και μάς βρίζουν αναλόγως); Εάν ναι, κακώς. Πεποιθήσεις είναι αυτές... Τελικά, η βαθύτερη αγωνία για το τι λέει η Σύνοδος εδράζεται στο ότι περιμένουμε ότι η Ορθοδοξία 'μας' θα συμμεριστεί τις αγωνίες μας κι ότι θα συμπορευτεί με την ανθρώπινη φύση (όχι με την 'εποχή'). Ιδίως τώρα με τον νέο Αρχιεπίσκοπο κτλ. Κακώς, κάκιστα. Να είστε κι ευχαριστημένοι που δε σας καταδικάζει στην πολυτεκνία και την έκθεση στο AIDS, όπως οι καθολικοί αδερφοί.
Σταματώ εδώ για να μην προχωρήσω σε αναλύσεις και τέτοια.
Σαν υποσημείωση: το επιχείρημα ότι ο 'ελεύθερος έρως' καταδικάζεται γιατί μπορεί να γίνει πηγή αποξένωσης (!), πόνου και δυστυχίας είναι τουλάχιστον αφελές και σίγουρα υποκριτικό: καταδίκασε ποτέ καμμιά εκκλησία το χρήμα ή τον θεσμό του κράτους;
Κυριακή 16 Μαρτίου 2008
and the home of the brave
Προοίμιο
Ας αφήσουμε κατά μέρος τις κυβερνήσεις και τα κράτη. Ας προσπαθήσουμε να δούμε τους ανθρώπους και την κοινωνία καθ' εαυτά. Θα προσπαθήσω να κάνω κάποιες γενικές παρατηρήσεις για την ιδιοσυγκρασία των Ευρωπαίων και των Αμερικάνων. Αυτές οι παρατηρήσεις ξεκινούν από πολλές πηγές. Θα συζητήσω δύο. Δεν πρόκειται ούτε για επιστήμη, ούτε για σοβαρή μελέτη: το πέταγμα και το ξέσκασμα ενός ανθρώπου που δουλεύει και σαββατοκύριακα είναι, σήμερα έκλεισα επτάωρο. Από καλό έχω πατηθεί να ποστάρω, νομίζετε;
αόρατος θίασος να περνά
Η πρώτη πηγή, το 'νέο' αμερικανικό σινεμά. Έχετε παρατηρήσει πόσες κολοσσιαίες ταινίες έχουν βγει από την Αμερική τελευταία; Ιδίως το No Country for Old Men είναι μια ταινία μπεργκμανικών ρυθμών, ταρκοφσκικής νοοτροπίας, σαρακοστιανής πλοκής, γκονταρικού μοντάζ κι ασ'-τα-να-πάνε διαλόγων. Μια ταινία που με στοίχειωσε. Και προηγήθηκαν (τυχαία παραθέτω από μνήμης) και πάμπολλα μικρά διαμάντια όπως το Monsters Ball, το Syriana, ο Επίμονος Κηπουρός, το Seraphim Falls ('Εχθροί για πάντα'), η παραληρηματική εισαγωγή του Michael Clayton. Το αμερικανικό σινεμά θριαμβεύει, καλλιτεχνικά εννοώ: ακόμα και οι χωμένοι μέσα στο σύστημα αδερφοί Κοέν βγάζουν ταινίες μεγάλες και 'δύσκολες' μέχρι και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, κάνουν ευρωπαϊκό σινεμά ενώ στην Ευρώπη ψάχνουμε τις ανεξάρτητες παραγωγές με το κλεφτοφάναρο όταν δεν υφιστάμεθα κουρελούδες τύπου 'Ελ Γκρέκο, ο ζωγράφος του Θεού', ντενεκέδες όπως 'η Βασιλεία των Ουρανών' και ιλουστρασιόν κατηχητικά όπως το 'Νησί' . Οι Ευρωπαίοι θέλουν εικαστικά όμορφα κάδρα και την Ιζαμπέλ Υπέρ, οι Αμερικάνοι κάνουν σινεμά -- διαβάστε το Σμιλεύοντας τον Χρόνο του Ταρκόφσκι και θα δείτε τι εννοώ. Μέχρι κι ο Φον Τρίερ έχει πλεόν χάσει τη μπάλα. Κινηματογραφικά, ό,τι καλύτερο έχει να δείξει η Ευρώπη είναι αμερικάνικο πια. Το άξεστο Λάτιο μάς τη φόρεσε, και κινηματογραφικά.
anything goes
Η δεύτερη πηγή, οι φίλοι. Έχω αμερικανούς φίλους και πολλούς αμερικανούς γνωστούς. Επειδή είμαι ένας χολερικός-μελαγχολικός ευρωπαίος, τους βλέπω απ' έξω και μου φαίνονται ίδιοι πάνω-κάτω (όπως βλέπουν εμάς οι απωανατολίτες όλους ίδιους, και γελάνε). Πρώτα-πρώτα η αιτίαση 'χαζοί', 'αμόρφωτοι', 'επιφανειακοί' καταρρέει μόλις γνωρίσει κανείς, ξέρω γω, τι να πω: Ιταλούς ή Βρετανούς τουρίστες στην Ελλάδα, Γερμανούς τουρίστες στην Ιταλία, Γάλλους τουρίστες στην Ισπανία, Άγγλους τουρίστες στη Γαλλία, Ισπανούς τουρίστες στην Αγγλία... Απλώς οι Αμερικάνοι δεν ποζάρουν: είναι μαθημένοι να είναι ο εαυτός τους, που λέμε.
Ένα το κρατούμενο αυτό, η έλλειψη πόζας. Το δεύτερο, τώρα: μέρος της επιτυχίας των αμερικάνων στην προσωπική τους βιοτή είναι η ευελιξία τους. Οι Ευρωπαίοι μεγαλώνουμε με ξεκάθαρες ιδέες για το ποιοι είμαστε, ποια είναι η θέση μας. Αποζητούμε τη σταθερότητα, την παγίωση, την αποκατάσταση. Αυτό πολλές φορές οδηγεί στην αποτελμάτωση, στην πάκτωση, στη στάση. Τους Αμερικάνους τους διακρίνει μια πρωτεϊκή κινητικότητα: αλλάζουνε δουλειές, (ξανα)σπουδάζουν στα 35, στα 40, στα 50, μετακομίζουν σαν τρελοί, παντρεύονται εύκολα, γεννάνε κουτσούβελα, χωρίζουν εύκολα. Ένας κολλητός μου δούλευε για την Cisco στο Σαν Φρανσίσκο, αγόρασε σπίτι, έκανε παιδί. Μετά βρέθηκε κάτι καλύτερο στο Πόρτλαντ, ξεσηκώθηκε, έπιασε τώρα ένα δρακουλόσπιτο Νόρμαν Μπέιτς και το ανακαινίζει εκ βάθρων. Η γυναίκα του, μεσοαστή καθηγήτρια γαλλικών ξαναπήγε στο πανεπιστήμιο στα 30-παρά για να μάθει νέα τέχνη, κομπιουτερική... Άλλη φίλη αμερικάνα πέρασε από ορθόδοξη μοναχή, από βιβλιοθηκάριος, από υπάλληλος του Μουσείου Ολοκαυτώματος, από mature φοιτήτρια στο Χάρβαρντ... Άλλη γνωστή άφησε την πάτρια Φλόριντα για να δουλέψει τηλεφωνήτρια στην Καλιφόρνια μη γνωρίζοντας ψυχή. Χωρίζοντας μετακόμισε στο Φοίνιξ με τον έφηβο γιο της και τον γκόμενο. Κι άλλα πολλά παραδείγματα. Λίγο να έχετε δει τιβί, καταλαβαίνετε ότι οι αποφάσεις πίσω από αυτά και τα παρόμοια είναι αντίστοιχες ενός Έλληνα ο οποίος -- ξέρω γω -- μετακομίζει από χωρίου εις χωρίον στην Ελλάδα χωρίς να είναι δημόσιος υπάλληλος ή στρατιωτικός, αλλάζει δουλειά κάθε πέντε χρόνια και δεν περιμένει χαρτζιλίκια και μπεϊμπισίτιση από τη μαμά του. Αλλά οι ευρωπαίοι παθαίνουμε παλούκωση μόλις παντρευτούμε, βρούμε δουλειά, κάνουμε παιδιά. Μόνον οι σκανδιναβοί μοιάζουν κάπως στους αμερικάνους.
Αυτή η πρωτεϊκή ευελιξία σχετίζεται με την πρωτοτυπία και την πολυμορφία και την παραγωγικότητα των αμερικάνων σε όλα τους. Οι άνθρωποι απλώς δεν κωλώνουν: ο αρχικαπιταλίστας Ροκεφέλερ έβαλε τον μεξικάνο αρχικομμούνη Ντιέγο Ριβέρα να του διακοσμήσει το μαγαζί, κι όχι τώρα πρόσφατα. Η προσωπική ιδεολογία των περισσότερων αμερικάνων είναι το 'anything goes': όλα παίζουν.
Τα είπα όλα αυτά στον φίλο μου τουπίκλην Κωνσταντίνο. Πανεπιστημιακός καθηγητής και πρώην σεφ, πρώην αλήτης γκομενάκιας χασικλής και νυν οικογενειάρχης, πρώην βαπτιστής του Νότου και νυν ορθόδοξος (αλλά άθρησκος, φυσικά), έχει ζήσει στο Παρίσι, σε διάφορα μέρη στις ΗΠΑ, στην Καλλιθέα, στη Λευκωσία. Συμφώνησε. Πρόσθεσε όμως το εξής: ακριβώς αυτή η πρωτεϊκή ιδιότητα του μέσου αμερικάνου, ο ψυχολογικός νομαδισμός του, τον οδηγεί στο να μην έχει σταθερές φιλίες ή σχέσεις: "Μόλις μετακομίσεις από κάπου, τους ξέχασες όλους και σε ξέχασαν όλοι. Όσο είσαι παρών θα σου εμπιστεύονται τα σώψυχά τους, μόλις βάλεις τα έπιπλά σου στο φορτηγάκι, διαγράφτηκες. Δεν υπάρχεις πια."
Εκείνος προτιμάει το (βορειο)ευρωπαϊκό ντάρμα: δύσκολα κάνεις φίλους αλλά παραμένουν φίλοι για πάντα. Για να είμαι ειλικρινής, κι εγώ προτιμώ το βορειοευρωπαϊκό ντάρμα. Άλλωστε οι περισσότεροι φίλοι μου πια είναι από εκεί γύρω, ενώ οι τάξεις των Ελλήνων φίλων αραιώνουν. Άλλωστε, στην Ελλάδα, στο θέμα φιλία, είμαστε τελικά λίγο αμερικανάκια, ε; Για την Κύπρο ας μην πω: μετά από 6 χρόνια, μόλις τρεις άνθρωποι σώζουνε το δείγμα. Χρυσοί και οι τρεις τους, ωστόσο.
Ας αφήσουμε κατά μέρος τις κυβερνήσεις και τα κράτη. Ας προσπαθήσουμε να δούμε τους ανθρώπους και την κοινωνία καθ' εαυτά. Θα προσπαθήσω να κάνω κάποιες γενικές παρατηρήσεις για την ιδιοσυγκρασία των Ευρωπαίων και των Αμερικάνων. Αυτές οι παρατηρήσεις ξεκινούν από πολλές πηγές. Θα συζητήσω δύο. Δεν πρόκειται ούτε για επιστήμη, ούτε για σοβαρή μελέτη: το πέταγμα και το ξέσκασμα ενός ανθρώπου που δουλεύει και σαββατοκύριακα είναι, σήμερα έκλεισα επτάωρο. Από καλό έχω πατηθεί να ποστάρω, νομίζετε;
αόρατος θίασος να περνά
Η πρώτη πηγή, το 'νέο' αμερικανικό σινεμά. Έχετε παρατηρήσει πόσες κολοσσιαίες ταινίες έχουν βγει από την Αμερική τελευταία; Ιδίως το No Country for Old Men είναι μια ταινία μπεργκμανικών ρυθμών, ταρκοφσκικής νοοτροπίας, σαρακοστιανής πλοκής, γκονταρικού μοντάζ κι ασ'-τα-να-πάνε διαλόγων. Μια ταινία που με στοίχειωσε. Και προηγήθηκαν (τυχαία παραθέτω από μνήμης) και πάμπολλα μικρά διαμάντια όπως το Monsters Ball, το Syriana, ο Επίμονος Κηπουρός, το Seraphim Falls ('Εχθροί για πάντα'), η παραληρηματική εισαγωγή του Michael Clayton. Το αμερικανικό σινεμά θριαμβεύει, καλλιτεχνικά εννοώ: ακόμα και οι χωμένοι μέσα στο σύστημα αδερφοί Κοέν βγάζουν ταινίες μεγάλες και 'δύσκολες' μέχρι και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, κάνουν ευρωπαϊκό σινεμά ενώ στην Ευρώπη ψάχνουμε τις ανεξάρτητες παραγωγές με το κλεφτοφάναρο όταν δεν υφιστάμεθα κουρελούδες τύπου 'Ελ Γκρέκο, ο ζωγράφος του Θεού', ντενεκέδες όπως 'η Βασιλεία των Ουρανών' και ιλουστρασιόν κατηχητικά όπως το 'Νησί' . Οι Ευρωπαίοι θέλουν εικαστικά όμορφα κάδρα και την Ιζαμπέλ Υπέρ, οι Αμερικάνοι κάνουν σινεμά -- διαβάστε το Σμιλεύοντας τον Χρόνο του Ταρκόφσκι και θα δείτε τι εννοώ. Μέχρι κι ο Φον Τρίερ έχει πλεόν χάσει τη μπάλα. Κινηματογραφικά, ό,τι καλύτερο έχει να δείξει η Ευρώπη είναι αμερικάνικο πια. Το άξεστο Λάτιο μάς τη φόρεσε, και κινηματογραφικά.
anything goes
Η δεύτερη πηγή, οι φίλοι. Έχω αμερικανούς φίλους και πολλούς αμερικανούς γνωστούς. Επειδή είμαι ένας χολερικός-μελαγχολικός ευρωπαίος, τους βλέπω απ' έξω και μου φαίνονται ίδιοι πάνω-κάτω (όπως βλέπουν εμάς οι απωανατολίτες όλους ίδιους, και γελάνε). Πρώτα-πρώτα η αιτίαση 'χαζοί', 'αμόρφωτοι', 'επιφανειακοί' καταρρέει μόλις γνωρίσει κανείς, ξέρω γω, τι να πω: Ιταλούς ή Βρετανούς τουρίστες στην Ελλάδα, Γερμανούς τουρίστες στην Ιταλία, Γάλλους τουρίστες στην Ισπανία, Άγγλους τουρίστες στη Γαλλία, Ισπανούς τουρίστες στην Αγγλία... Απλώς οι Αμερικάνοι δεν ποζάρουν: είναι μαθημένοι να είναι ο εαυτός τους, που λέμε.
Ένα το κρατούμενο αυτό, η έλλειψη πόζας. Το δεύτερο, τώρα: μέρος της επιτυχίας των αμερικάνων στην προσωπική τους βιοτή είναι η ευελιξία τους. Οι Ευρωπαίοι μεγαλώνουμε με ξεκάθαρες ιδέες για το ποιοι είμαστε, ποια είναι η θέση μας. Αποζητούμε τη σταθερότητα, την παγίωση, την αποκατάσταση. Αυτό πολλές φορές οδηγεί στην αποτελμάτωση, στην πάκτωση, στη στάση. Τους Αμερικάνους τους διακρίνει μια πρωτεϊκή κινητικότητα: αλλάζουνε δουλειές, (ξανα)σπουδάζουν στα 35, στα 40, στα 50, μετακομίζουν σαν τρελοί, παντρεύονται εύκολα, γεννάνε κουτσούβελα, χωρίζουν εύκολα. Ένας κολλητός μου δούλευε για την Cisco στο Σαν Φρανσίσκο, αγόρασε σπίτι, έκανε παιδί. Μετά βρέθηκε κάτι καλύτερο στο Πόρτλαντ, ξεσηκώθηκε, έπιασε τώρα ένα δρακουλόσπιτο Νόρμαν Μπέιτς και το ανακαινίζει εκ βάθρων. Η γυναίκα του, μεσοαστή καθηγήτρια γαλλικών ξαναπήγε στο πανεπιστήμιο στα 30-παρά για να μάθει νέα τέχνη, κομπιουτερική... Άλλη φίλη αμερικάνα πέρασε από ορθόδοξη μοναχή, από βιβλιοθηκάριος, από υπάλληλος του Μουσείου Ολοκαυτώματος, από mature φοιτήτρια στο Χάρβαρντ... Άλλη γνωστή άφησε την πάτρια Φλόριντα για να δουλέψει τηλεφωνήτρια στην Καλιφόρνια μη γνωρίζοντας ψυχή. Χωρίζοντας μετακόμισε στο Φοίνιξ με τον έφηβο γιο της και τον γκόμενο. Κι άλλα πολλά παραδείγματα. Λίγο να έχετε δει τιβί, καταλαβαίνετε ότι οι αποφάσεις πίσω από αυτά και τα παρόμοια είναι αντίστοιχες ενός Έλληνα ο οποίος -- ξέρω γω -- μετακομίζει από χωρίου εις χωρίον στην Ελλάδα χωρίς να είναι δημόσιος υπάλληλος ή στρατιωτικός, αλλάζει δουλειά κάθε πέντε χρόνια και δεν περιμένει χαρτζιλίκια και μπεϊμπισίτιση από τη μαμά του. Αλλά οι ευρωπαίοι παθαίνουμε παλούκωση μόλις παντρευτούμε, βρούμε δουλειά, κάνουμε παιδιά. Μόνον οι σκανδιναβοί μοιάζουν κάπως στους αμερικάνους.
Αυτή η πρωτεϊκή ευελιξία σχετίζεται με την πρωτοτυπία και την πολυμορφία και την παραγωγικότητα των αμερικάνων σε όλα τους. Οι άνθρωποι απλώς δεν κωλώνουν: ο αρχικαπιταλίστας Ροκεφέλερ έβαλε τον μεξικάνο αρχικομμούνη Ντιέγο Ριβέρα να του διακοσμήσει το μαγαζί, κι όχι τώρα πρόσφατα. Η προσωπική ιδεολογία των περισσότερων αμερικάνων είναι το 'anything goes': όλα παίζουν.
Τα είπα όλα αυτά στον φίλο μου τουπίκλην Κωνσταντίνο. Πανεπιστημιακός καθηγητής και πρώην σεφ, πρώην αλήτης γκομενάκιας χασικλής και νυν οικογενειάρχης, πρώην βαπτιστής του Νότου και νυν ορθόδοξος (αλλά άθρησκος, φυσικά), έχει ζήσει στο Παρίσι, σε διάφορα μέρη στις ΗΠΑ, στην Καλλιθέα, στη Λευκωσία. Συμφώνησε. Πρόσθεσε όμως το εξής: ακριβώς αυτή η πρωτεϊκή ιδιότητα του μέσου αμερικάνου, ο ψυχολογικός νομαδισμός του, τον οδηγεί στο να μην έχει σταθερές φιλίες ή σχέσεις: "Μόλις μετακομίσεις από κάπου, τους ξέχασες όλους και σε ξέχασαν όλοι. Όσο είσαι παρών θα σου εμπιστεύονται τα σώψυχά τους, μόλις βάλεις τα έπιπλά σου στο φορτηγάκι, διαγράφτηκες. Δεν υπάρχεις πια."
Εκείνος προτιμάει το (βορειο)ευρωπαϊκό ντάρμα: δύσκολα κάνεις φίλους αλλά παραμένουν φίλοι για πάντα. Για να είμαι ειλικρινής, κι εγώ προτιμώ το βορειοευρωπαϊκό ντάρμα. Άλλωστε οι περισσότεροι φίλοι μου πια είναι από εκεί γύρω, ενώ οι τάξεις των Ελλήνων φίλων αραιώνουν. Άλλωστε, στην Ελλάδα, στο θέμα φιλία, είμαστε τελικά λίγο αμερικανάκια, ε; Για την Κύπρο ας μην πω: μετά από 6 χρόνια, μόλις τρεις άνθρωποι σώζουνε το δείγμα. Χρυσοί και οι τρεις τους, ωστόσο.
Πέμπτη 13 Μαρτίου 2008
Αυτο-μώμος
Ένα θέμα για το οποίο έχω ξαναγράψει επιδερμικά αλλά βαριέμαι να ψάξω τις παραπομπές.
Το φθινόπωρο του 1997 πήγα στη Σαλονίκη με την ταχεία των 23:59 για τη συναυλία των U2. Ήτανε μια από τις πιο αστείες και όμορφες περιπέτειες που έχω ζήσει. Φτάσαμε στο λιμάνι αφού είχε τελειώσει ο Πορτοκάλογλου κι είχανε βγει οι Ιρλανδοί. Ωραία, αξιοπρεπής και δυνατή συναυλία. Κάποια στιγμή απευθύνεται ο Μπόνο (ο φίλος του Πάπα, για τους νεώτερους που μας διαβάζουν) στο τρελαμένο κοινό: "Ώρα για πραγματικό ροκ εν ρολ τώρα!" Σκουξιές κι αλαλαγμοί. Κι αρχίζουν το Sugar Sugar. Σε μια εκτέλεση πραγματικά bubblegum. Η κοπέλα κι εγώ βάλαμε τα γέλια αλλά αμέσως μας κόπηκαν: νιώσαμε τη σιωπηρή παγωμάρα γύρω μας. Μούγκα. Αμηχανία. Κοιτούσαμε βλέμματα γύρω μας: απορημένα, σαστισμένα, σχεδόν παρεξηγημένα. Το συγκρότημα στη σκηνή κουνιόταν και χοροπηδούσε σαν τους Monkeys αλλά ο κόσμος φαινόταν να έχει πλέον σκοτοδίνες κι αναγούλες. 'Μα γιατί το κάνουν αυτό;'
"Ο Έλληνας δεν καταλαβαίνει τον αυτοσαρκασμό, δεν τον καταλαβαίνει με τίποτα", είπε η κοπέλα.
Τόσα χρόνια μετά, έρχομαι κι εγώ να συμφωνήσω: ο σημαντικότερος παράγοντας κύρους σε αυτόν τον τόπο είναι να είσαι βαρύς και σοβαροφανής. Αν όχι να δίνεις έμφαση κι εφέ σε ό,τι κάνεις, τουλάχιστον να το προωθείς μανικά κι επίμονα, ενώ παράλληλα να βερνικώνεις και να γυαλίζεις ανελλιπώς την προς τα έξω εικόνα σου.
Προς Θεού, όπως με συμβούλευε και η μάνα μου όταν ήμουν παιδί και ο ποιητής Κ. (δύο πολύ διαφορετικοί άνθρωποι μεταξύ τους): ποτέ μην υποτιμάς τον εαυτό σου, ποτέ μη μειώνεις το έργο σου, ποτέ μην ψέγεις την εικόνα σου. Γενικά ο αυτοσαρκασμός απαγορεύεται: άμα εσύ ο ίδιος δε σέβεσαι ό,τι κάνεις, οι άλλοι θα επαυξήσουν.
Μια συμβουλή που δυσκολεύομαι πολύ να ακολουθήσω.
Το φθινόπωρο του 1997 πήγα στη Σαλονίκη με την ταχεία των 23:59 για τη συναυλία των U2. Ήτανε μια από τις πιο αστείες και όμορφες περιπέτειες που έχω ζήσει. Φτάσαμε στο λιμάνι αφού είχε τελειώσει ο Πορτοκάλογλου κι είχανε βγει οι Ιρλανδοί. Ωραία, αξιοπρεπής και δυνατή συναυλία. Κάποια στιγμή απευθύνεται ο Μπόνο (ο φίλος του Πάπα, για τους νεώτερους που μας διαβάζουν) στο τρελαμένο κοινό: "Ώρα για πραγματικό ροκ εν ρολ τώρα!" Σκουξιές κι αλαλαγμοί. Κι αρχίζουν το Sugar Sugar. Σε μια εκτέλεση πραγματικά bubblegum. Η κοπέλα κι εγώ βάλαμε τα γέλια αλλά αμέσως μας κόπηκαν: νιώσαμε τη σιωπηρή παγωμάρα γύρω μας. Μούγκα. Αμηχανία. Κοιτούσαμε βλέμματα γύρω μας: απορημένα, σαστισμένα, σχεδόν παρεξηγημένα. Το συγκρότημα στη σκηνή κουνιόταν και χοροπηδούσε σαν τους Monkeys αλλά ο κόσμος φαινόταν να έχει πλέον σκοτοδίνες κι αναγούλες. 'Μα γιατί το κάνουν αυτό;'
"Ο Έλληνας δεν καταλαβαίνει τον αυτοσαρκασμό, δεν τον καταλαβαίνει με τίποτα", είπε η κοπέλα.
Τόσα χρόνια μετά, έρχομαι κι εγώ να συμφωνήσω: ο σημαντικότερος παράγοντας κύρους σε αυτόν τον τόπο είναι να είσαι βαρύς και σοβαροφανής. Αν όχι να δίνεις έμφαση κι εφέ σε ό,τι κάνεις, τουλάχιστον να το προωθείς μανικά κι επίμονα, ενώ παράλληλα να βερνικώνεις και να γυαλίζεις ανελλιπώς την προς τα έξω εικόνα σου.
Προς Θεού, όπως με συμβούλευε και η μάνα μου όταν ήμουν παιδί και ο ποιητής Κ. (δύο πολύ διαφορετικοί άνθρωποι μεταξύ τους): ποτέ μην υποτιμάς τον εαυτό σου, ποτέ μη μειώνεις το έργο σου, ποτέ μην ψέγεις την εικόνα σου. Γενικά ο αυτοσαρκασμός απαγορεύεται: άμα εσύ ο ίδιος δε σέβεσαι ό,τι κάνεις, οι άλλοι θα επαυξήσουν.
Μια συμβουλή που δυσκολεύομαι πολύ να ακολουθήσω.
Τετάρτη 12 Μαρτίου 2008
Δευτέρα 10 Μαρτίου 2008
Κι άλλο meme στα όρθια
Λοιπόν, επειδή γνωστός (αν και ψευδώνυμος) πορνογράφος αρσενοκοίτης μπλογκάς με προκάλεσε, συμμετέχω στο meme. Όσοι με γνωρίζουν (αυτός δε με γνωρίζει, αλλά κατά τη δική του ομολογία, "δεν πρέπει να εμπιστεύεσαι τις αδερφές") ξέρουν ότι ο καλύτερος τρόπος να με τσιγκλίσεις να κάνω κάτι είναι να πεις "α, ξέρω ότι δεν μπορείς / δε θες να το κάνεις".
Λοιπόν το meme λέει να μιλήσουμε για τη σχέση μας με πέντε αμαρτίες: πορνεία, μαλακία, αρσενοκοιτία, αιμομιξία και μοιχεία. Λοιπόν (σαρακοστιάτικα):
Μαλακία: ξέρω ότι θεωρητικά έχω υποστηρίξει το δικαίωμα σε αυτή αλλά εμένα δε μ' αρέσει. Είναι σαν το τσιγάρο που δεν το γουστάρω κι όμως το φουμάρω. Ίσως γιατί την άρχισα πολύ αργά (στα δεκαεφτά) κι είχα ήδη χάσει τον εφηβικό ενθουσιασμό, ίσως γιατί δεν έχω καλή τεχνική και θα πρέπει να το συζητήσω με τον εαυτό μου (αλλά πρέπει να είμαστε ανοιχτοί και ειλικρινείς). Ίσως γιατί 'κάτι' μού λείπει την ώρα της μαλακίας -- και πάντως σπάνια μπόρεσα να φτιαχτώ απλώς και μόνο στη σκέψη πραγματικών γυναικών ή καταστάσεων. Ίσως γιατί δε διαθέτω ζωηρή φαντασία.
Πορνεία: μπα. Ποιος (ή ποια) θα με πλήρωνε εμένα. Βέβαια, η δουλειά που κάνω είναι μιας μορφής πεζοδρόμιο: πουλάω τα θέλγητρά μου και τον χρόνο μου, αλλά αν το πιάσουμε τώρα έτσι πολύ φιλοσοφικά καήκαμε. Τα παραπάνω πάντως δεν εμποδίζουν τη συμβία μου να ισχυρίζεται ότι θα έπρεπε να γνωριστώ με ζάπλουτους ώριμους (μάλλον τυφλούς) κυρίους με αχανείς περιουσίες. Προφανώς νομίζει ότι είμαι ακόμα εικοστριών. Τώρα, να πληρώσω εγώ; Αντιλαμβάνομαι ότι πάντα μια επαγγελματίας ξέρει τι κάνει, πράγμα που από μια ηλικία και μετά γίνεται σημαντικό, αφού χάνεις την υπομονή σου να εκπαιδεύεις Ρίτες. Αντιλαμβάνομαι και τους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης. Αλλά δεν έτυχε. Είμαι και καρμίρης.
Αρσενοκοιτία: Τι να πω: δεν έχει βρεθεί το κατάλληλο παιδί. Φυσικά κι υπάρχουν άντρες που τους βλέπω και λέω 'μμμμ'. Όμως καθόλου δεν έχω χορτάσει τις γυναίκες ακόμα (παρασάγγας απέχω από αυτό). Δε μ' αρέσει και πώς μυρίζουν οι άντρες. Επίσης, οι άντρες ανατομικά δε διαθέτουν... ε, μη με βάλετε τώρα να γίνομαι προφανής και χυδαίος.
Αιμομιξία: Ουχ, όχι. Χάθηκαν οι γυναίκες; Πάντως ξέρω κάποιον που ισχυρίζεται ότι πήγαινε για χρόνια με τη θεία του. Αυτό. Σόρυ.
Μοιχεία: Είμαι θλιβερή περίπτωση: άμα είναι δεσμευμένη φεύγω μακριά κι όταν είμαι δεσμευμένος δεν ξενοπηδάω. Πριν, ωστόσο, με ανακηρύξετε χαλβά ή άγιο: μία γυναίκα την απέσπασα με δόλο, ξελόγιασμα, αποπλανητικό πειθαναγκασμό και φλογερές επιστολές και περιπτύξεις από σταθερότατη σχέση / αρραβώνα που πήγαινε για γάμο. Δηλαδή, σε απλά ελληνικά, τον κεράτωνε τον άνθρωπο μαζί μου ένα τρίμηνο.
Το μπαλάκι (αν κι εφόσον): helion, rakasha, sykia, kukuzelis, thas (ναι, είμαι κωλόπαιδο, το ξέρω).
Λοιπόν το meme λέει να μιλήσουμε για τη σχέση μας με πέντε αμαρτίες: πορνεία, μαλακία, αρσενοκοιτία, αιμομιξία και μοιχεία. Λοιπόν (σαρακοστιάτικα):
Μαλακία: ξέρω ότι θεωρητικά έχω υποστηρίξει το δικαίωμα σε αυτή αλλά εμένα δε μ' αρέσει. Είναι σαν το τσιγάρο που δεν το γουστάρω κι όμως το φουμάρω. Ίσως γιατί την άρχισα πολύ αργά (στα δεκαεφτά) κι είχα ήδη χάσει τον εφηβικό ενθουσιασμό, ίσως γιατί δεν έχω καλή τεχνική και θα πρέπει να το συζητήσω με τον εαυτό μου (αλλά πρέπει να είμαστε ανοιχτοί και ειλικρινείς). Ίσως γιατί 'κάτι' μού λείπει την ώρα της μαλακίας -- και πάντως σπάνια μπόρεσα να φτιαχτώ απλώς και μόνο στη σκέψη πραγματικών γυναικών ή καταστάσεων. Ίσως γιατί δε διαθέτω ζωηρή φαντασία.
Πορνεία: μπα. Ποιος (ή ποια) θα με πλήρωνε εμένα. Βέβαια, η δουλειά που κάνω είναι μιας μορφής πεζοδρόμιο: πουλάω τα θέλγητρά μου και τον χρόνο μου, αλλά αν το πιάσουμε τώρα έτσι πολύ φιλοσοφικά καήκαμε. Τα παραπάνω πάντως δεν εμποδίζουν τη συμβία μου να ισχυρίζεται ότι θα έπρεπε να γνωριστώ με ζάπλουτους ώριμους (μάλλον τυφλούς) κυρίους με αχανείς περιουσίες. Προφανώς νομίζει ότι είμαι ακόμα εικοστριών. Τώρα, να πληρώσω εγώ; Αντιλαμβάνομαι ότι πάντα μια επαγγελματίας ξέρει τι κάνει, πράγμα που από μια ηλικία και μετά γίνεται σημαντικό, αφού χάνεις την υπομονή σου να εκπαιδεύεις Ρίτες. Αντιλαμβάνομαι και τους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης. Αλλά δεν έτυχε. Είμαι και καρμίρης.
Αρσενοκοιτία: Τι να πω: δεν έχει βρεθεί το κατάλληλο παιδί. Φυσικά κι υπάρχουν άντρες που τους βλέπω και λέω 'μμμμ'. Όμως καθόλου δεν έχω χορτάσει τις γυναίκες ακόμα (παρασάγγας απέχω από αυτό). Δε μ' αρέσει και πώς μυρίζουν οι άντρες. Επίσης, οι άντρες ανατομικά δε διαθέτουν... ε, μη με βάλετε τώρα να γίνομαι προφανής και χυδαίος.
Αιμομιξία: Ουχ, όχι. Χάθηκαν οι γυναίκες; Πάντως ξέρω κάποιον που ισχυρίζεται ότι πήγαινε για χρόνια με τη θεία του. Αυτό. Σόρυ.
Μοιχεία: Είμαι θλιβερή περίπτωση: άμα είναι δεσμευμένη φεύγω μακριά κι όταν είμαι δεσμευμένος δεν ξενοπηδάω. Πριν, ωστόσο, με ανακηρύξετε χαλβά ή άγιο: μία γυναίκα την απέσπασα με δόλο, ξελόγιασμα, αποπλανητικό πειθαναγκασμό και φλογερές επιστολές και περιπτύξεις από σταθερότατη σχέση / αρραβώνα που πήγαινε για γάμο. Δηλαδή, σε απλά ελληνικά, τον κεράτωνε τον άνθρωπο μαζί μου ένα τρίμηνο.
Το μπαλάκι (αν κι εφόσον): helion, rakasha, sykia, kukuzelis, thas (ναι, είμαι κωλόπαιδο, το ξέρω).
Τετάρτη 5 Μαρτίου 2008
Big Mak
Ακούω διαρκώς πια για την "αδιαλλαξία" των Σκοπίων. Η λέξη "αδιαλλαξία" είναι ακόμα μια καραμέλα (όπως τόσες και τόσες άλλες) που πιπιλίζουμε μυκτηρίζοντας όσους δε συμφωνούν μαζί μας και δεν είναι έτοιμοι να αποδεχθούν τους όρους μας. Είτε "εμείς" είμαστε το ελληνικό κράτος, είτε απλώς είμαστε συνομιλητές σε μια συζήτηση πολιτική ή σε μια κουβέντα προσωπική.
Γιατί θα έπρεπε η Δημοκρατία της Μακεδονίας να δείξει διαλλακτικότητα (πια); Δεκατρία χρόνια μετά την άρση του εμπάργκο του Παπανδρέου (πράξης αγυρτείας και ωμού διπλωματικού εκβιασμού ανάλογης με το τι κάνουν οι ΗΠΑ στην Κούβα) και 120 αναγνωρίσεις μετά, έχοντας πρόσφατα σηκωθεί από τη διαπραγματευτική αδράνεια του βορβόλακα μέσα στο φέρετρο, διαμηνύουμε στο μικρό κράτος ότι το μόνο μας επιχείρημα είναι το λεγόμενο δίκαιο της ισχύος και η προνομιακή μας θέση στα διεθνή κλαμπ των ισχυρών. Με μια ολίγη από καζουισμό, φυσικά, και συνωμοσιολογία εσωτερικής κατανάλωσης.
Επιπλέον, ως κράτος έχουμε την απαίτηση να αλλάξουν το όνομά τους. Εξ όσων γνωρίζω, ένα προηγούμενο υπάρχει: η επιβολή διπλής ονομασίας στην Ιρλανδία από τη Μ. Βρετανία. Και εκεί η στυγνή ισχύς (και αποικιοκρατική εν προκειμένω) που κάνει ό,τι θέλει, γιατί μπορεί.
Φυσικά, αυτό είναι αδικία. Αδικούμε και εκβιάζουμε τη Μακεδονία. Σε μια παρωδία διεθνοποίησης, έχουμε κι έναν διεθνή διαμεσολαβητή ο οποίος προτείνει ανόητες ονομασίες όπως Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Μακεδονίας. Διπλωμάτης είναι αυτός; Έχει υπόψη του πώς ονομάζεται η Democratic Republic of Korea; η Μεγάλη Λιβυκή Αραβική Τζαμαχιρία; Οι Ηνωμένες Πολιτείες του Μεξικού (Estados Unidos Mexicanos); Το Μπρουνέι Πόλη-της-Ειρήνης; ή μήπως μας κοροϊδεύει ίσως;
Βεβαίως η Ελλάδα έχει ξανασυνταχθεί με την αδικία. Κράτος είναι. Ξεχάστε τον Μακρυγιάννη και το "θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε". Τα κράτη δεν είναι φορείς δικαίου: οι πολιτικά σκεπτόμενοι και ηθικοί άνθρωποι (οργανωμένοι ή μη) είναι φορείς δικαίου. Η Ελλάδα έχει αδικήσει και προώρισται να ξαναδικήσει: αναγνωρίσαμε το Ισραήλ de jure μόλις τη δεκαετία του '90, κάνοντας εμπόριο κι άλλα πολλά μαζί του στο μεταξύ. Δηλαδή ποια ήταν η επίσημη στάση μας μέχρι τότε; "Η καταστροφή του κράτους του Ισραήλ"; Συνεχίζω: ανεχτήκαμε όσο γινόταν τη ρατσιστική Νότια Αφρική. Πολεμήσαμε στο πλευρό των Σέρβων σε όλα τα πεδία τη δεκαετία του '90. Ασκούμε αποικιακή πολιτική στην Παλαιστίνη μέσω του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Στηρίζουμε τη στυγερή κατοχή του Ιράκ (τη στηρίζουμε). Αυτά είναι κάποια πρόσφατα παραδείγματα. Αδικούμε γιατί μπορούμε.
Ιστορικά, η απαίτηση απόλυτης ιδιοκτησίας του ονόματος αποτελεί απλώς την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξελληνισμού της (δικής μας) Μακεδονίας, που ξεκίνησε το 1913. Παγιώθηκε με την ανταλλαγή το '23-'24 και το άδειασμα από μουσουλμάνους, συνεχίστηκε με το ξαναγράψιμο της ιστορίας της περιοχής (καθ' ημάς σταματάει το 146 π.Χ. κι επανεκκινεί το 1908), προχώρησε με τον εξαναγκασμό σε αφομοίωση των Σλαβομακεδόνων, ενώ μετά ήρθαν οι Ναζί και μας πήραν τους Εβραίους, ενώ με τον Εμφύλιο σφραγίσαμε και τους ΕΑΜοβούλγαρους στο κούτελο και ησυχάσαμε. Στο μεταξύ ξαναστορίσαμε τις εκκλησίες, εξελληνίσαμε τα τοπωνύμια, ξεριζώσαμε τα ποντιακά (τώρα τα ψάχνουμε), τα καππαδοκικά και τα τούρκικα των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων που εποίκισαν τη Μακεδονία -- μη μας έρθει κανα κακό από πουθενά αλλού.
Εν έτει 2008 υποκρινόμαστε ότι ανέκαθεν κατείχαμε αποκλειστικά τον τόπο, τα ονόματά του -- τα πάντα του. Και κρώζουμε για την ψυχή μας και τις ευαισθησίες μας, στρουθοκαμηλίζουμε ότι ο όρος 'Μακεδονία' (σε χρήση ως γεωγραφικός όρος για την περιοχή που δείχνουν οι 'αλυτρωτικοί' χάρτες τουλάχιστον ολόκληρο τον 19ο αιώνα -- άμα σφάλλω να με διορθώσει ο Πετεφρής) ανήκει σ' εμάς.
Λυπάμαι κύριοι: ο όρος "μακεδόνας" ανήκει φυσικά σε όσους ζουν εκεί αλλά και σε όσους νεκρούς έζησαν κάποτε εκεί, πριν την ελληνική μπουλντόζα και τους μεγαλέξανδρούς της: σε μουσουλμάνους, σε εβραίους και σε σλάβους (εξαρχικούς και πατριαρχικούς), σε αρμένηδες, σε αλβανούς, σε βλάχους ή δεν ξέρω τι. Κυρίως σε αυτούς, νομίζω.
Υποσημείωση: Η "Θεσσαλονίκη" του Μαζάουερ λέει πολύ λίγα για τα παραπάνω. Θα ήταν όμως χρήσιμο να αντικαταστήσει το πεπτωκός βιβλίο ιστορίας. Αν μη τι άλλο, είναι η πηγή του γνωστού 'συνωστισμού', παρότι μιλάει πολύ πιο γενναία και δυνατά, στη σελίδα 358:
[...] Kemalist forces massacred thirty thousand Greek and Armenian civilians in cold blood, while an estimated quarter of a million terrified refugees crowded the waterfront. (έμφαση δική μου)Έτσι γράφεται η ιστορία, νομίζω. Με στοιχεία και παρρησία. Όχι με τα ελληνικά μισόλογα και τις νεφέλες μας.
[...] οι κεμαλικές δυνάμεις σφαγίασαν εν ψυχρώ τριάντα χιλιάδες Έλληνες και Αρμένιους αμάχους, την ώρα που περίπου 250.000 τρομοκρατημένοι πρόσφυγες συνωθούνταν στην προκυμαία
Υποσημείωση ύστερη: Προτού προτάξετε τον σχετικισμό στην υπηρεσία του κυνισμού, θυμηθείτε: ο σχετικισμός είναι απόλυτος στο ότι ισχύει για όλους. Άρνο;
Υποσημείωση υστερότερη (8/3): Δείτε τα σχόλια!
Δευτέρα 3 Μαρτίου 2008
123
Ανταποκρίθηκα στην πρόσκληση της xilaren, ακολουθώντας τις οδηγίες της helion.
1. πιάνουμε το βιβλίο που βρίσκεται πιο κοντά μας αυτή τη στιγμή
Όπως εξήγησα στην xilaren, δεν έχω βιβλία εδώ μέσα. Πήγα λοιπόν μέσα στη βιβλιοθήκη. Μυθοπλασίες του Μπόρχες, μετάφραση Αχ. Κυριακίδη, εκδόσεις Ύψιλον.
2. το ανοίγουμε στη σελίδα 123 (αν είναι μικρό, παίρνουμε το επόμενο κοντύτερα σε μας, που έχει τουλάχιστον 123 σελίδες)
3. βρίσκουμε την πέμπτη πρόταση
4. αντιγράφουμε τις επόμενες τρεις, δηλαδή την έκτη, έβδομη και όγδοη και
Ήμουν εξαιρετικά γουρλής, αφού αυτό είναι από την καρδιά του διηγήματος Το μυστικό θαύμα, ενός από τα αγαπημένα μου.
5. βρίσκουμε άλλους πέντε ατυχείς να τους πασάρουμε το παιχνίδι
Κανέναν, είμαι φιλεύσπλαγχνος. Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως τον Ολντ Μπόυ, αν δεν τον έχουνε καρφώσει άλλοι.
Δεύτερο meme, από εδώ (4 Μαρτίου):
Λοιπόν, η γκρουπάρα μας με την αλμπουμάρα της:
2. Avilla, Missouri
3. John Barker
4. WRA
5. Matchpot
6. Odžaci
7. The Dotty Mack Show
8. Omen III: The Final Conflict
9. Williamson Act
10. Convex optimization
11. Canal 2
Μπόνους τρακ:
12. Radio10
Λοιπόν, ελπίζω να τελειώσαμε με τις εκδικήσεις και τα αντίποινα. Τσάο.
1. πιάνουμε το βιβλίο που βρίσκεται πιο κοντά μας αυτή τη στιγμή
Όπως εξήγησα στην xilaren, δεν έχω βιβλία εδώ μέσα. Πήγα λοιπόν μέσα στη βιβλιοθήκη. Μυθοπλασίες του Μπόρχες, μετάφραση Αχ. Κυριακίδη, εκδόσεις Ύψιλον.
2. το ανοίγουμε στη σελίδα 123 (αν είναι μικρό, παίρνουμε το επόμενο κοντύτερα σε μας, που έχει τουλάχιστον 123 σελίδες)
3. βρίσκουμε την πέμπτη πρόταση
4. αντιγράφουμε τις επόμενες τρεις, δηλαδή την έκτη, έβδομη και όγδοη και
Ο Χλάντικ είχε περάσει τα σαράντα. Αν εξαιρέσεις μερικές φιλίες και πολλές συνήθειες, η ζωή του όλη ήταν η προβληματική άσκηση της λογοτεχνίας· όπως όλοι οι συγγραφείς, μετρούσε τις αρετές των άλλων με βάση τα ολοκληρωμένα έργα τους, και ζητούσε από τους άλλους να τον μετρούν με βάση αυτά που οραματιζόταν ή σχεδίαζε.
Ήμουν εξαιρετικά γουρλής, αφού αυτό είναι από την καρδιά του διηγήματος Το μυστικό θαύμα, ενός από τα αγαπημένα μου.
5. βρίσκουμε άλλους πέντε ατυχείς να τους πασάρουμε το παιχνίδι
Κανέναν, είμαι φιλεύσπλαγχνος. Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως τον Ολντ Μπόυ, αν δεν τον έχουνε καρφώσει άλλοι.
Δεύτερο meme, από εδώ (4 Μαρτίου):
Λοιπόν, η γκρουπάρα μας με την αλμπουμάρα της:
Τα κομμάτια:
1. One-name study2. Avilla, Missouri
3. John Barker
4. WRA
5. Matchpot
6. Odžaci
7. The Dotty Mack Show
8. Omen III: The Final Conflict
9. Williamson Act
10. Convex optimization
11. Canal 2
Μπόνους τρακ:
12. Radio10
Λοιπόν, ελπίζω να τελειώσαμε με τις εκδικήσεις και τα αντίποινα. Τσάο.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)